In het Zuid-Hollandse Ouddorp teelt Jan de Jong samen met zijn vrouw Nellie diverse volle grondgroenten. Maatschap de Jong, opgericht door zijn vader in 1970, omvat een areaal van 40 hectare. Jan de Jong teelt aardappels, sjalotten, uien, winterwortelen en suikerbieten. Dit vindt allemaal buiten in de volle grond plaats. Wij zijn lid van telervereniging LTO Noord Volle Grond. LTO Noord richt zich op diverse sectoren, waar volle grond er één van is.

Gezonde voeding van hoge kwaliteit en versheid staat voorop. In het totaal heeft de vereniging ruim 21.000 leden. Het nut van deze vereniging is het belang van leden te behartigen op zowel economisch als maatschappelijk gebied.

De Teelt van Frieslanders

De aardappels die wij telen zijn Frieslanders. De vroegheid van deze aardappels zorgt ervoor dat ze lekker smaken. De jaarlijkse aardappeloogst komt neer op zo’n 35 ton per hectare. Het pootgoed voor de aardappelteelt wordt aangekocht bij de kweker.

Een aantal weken voordat we kunnen poten beginnen we met het voorkiemen van het pootgoed. Door de aardappels voor te kiemen geven we ze als het ware een voorsprong. Dit is met name bij vroege aardappels handig omdat we ze zodoende een aantal weken eerder kunnen oogsten. De pootaardappels worden in speciale bakken bewaard op een droge, lichte en vorstvrije plaats. Na 4 tot 5 weken hebben de pootaardappels kiemen gevormd die lang genoeg zijn en zijn ze klaar om gepoot te worden. Hiervoor maken we gebruik van een automatische pootmachine. Om de aardappels te beschermen tegen weersomstandigheden en de groei te bevorderen dekken we ze af met plastic.

Het poten van de aardappels vindt doorgaans plaats in de eerste week van maart. De sjalotten volgen in dezelfde maand. Daarna, in de eerste week van april, beginnen we met de uien en tot slot sluiten we in april af met de winterwortelen. Gedurende de groei wordt er steeds compost gestrooid en beregend. Na drie maanden groeien worden de aardappels met behulp van een voorraadrooier gerooid.

Het was dit jaar vier keer nodig om te beschermen tegen nachtvorst, geeft De Jong aan. 'Gelukkig is dat goed gelukt en bovendien is de ziektedruk laag. 'We hebben dit perceel twee keer gespoten tegen phytopthora en ook zeven keer beregend. Beregenen doen we tegen de droogte vanwege de teelt op lichte zandgrond, maar ook voor het beschermen tegen nachtvorst', legt De Jong uit.

Milieubewust Telen

Wij proberen zoveel mogelijkheid rekening te houden met het milieu door het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen tot een minimum te beperken. Dit realiseren we onder andere door veel werkzaamheden met de hand te doen. Voor al onze producten zijn we dan ook Global Gap gecertificeerd.

Aardappelsoorten en Hun Gebruik

Aardappels… ze zijn er in alle soorten en maten. Nederland staat dan ook bekend als hét aardappelland. Je kunt aardappels overal kopen. Maar waar ze natuurlijk het allerlekkerste, het meest vers én het gezondst zijn... Dat is bij de boer bij jou in de buurt!

Alle aardappelen die je kunt vinden op Lekkerder bij de Boer komen van boeren vandaan. Deze boeren telen hun aardappelen zelf op hun eigen akkers. Dit betekent dat de aardappelen ook daadwerkelijk van de plek komen waar jij ze koopt.

Voordelen van Kopen bij de Boer

Door te kopen bij de boer steun je de lokale economie. Boeren krijgen namelijk een hogere marge voor hun aardappelen wanneer ze direct aan consumenten verkopen, dan wanneer ze leveren aan grootafnemers. Aardappels gekocht bij de boer komen dus rechtstreeks van het land. Er worden geen tussenschakels gebruikt. Hierdoor kan de boer zelf zijn prijs bepalen én zijn de aardappelen ook nog eens supervers. Ze hebben niet geleden tijdens het transport en ze hebben geen lange tijden in het magazijn gelegen. Dat is veeeel lekkerder natuurlijk!

De Kracht van Aardappelen

Maar wist je dat aardappelen voedzame knollen zijn en dat het een gezonde energieleverancier is? De aardappel levert namelijk complexe koolhydraten. Dit komt vanwege de voedingsstoffen die erin zitten en door het gebruik ervan. Aardappelen bevatten namelijk verschillende voedingsvezels, vitamines en mineralen. Door ze te eten krijg je meer energie. Ook helpt het je voor een goede darmwerking.

Ook vallen ze minder snel uit elkaar. Dit komt doordat ze relatief gezien weinig zetmeel en veel water bevatten. Vastkokende aardappelen zijn geschikt om te koken of te bakken. Een nadeel is alleen wel dat de kooktijd het langste is.

  • Soorten: Nicola, Opperdoezer, Charlotte en Rosa

Vrij vastkokende aardappelen worden losser tijdens het koken. Ze krijgen een iets meer kruimige structuur, voornamelijk aan de buitenkant. Echter blijven ze nog wel goed in hun vorm. Hierdoor zijn ze geschikt om te koken, bakken of frietjes van te maken.

  • Soorten: Bildtstar, Victoria en Marabel

Na het koken vallen ze een klein beetje uit elkaar. Dit komt doordat er meer zetmeel in zit. Het grootste voordeel is dat ze voor bijna elke situatie bruikbaar zijn. Zo kun je er patat, gepofte aardappelen of puree van maken.

  • Soorten: Frieslander, Maritiema en Bintje

Hierdoor kun je ze het beste gebruiken om puree, soep of stamppot van te maken. Een voordeel is dat de kooktijd het minst lang is. Een nadeel is dat ze minder lekker zijn om zo op te eten.

  • Soorten: Doré, Eigenheimer, Irene en Agria

Zelf Aardappelen Kweken

De meest korte keten ben je natuurlijk zelf! Aardappelen worden namelijk niet gekweekt uit zaden. Ze worden geteeld uit speciaal gekweekte aardappelknollen. Deze aardappelknollen wordt de pootaardappel genoemd.

De pootaardappel wordt ergens tussen maart en mei geplant in kleigrond. Hier groeien na ongeveer 2 a 3 weken planten uit. Aan deze planten groeien wortels, waaraan weer allemaal nieuwe aardappelen groeien. Oogsten kan na ongeveer 3 tot 5 maanden. Of misschien heb je ze wel zelf gekweekt. Dan is het nu tijd om ze lekker op te eten!

Bereidingswijzen van Aardappelen

Aardappelen kun je op veel verschillende manieren klaarmaken. Zo kun je aardappelen koken, bakken, ovenbakken, frituren, poffen, smorren of roosteren. De meest populaire methodes zullen wij uitleggen.

Aardappelen Koken

De eerste manier en ook gelijk de populairste manier, is om aardappelen te koken. Gekookte aardappels kun je perfect eten bij een typisch Nederlands gerecht, namelijk: groente, vlees met (gekookte) aardappelen. Bovendien kun je ze goed verwerken in een stamppot. Lekker veelzijdig dus! Om gekookte aardappels te bereiden is het belangrijk om de aardappelen te schillen met een dunschiller of schilmesje. Leg ze daarna in koud water. Hierdoor worden ze niet bruin voor het koken.

Snijd vervolgens de geschilde aardappelen in gelijke stukken. Op deze manier zorg je ervoor dat alles op een gelijke manier gaar is. Om ervoor te zorgen dat de aardappels tijdens het koken niet tegen elkaar aan gaan plakken, is het belangrijk om ze voor het koken kort om te spoelen. Doe daarna de aardappels in een pan met warm water. Hierbij kun je een snufje zout toevoegen in het water zodat er meer smaak ontstaat.

Kook nu de aardappelen, maar let op: de kooktijd verschilt per aardappelsoort! Voer een test uit om te kijken of de aardappelen klaar zijn. Prik daarvoor met met een vork in een aardappel. Gaat dit soepel en zonder weerstand? Dan zijn ze klaar.

Zijn de kruimige aardappelen nog niet gaar bij het testen? Check dan om de minuut of ze al gaar zijn.

Kooktijd per type aardappel:

  • (Vrij) vastkokende aardappels: 20 minuten
  • Kruimige aardappels: 15-20 minuten
  • Extra kruimige aardappels: 10 minuten zachtjes koken

Aardappelen Bakken

Hierbij kun je ervoor kiezen om gekookte of ongekookte aardappels te gebruiken. Het grootste voordeel van gekookte aardappels, is dat ze daarna een stuk minder lang hoeven te bakken. Bij het bakken van gekookte aardappelen kook je eerst de aardappelen, maar laat je de schil er nog omheen zitten. Hierdoor zullen ze weinig vocht verliezen en blijven ze heerlijk sappig.

Wanneer de aardappelen gekookt zijn kun je ze in stukjes snijden. Je kan ervoor kiezen om de schil er wel of niet aan omheen te laten. Verhit vervolgens olie of boter in een pan en leg de gesneden aardappelen naast elkaar erin. Laat ze rond de 7 minuten op middelhoog vuur bakken. Draai dan de aardappelen om, op het moment dat ze goudbruin en krokant zijn. Laat ook de andere kant weer rond de 7 minuten bakken.

Aardappelen Ovenbakken

Hiervoor verwarm je de oven voor op 200°C / gasstand 6. Leg de aardappelen in een pan met water en kook ze voor 7 minuten. Voor extra smaak kun je weer een snufje zout toevoegen. Giet vervolgens olie in een braadslee en laat dit 5 minuten in de oven. Leg dan de aardappelen in de olie en bak ze voor een uur in de oven. Draai hierbij de aardappelen om de 20 minuten om.

Frietjes

Om patat te maken schil je van te voren de aardappelen en snijd je ze in staafjes.

Frituur de aardappelen 5 tot 8 minuten, totdat ze goudgeel zijn en er droog uitzien. Let er wel op dat je dit in kleine porties doet en niet alle friet tegelijk. Laat ze goed uitlekken en dep ze droog met wat keukenpapier. Verwarm de frituurpan tot 180°C en frituur de aardappels tot ze de gewenste kleur hebben. Doe dit ook weer in kleine porties en laat ze uitlekken.

Seizoensprimeur

Ongeveer een maand eerder dan vorig jaar begint aardappelteler Jan de Jong in het Zuid-Hollandse Ouddorp met het rooien van de eerste vroege aardappelen uit de vollegrond. Vanmorgen in alle vroegte was De Jong al de eerste rijtjes Frieslanders aan het rooien, samen met zijn zoon en medewerker. 'Eigenlijk is dit voorjaar alles qua zon en temperatuur voorspoedig verlopen.

Over de opbrengsten is De Jong goed te spreken. Omgerekend gaat hij uit van 20 tot 25 ton van een hectare. 'Op de veiling in Zaltbommel zullen de aardappelen 2 tot 2,50 euro per kilo opbrengen.' Met zulke prijzen kan deze teelt goed uit, volgens de Zuid-Hollandse aardappelteler. De Jong combineert de teelt van 6 hectare vroege aardappelen met de teelt van pompoenen en gladiolen.

De Frieslanders worden gerooid met een voorraadrooier en daarna met de hand voorzichtig in kistjes geraapt. De Frieslanders worden voorzichtig in kistjes geraapt door Jan de Jong (rechts) en zijn medewerker.

Andere Spelers in de Aardappelmarkt

Westhoeve Potatoes levert al meer dan 30 jaar verse aardappelen over de hele wereld. Door een nauwe samenwerking met een groot aantal lokale telers zijn we altijd verzekerd van kwalitatief hoogwaardige verse consumptie aardappelen. Indien de oogst niet toereikend is of de kwaliteit van de aardappelen achterblijft wijken we uit naar agrariërs uit de beste teeltgebieden van Nederland, België, Frankrijk, Engeland en Duitsland.

Onze aardappelen worden wereldwijd geleverd. Zowel Europa als Zuid-Amerika, Afrika en het Midden-Oosten worden tot onze afzetgebieden gerekend. Vanuit Ouddorp hebben we sterke verbindingen met de havens van Antwerpen, Rotterdam en Vlissingen. Het assortiment aardappelrassen is zeer divers. We kunnen zowel blankschillige aardappelen als roodschillige aardappelen aanbieden, het gehele jaar door. Vanaf september wordt de hoofdoogst op de markt gebracht, het seizoen loopt tot en met juni.

Westhoeve Potatoes levert in iedere gewenste verpakking. Zowel bulk, bigbags als kleinverpakkingen vanaf 10 kg.

De aardappelgroothandel uit Dronten heeft hiervoor een samenwerking met Mts. "Gisteravond kon men rooien en vanmorgen hebben we de eerste aardappelen opgeladen. De teelt is goed verlopen, maar door de droogte ging het niet vanzelf en moest er veel beregend worden. De nieuwe aardappelen worden in EPS-kisten van 20 kilo verkocht.

"De eerste dagen zal het aanbod nog beperkt zijn, maar vanaf volgende week verwachten we wel dagelijks een paar pallets te kunnen leveren", vertelt Anton. "Ondanks dat de oogst van de Spaanse Doré's en Frieslanders later van start is gegaan en nu dus samenvalt met deze Hollandse primeuraardappelen, zien we een goede vraag uit de markt.

Diversiteit bij Maatschap Grinwis

Veelomvattend zijn de activiteiten van Maatschap D.C. en C.H. Grinwis in Ouddorp. Het familiebedrijf aan de Dijkstelweg is een akkerbouwbedrijf, teelt en verpakt sjalotten, doet loonwerk, versnippert hout, sorteert en verpakt aardappels en verkoopt onder meer groenbemesting, zaden, drainageslangen en voorgekiemde pootaardappelen.

Dick: "Mijn vader deed het, mijn opa was agrariër en misschien de generaties daarvóór ook wel. Op een gegeven moment zijn de bedrijven van mijn opa en van mijn opa aan moederskant samengevoegd. Het is langzaam gegroeid: van een paar hoekjes en stukjes land tot het agrarisch bedrijf dat het nu is."

Dick is sinds 1986 werkzaam in het bedrijf. Tot 2001 werkte hij samen met zijn vader Pieter Hugo. "Een deel van onze activiteiten bestaat uit akkerbouw. We telen aardappelen, bieten, tarwe en sjalotten. Voor Aleman, hier in Ouddorp, verpakken we sjalotten, voor de binnen- en buitenlandse markt. We produceren zelf zestig ton per jaar. Als die op zijn, verpakken we sjalotten van andere producenten."

In de loods staan de machines die nodig zijn voor het verpakken. De maatschap doet dit werk al een jaar of twintig. Een echte specialisatie.

"Daarnaast doen we loonwerk voor andere agrariërs. Vooral spuitwerk, zover de milieuregels dat toelaten, ook op bedrijfsterreinen en campings, en bij particulieren. Het is seizoenswerk, van eind maart tot september. In de winter houden we ons ook bezig met hout versnipperen voor hoveniers, aannemers en particulieren. We hebben er een hakselmachine voor. Verder verkopen we groenbemesting, zaden, graszaden - de gemeente is een klant - en drainageslangen. En, niet te vergeten, voorgekiemde pootaardappelen. Die worden veel gekocht door mensen met een volkstuintje.

De Maatschap D.C. en C.H. Grinwis doet dus van alles. Het is een divers pakket voor diverse afnemers in een grote regio rond Ouddorp, tot de Rotterdamse haven toe. "We zijn te klein om groot te zijn", zegt Dick. "Daarom hebben we zoveel activiteiten. Het familiebedrijf zet de activiteiten van voorgaande generaties voort, zo voelt dat, naast de noodzaak om een boterham te verdienen. Naast de broers was ook de vrouw van Dick, Anneke, actief in het bedrijf.

labels: #Aardappel

Zie ook: