Aardappelen smaken nóg lekkerder als je ze zelf geoogst hebt. Het leuke is: je hebt voor het telen van aardappelen geen grote tuin nodig. Een hoekje in de tuin of een vierkante meter moestuin zijn al voldoende. Kies een zonnige, beschutte plek. Aardappelen houden van een lichtzure bodem, dus vermijd plekken die onlangs gevoed zijn met kalk. Is je grond erg alkalisch? Teel je aardappelen dan in verhoogde bedden of bakken. En, heel belangrijk, verbouw aardappelen niet elk jaar op dezelfde plek.

Met dit eenvoudige stappenplan krijg je dit jaar je lekkerste aardappeloogst ooit:

  1. Stap 1. Bereid de grond ruim op tijd voor, liefst al in de herfst, zodat de aarde kan rusten. Spit diep, verwijder onkruid en grote stenen, en voeg veel organisch materiaal (zoals compost) toe.
  2. Stap 2. Als je je aardappelen voorkiemt, krijg je een vroegere oogst.
  3. Stap 3. Aardappelen mag je poten met een afstand van 30 cm. Nu ben je natuurlijk benieuwd hoe diep je aardappelen moet poten en wat de beste afstand is? We raden een diepte van 12 cm aan. Vroege soorten zet je 30 cm uit elkaar, met 45 cm tussen de rijen.
  4. Stap 4. Aard regelmatig aan wanneer de planten groeien. Dat doe je door de grond rondom de stengels omhoog te harken. Zo krijg je een groter gewas en bescherm je de planten tegen vorst.
  5. Stap 5. Geef tijdens droge perioden grondig water, liefst met regenwater uit de regenton. Bewater de aarde en houd het blad droog om het risico op ziektes te verminderen.
  6. Stap 6. Oogst vroege soorten aardappelen wanneer de bloemen openen en latere soorten wanneer ze groot genoeg zijn. Dit is ongeveer 2 of 3 maanden na het poten. Haal de aardappels op een droge dag omhoog en verspreid ze een paar uur over de grond om de schil af te harden.

Zin in Hollandse pot? Kweek je eigen aardappelen en geniet van je eigen piepers.

Manieren om te kweken

Aardappelen kweek je in de volle grond, in een pot of een vierkante moestuin. Eigenlijk kun je dit gewas prima op elke manier kweken. Aardappelen zijn dan ook makkelijk om te laten groeien. Kies de methode die het beste bij jou past of wat het beste past in je tuin of balkon.

Verschillende soorten aardappelen

Aardappelen worden ingedeeld in ‘vroeg’, ‘halfvroeg’ of ‘halflaat’ en ‘laat’. Het eenvoudigste is om vroege aardappelen te kweken, want deze zijn minder vatbaar voor aardappelziektes die later in het jaar optreden. Al na enkele weken kun je deze vroege aardappelen oogsten, vóór ze volledig rijp zijn. Je kan ze alleen niet zo lang bewaren als late aardappelen. Zoek een soort pootaardappelen uit dat je lekker lijkt en laat ze voorkiemen als je een vroege oogst wil.

Pootaardappelen voorkiemen

Leg ze in januari op een lichte plek, waar ze niet vatbaar zijn voor vorst. Wanneer de aardappelen scheuten hebben van rond de 2 tot 3 centimeter kun je ze gaan poten.

Aardappelen poten

Beste periode

De beste periode om aardappelen te poten is afhankelijk van welke soort je kiest. Tussen maart en mei worden alle aardappels gepoot, ‘vroege’ aardappels in maart en de ‘late aardappels’ uiterlijk in mei.

Werkwijze

Als je aardappelen poot, poot je ze met de scheuten omhoog (op een diepte van ongeveer 10 centimeter). Voor volle grond geldt: het is handig om de aardappelen in een rij te planten, houd daarbij ongeveer 30 centimeter afstand tussen de aardappelen. Vuistregel voor de afstand tussen de rijen is 70 centimeter. Als je aardig wat aardappelen wil kweken, heb je dus flink wat ruimte nodig.

Standplaats

Zorg ervoor dat je aardappelen poot op een zonnige plek.

Vruchtbare grond

Kweek je aardappelen in een speciale Pokon Bio Moestuin Grond. Hier zullen de pootaardappelen goed van groeien. Aardappelen hebben daarnaast vrij veel behoefte aan Kalimest. Meng dit door de Moestuin Grond wanneer je de aardappelen gaat poten. Zorg dat de grond vochtig is als je de aardappelen gaat poten.

Water geven

Wanneer je aardappelen kweekt in een pot of ander soort container, zorg dan dat er een gat in de bodem zit. Overtollig water kan zo weglopen. De grond van de aardappels mag namelijk niet te nat worden. Verplaats bij veel regen je pot naar een droge plek.

Aardappelplantje aanaarden

Zodra het aardappelplantje ongeveer 10 centimeter hoog is, kun je de aardappels aanaarden. Dit betekent dat je een nieuwe laag grond van ongeveer 5-10 centimeter boven op de aardappels legt. Hierdoor zal de wortelvorming toenemen en worden er meer aardappels aangemaakt. Je beschermt tegelijkertijd de aardappels die boven de grond uitkomen, want die zouden anders groen gaan verkleuren. Gebruik hiervoor de grond tussen de rijen, zodat er verhoogde rijen aardappels ontstaan. Meng deze grond met Moestuin Grond en Kali.

Aardappelen oogsten

Om te beoordelen of aardappels geoogst kunnen worden, kijk je naar het loof (het aardappelplantje). Zodra het loof afsterft of helemaal is afgestorven, weet je dat er geoogst kan gaan worden. Uitzondering op de regel zijn vroege aardappelen. Deze kunnen al geoogst worden zonder dat het loof is afgestorven. Rooi de aardappelen met een platte vork: steek de vork onder de knollen en licht de grond op.

Aardappelen bewaren

Je kan de aardappelen het beste bewaren in een half dichte bak. Op deze manier kan er nog voldoende lucht bijkomen. Controleer de aardappelen regelmatig. Als er eentje aan het rotten is, moet je die weghalen want hij kan de rest ook aansteken.

Veelvoorkomende plagen en ziektes

Aardappelen kunnen worden getroffen door verschillende plagen en ziekten. Enkele veelvoorkomende problemen zijn:

  • Aardappelziekte: Dit is een schimmelziekte die de bladeren, stengels en zelfs de knollen kan aantasten. Het veroorzaakt bruine vlekken op de bladeren en kan de hele plant vernietigen als het niet wordt behandeld.
  • Coloradokever: Deze kevers zijn een grote plaag voor aardappelplanten. De volwassen coloradokevers eten de bladeren van de plant, terwijl hun larven zich voeden met de wortels. Je kunt deze vliegende kevers het beste bestrijden met Aaltjes tegen Taxuskevers.
  • Knolvoet: Dit is een bodemgebonden ziekte die knobbels of vergroeiingen op de wortels van de aardappelplant veroorzaakt. Hierdoor kan de plant geen water en voedingsstoffen opnemen, wat leidt tot verwelking en uiteindelijk de dood van de plant.
  • Roest: Dit is een andere schimmelziekte die gele tot bruine vlekken op de bladeren van de aardappelplant veroorzaakt.

Je kunt de plantweerbaarheid van aardappelplanten verhogen met Bio Kuur voor een Gezonde Bodem Concentraat.

Aardappelen poten: Afstanden en tips

Nu ben je natuurlijk benieuwd hoe diep je aardappelen moet poten en wat de beste afstand is? We raden een diepte van 12 cm aan. Vroege soorten zet je 30 cm uit elkaar, met 45 cm tussen de rijen.

De afstand tussen de gaten bedraagt ca. 40 cm.De afstand tussen de rijen bedraagt ca. 60 cm.

Onderstaande kun je als richtlijn aanhouden:

  • Vroege aardappelen poten van begin maart tot half april. Oogsten na ca. 90 dagen
  • Middenvroege aardappelen poten van half maart tot eind april. Oogsten na ca. 100 dagen
  • Late aardappelen poten van begin april tot eind mei. Oogsten na ca.

Bij een onderlinge rij afstand van 75 cm zit er 13333 mtr. rij in 1 ha. Advies bij de maat 35-50 is om 0,275 kg. per m² te poten bij de kleine maat is dit 0,125 kg.

Door het pootgoed uit te spreiden in bakjes en die een paar weken lang op een koele en zo licht mogelijke (maar niet zonnige) plaats te zetten kunnen de aardappelen al wat uitlopen op de ogen. Zelf leggen we (voor vroege en middelvroege aardappelen) zo rond half tot eind februari de aardappelen in de doosjes waarin je eieren koopt; zo ligt elke pootaardappel goed gescheiden van de rest, kan er voldoende licht bij, is er weinig kans op zweten of schimmel door vocht. De ideale temperatuur daarbij is 10°C. Als je lange witte scheuten op je aardappelen krijgt, dan hebben de bakjes met pootaardappelen te warm en/of te donker gestaan. Het nadeel van die lange waterige scheuten is dat ze de pootaardappel veel energie kosten en ze breken heel gemakkelijk bij het poten. Als je geen goede plaats hebt om de aardappelen te laten spruiten (dus volop licht zonder zon bij 10 graden) kun je overwegen om het voorkiemen over te slaan: een goed voorgekiemde pootaardappel heeft 2 weken voorsprong op het bovenkomen van de plant en de uiteindelijke oogst maar het heeft geen invloed op de uiteindelijke grootte van de oogst. Liever geen scheuten dan te lange, dunne en waterige scheuten.

Na ontvangst van de pootaardappelen is het het beste om ze in kistjes op een koele, niet te donkere vorstvrije plaats te bewaren. Om de oogst te vervroegen en zo de gevreesde aardappelziekte phythophtora een stap voor te blijven kunt u de aardappels voorkiemen. Breng de aardappels vier weken voor het poten op kamertemperatuur. De witte spruiten kun je het best in het licht afharden, zodat ze er met poten niet afbreken.

De beste tijd om te planten is vanaf half april. Door te vroeg poten, bij een te lage grondtemperatuur, kunnen problemen bij de groei van de aardappels ontstaan. De plantdiepte moet zodanig zijn dat ongeveer 8 tot 10 cm grond op de aardappel komt als deze net onder maaiveldniveau ligt. De afstand tussen de regels is ca. 75 cm. De afstand tussen de aardappels in de regels is ± 28 cm voor aardappels maat 28/35 en ± 38 cm voor de maat 35/55. Belangrijk is om het pootgoed te tellen bij ontvangst. Zo kun je precies uitrekenen op welke afstand je moet poten, om goed uit te komen.

Extra tips van Evert Boerhave

In ruggen telen heeft als voordeel dat de grond sneller opwarmt dan op vlakke grond. Verder voorkomt het dat de knollen groen worden en zorgt het voor meer ondergrondse uitlopers.

Heb je weinig ruimte? Aardappels kun je ook telen in grote bakken, bijvoorbeeld speciekuipen. Je gaat grotendeels te werk als hierboven beschreven. Poot een paar piepers in een laagje grond van ongeveer 30 cm. Zodra het loof gaat groeien voeg je telkens wat aarde toe, tot de bak bijna vol is. Geef bij droog weer regelmatig water aan de voet. De planten worden erg groot, maar zien er in bloei prachtig uit. Rooi zodra het loof afsterft of vlekken krijgt.

De ideale grond voor aardappelen

De meeste grondtypen zijn geschikt voor aardappelen, maar ze doen het vooral goed in een vruchtbare, goed drainerende grond. Weet ook dat aardappelen het liefst een iets lagere zuurtegraad hebben (pH= 5-6). Ze zijn dan minder gevoelig voor schurft. Een aardappelveldje kan je daarom beter niet bekalken.

Tabel: Richtlijnen voor het poten van aardappelen

Type aardappel Poten Oogsten Afstand tussen planten Afstand tussen rijen
Vroege aardappelen Begin maart - half april Na ca. 90 dagen 30 cm 45 cm
Middenvroege aardappelen Half maart - eind april Na ca. 100 dagen 30 cm 70 cm
Late aardappelen Begin april - eind mei Zie verpakking 30 cm 70 cm

labels: #Aardappel

Zie ook: