Met dit makkelijke basisrecept kun je zelf het lekkerste brood bakken. Stap voor stap maak je een heerlijk, luchtig brood.

Ingrediënten en Voorbereiding

Zet alle ingrediënten alvast klaar en weeg ze nauwkeurig af. De basis ingrediënten voor brood zijn bloem/meel, lauwwarm water, gist en zout. Je kunt hier van alles aan toevoegen om het deeg nog lekkerder te maken.

Draai de koud waterkraan open en voeg daar een heel klein beetje warm water bij. Zorg dat het water de juiste temperatuur heeft, zo’n 25-27 °C. Het water mag in elk geval niet warmer zijn dan lichaamstemperatuur, want te warm vindt de gist niet fijn en dit kan een negatieve invloed hebben op het rijzen. Maak een zakje gist open en laat het op het bloem vallen (niet in het water). We gaan er van uit dat je een zakje hebt van 7 gram gist (dat is iets te veel, het had eigenlijk 5 gram moeten zijn, maar iets te veel is niet heel erg). Je moet nu 7,5 gram zout afwegen, maar dat gaat niet (heel erg goed) met een keukenweegschaal. Die kan wel 7 of 8 gram wegen.

Het Deeg Maken en Kneden

Doe alle ingrediënten voor het deeg in een kom. Meng alles ongeveer voor 15 minuten tot een egaal bolletje deeg. Laat daarna het bolletje deeg 30 minuten rusten. Je kunt het met de hand kneden of in een keukenmachine. Kneed er een soepel deeg van. Doe je dit met de hand, kneed je deeg dan zeker 15 minuten. Ook niet iedere keukenmachine is even krachtig. Het deeg is klaar als het elastisch en licht plakkerig aanvoelt. Het moet zo soepel zijn dat je het als een kauwgombal uitelkaar kunt trekken. Scheurt het meteen?

Je mixer voegt nu niet alleen de ingrediënten samen, zonder dat je het weet vindt een heel complex proces plaats dat de vorming van gluten heet. Zonder die gluten krijg je geen luchtig brood. De enige manier om die gluten te "maken" is het deeg lang te kneden. Het absolute minimum is zes minuten, maar beter kan je nog doorgaan tot tien minuten. Je hebt de neiging om met de mixer het deeg steeds van de buitenkant van de deegbal te benaderen waar je dan door heen wilt. Dat is niet de beste methode. Steek je mixer met de kneedhaken steeds bovenin het midden van de deegbal en probeer hem daar zo lang mogelijk te houden. Op een gegeven moment zal je deeg weggeduwt worden, of je mixer, en dan moet je weer hem van boven in het midden steken. Gaat je mixer vreemd ruiken of wordt hij heel heet, stop dan.

Als je het water en het bloem precies hebt afgewogen dan is je deeg precies nat genoeg. Als je het deeg toch te droog vindt kan je 5 of 10 gram water toevoegen (een soeplepel is ongeveer 5 gram), maar zeker niet meer.

Rijzen van het Deeg

Zo, je hebt nu een deeg gemaakt. De gist in het deeg moet nu zijn werk gaan doen, het deeg moet gaan rijzen. Dat kost tijd. Houd 45 minuten tot een uur aan. Het luistert, in deze eerste rijs, niet zo heel nauw. Wat wel belangrijk is om de deegkom met het deeg op een warme plek te zetten én met een doek er over heen. Door die warmte, dat vindt gist lekker, zal het deeg goed rijzen. Staat het deeg op een koude plek dan duurt het langer voordat het deeg twee keer zo veel volume heeft. Geef het deeg dan ook die tijd. Die doek over de mengkom zorgt ervoor dat het deeg niet uitdroogt aan de bovenkant. Dat is heel belangrijk. Leg het deeg in een bal in een kom die lichtjes is ingevet met een beetje olie. Dek af met een iets vochtige theedoek. Scheurt het meteen? Leg het deeg in een met olie ingevette kom en draai het even om (zodat alle zijdes bedekt zijn met de olie). Het deeg is klaar als het in volume verdubbeld is. Druk de lucht er voorzichtig uit met je vingertoppen. Druk het uit tot een cirkel. Vorm nu een mooie bol van het deeg. Dit doe je door de buitenste zijdes naar binnen te halen. Nu ga je het deeg verder vormen. Ik ga nu even uit van een rond brood. Bol het deeg verder op. Dit doe je door met je handen gevouwen in een kommetje, het deeg van onder uit mooi bol te maken. Laat het deeg nogmaals een klein uurtje rijzen op een warme plek. Het deeg is klaar als het in volume verdubbeld is en licht terugveert. Dek het deeg wederom af met een stukje vershoudfolie.

De Bakvorm Voorbereiden

Voordat we het deeg straks in de bakvorm leggen moeten we die eerst invetten. We gaan uit van een rechthoekige bakvorm, bijvoorbeeld een cakeblik maar een broodblik is nog beter. Pak de fles olie, het maakt niet uit wat, slaolie, olijfolie, zonnebloemolie, vloeibare boter is ook goed, en laat een paar druppeltjes in de bakvorm vallen. Beter iets te veel dan te weinig (als beginner, later gebruik je zo weinig mogelijk als het maar niet vast blijft plakken). Veeg met je wijsvinger of wijsvinger samen met je middelvinger de olie uit in de bakvorm. Zorg dat de olie niet alleen op de bodem maar ook aan de zijkanten komt te zitten. Smeer dit overdreven goed uit. Leg ook een paar druppels op een schoon gedeelte van de aanrecht waar we straks het deeg zullen plat maken. Smeer de olie uit in een gebied van zo'n 30 bij 30 centimeter.

Het Deeg Vormen en in de Bakvorm Plaatsen

Zit er olie nog aan je vingers of handen? Stort nu het deeg uit de kom op het aanrecht die je héél licht ingevet hebt met olie. Druk het deeg een beetje plat. Heb je een deegroller, rol het deeg dan uit in een vierkant achtige vorm die net iets langer is dan je bakvorm. Is je bakvorm bijvoorbeeld 25 cm dan moet de plak net iets langer zijn, zeg 27 cm. Het luistert niet zo nauw als het maar net even iets groter is als de bakvorm, zeker niet kleiner. Die plak moet je nu oprollen. Begin "aan de bovenkant" dus de zijde "van je af". Sla die een beetje om zodat een begin van een rol ontstaat. Ga hiermee door totdat het deeg helemaal opgerold is. Rol het deeg een beetje over de aanrecht. Je ziet nu dat aan de onderzijde de "naad" zit. Rol de deegrol weer terug zodat de naad weer onder zit. Nu moet het deeg in de bakvorm rijzen.

Tweede Rijzing in de Bakvorm

Ook dat weer op een zo'n warm mogelijke plek. Ook hier weer een doek er over heen en zorg dat het deeg niet uitdroogt. Een beetje benevelen met de plantenspuit is een verstandige actie. De totale rijstijd is ongeveer 60 minuten maar dat is sterk afhankelijk van de deegtemperatuur en de temperatuur van de omgeving. Als het deeg goed gerezen is haal je het weer uit de kom en kneed je het nog een aantal keer goed door. Rol het uit tot een iets ovale rechthoek. Vouw de 2 buitenste gedeelte naar binnen over het midden en druk goed plat.

Het Bakken van het Brood

Terwijl het deeg nog staat te rijzen zet je de oven alvast aan. Gebruik liefst boven- en onderwarmte een geen hete lucht (die zorgt meestal snel voor plaatselijk verbrande delen van het brood). Speel de eerste keer op save en stel in op 190° Celsius. Zorg dat een ovenrekje in de oven staat. Zorg dat de bovenkant van de bakvorm op de helft van de hoogte van de oven zit. Bij de meeste ovens moet dan het rekje op het onderste richeltje geschoven worden. Als dat ook te hoog is (bij ovens die niet hoog zijn) dan leg je het rooster op de bodem van de oven, maak je geen zorgen zo heb ik jarenlang in een kleine oven het brood gebakken.

Als het deeg voldoende is gerezen, en haal gerust de doek voorzichtig van het deeg om te kijken, dat is helemaal niet erg, dan moet je hem in de voorverwarmde oven zetten. Het deeg zal normaal gesproken na zo'n 50 tot 70 minuten goed gerezen zijn en ongeveer twee keer zo groot zijn geworden als dat je het deeg in de vorm hebt gelegd. Zet de bakvorm uiterst voorzichtig in de oven. Als je te hard zou stoten bestaat de kans dat het gerezen deeg in elkaar zakt. Als het goed is, ruik je na een minuut of 20-25 al heerlijke geuren uit je oven.

Verwarm de oven op 200 graden. Zet een ovenvast schaaltje met water onderin de oven, hierdoor blijft het vochtig in de oven en droogt het brood niet uit. Besprenkel of sproei een beetje water op de bovenkant van het brood en bak hem daarna ca. Kerf het deeg in met een scherp mes en bak het brood in ongeveer 35 minuten goudbruin. Spray met een plantenspuit wat water tegen de randen van de oven. Hierdoor krijg je brood een lekkere krokante korst.

Als de tijd voorbij is, pak met je ovenhandschoenen de bakvorm uit de oven en draai hem boven het uitwasemrooster om. Als het goed is valt hij er gemakkelijk uit. Wat er ook gebeurt, gebruik nooit een mes om een vastzittend baksel uit je bakvorm te halen. Je hebt het dan niet goed genoeg ingevet. Laat dan het brood in de bakvorm zitten.

Afkoelen en Bewaren

Laat het brood meteen uit de bakvorm halen en afkoelen op een rooster. Dit voorkomt dat de onderkant vochtig wordt. Vries het brood in of eet het meteen op. Brood dat een beetje oud geworden is kan je weer krokant maken door het een minuut of 10 te verwarmen in de oven op 180 graden. Bewaar het gebakken brood in een plastic zak.

Tips en Variaties

  • Je kunt de bloem ook vervangen door speltbloem of volkorenbloem.
  • Voeg zaden, kruiden of gedroogde vruchten toe voor een persoonlijke touch.
  • Voor een glanzende, zachte korst kunt u het brood direct na het bakken bestrijken met gesmolten boter.

Soorten Bloem en Meel voor Brood

Hieronder een overzicht van verschillende soorten bloem en meel die gebruikt kunnen worden voor het bakken van brood:

Soort Bloem/Meel Kenmerken
Amerikaanse patent Zeer eiwitrijke bloem, veel gluten.
Durum Zeer eiwitrijke tarwesoort, gele kiem.
Franse bloem Bloem van meellichaam en kiem, zonder vlies.
Gebuilde bloem Bloem met een deel van de zemelen, tussen volkoren en patentbloem in.
Kristalbloem Merknaam van patentbloem van Koopmans.
Patentbloem Zeer fijn gemalen tarwe, zonder zemel en kiem.
Tarwebloem Gemalen tarwe, soms met meellichaam.

labels: #Bakken #Brood

Zie ook: