De meeste ouders krijgen er vroeg of laat een keer mee te maken: peuters of kleuters die niet alles willen eten of helemaal weigeren. "Nee, ik wil dat niet," en hop, daar gaat de inhoud van het bord wéér over tafel. Het kan je moedeloos maken. "Gatver, dat wil ik niet eten," alweer. Misschien schiet je er wel van in de stress als je het voor het eerst meemaakt.

Vaak is het tijdelijk en gaat het vanzelf over als je er niet te veel een strijd van maakt. Ineens zit je kind dan toch weer groente te eten. Maar wat als het langer duurt? Moet je je kind dan dwingen om te eten? Het zit nu eenmaal diep verankerd in ons: we willen ons kroost voeden en verzorgen. Het liefst zodanig dat het elke dag opnieuw alle voedingsstoffen binnen krijgt. Als het kind zich daartegen verzet, verzinnen we er allerlei trucjes voor: ‘Een lepel voor mama, een lepel voor jou’.

Tussendoor krijgt een kind vaak meer binnen dan je denkt: fruit, drinken, een stuk brood, een koekje. Eet je kind veel tussendoortjes? Schiet in elk geval niet te snel in de stress als je kind even weigert om te eten of te drinken. Is je kind slap of bleek, steeds moe of verliest het gewicht, dan moet je bij de huisarts aan de bel trekken. In dat geval kunnen er allerlei oorzaken zijn voor het niet willen eten, lichamelijk en psychisch.

Mogelijke Oorzaken van Eetproblemen

Er zijn veel verschillende oorzaken voor problemen met eten. Ten eerste is het goed om te bedenken of het te maken kan hebben met een lichamelijk probleem, zoals een allergie, darmproblemen of een afwijking aan de slokdarm. Logisch dat je kind niet wil eten als het hier last van heeft. Waarom hebben zij zoveel moeite met eten? Ook andere factoren zoals de nee-fase, spanningen thuis of de opvoedstijl van ouders spelen een rol.

Iedereen wordt geboren met interne signalen die aangeven hoeveel eten je nodig hebt. Een kind weet dus zelf het beste wanneer het honger heeft en wanneer het genoeg gehad heeft. Na het eerste jaar groeien kinderen minder snel en daardoor hebben ze ook minder behoefte aan eten. Dit is wennen. Je kind is groter, maar eet minder. In alle gevallen werkt het niet om te dwingen, maar om je kind te leren luisteren naar de signalen van z’n eigen lichaam. Als je kind goed kan luisteren naar z’n eigen signalen, dan zal hij daar de rest van zijn leven baat bij hebben. Kinderen zullen dan gezondere eetgewoontes ontwikkelen.

Veel peuters hebben eetproblemen. Ze weigeren te eten, of ze willen plotseling iets niet meer eten wat ze eerst heerlijk vonden. Ze gooien jouw zelfgemaakte maaltijd zo van tafel. En dat terwijl je je best hebt gedaan om iets lekkers voor ze te koken. Dit heeft allemaal te maken met de psychologische ontwikkeling van peuters. Peuters ontdekken dat ze een eigen individu zijn en daardoor willen ze graag alles zelf doen. Omdat eten zo belangrijk is, kan dit al snel tot een machtsstrijd leiden.

Stel je voor: jij als ouder vindt dat je kind moet eten, maar je kind weigert. Als ouder zul je deze strijd altijd verliezen. Je kunt nu eenmaal geen eten naar binnen krijgen als je kind zijn mond stijf dicht houdt. Je kan je kind niet dwingen om te slikken. Dwingen en dreigen werken averechts. Er ontstaat een gespannen sfeer en dan ben je nog verder van huis.

Sensoriek als oorzaak

Een andere heel belangrijke - en vaak onderschatte - oorzaak die ten grondslag kan liggen aan een beperkt eetrepetoir is de sensoriek. Ook kan eten weigeren een symptoom zijn van een kind die niet goed in zijn vel zit. Wanneer een kind niet goed in zijn vel zit en door heeft dat hij naar zijn kamer wordt gestuurd wanneer hij zijn bord niet leeg eet, kan hij bijvoorbeeld expres eten laten staan om met rust te worden gelaten.

Wat Kun Je Wel Doen? Tips en Oplossingen

Er zijn zeker dingen die je kan doen om goede eetgewoonten te stimuleren, maar het allerbelangrijkst is om te voorkomen dat er te veel nadruk en een negatieve lading op het eten wordt gelegd. Makkelijker gezegd dan gedaan natuurlijk als je je irriteert en zorgen maakt of je kind wel voldoende binnenkrijgt.

  • Maak er geen machtsstrijd van: Dwing je kind niet om iets te eten. Dat levert voor zowel je kleintje als jezelf alleen maar frustraties op. Bovendien kan het zijn dat hij al vol zit, maar dit nog niet zo goed kan aangeven. Jij bepaalt wat hij eet en je peuter bepaalt hoeveel hij eet.
  • Houd het gezellig aan tafel: Samen eten is leuk! Maak van de maaltijd een gezellig moment: een positieve sfeer zorgt ervoor dat je peuter het eten gaat associëren met gezelligheid. Eet zoveel mogelijk met het hele gezin tegelijk. Neem de tijd om rustig te eten, maar tafel niet te lang. Peuters kunnen niet zo lang stilzitten.
  • Houd de porties klein: Geef je peuter niet te grote hoeveelheden. Zo hoeft hij niet tegen een berg eten aan te kijken en kan hij makkelijker zijn bordje leegeten. En dat geeft je kleine deugniet een trots gevoel.
  • Wees creatief: Maak het bord eens op een leuke manier op. Een grappig gezicht dat uit gezonde groentes bestaat, smaakt dan opeens véél lekkerder…
  • Verstop groentes: Zijn het vooral de groene onderdelen op het bord, die je peuter doen steigeren? Probeer de groente dan eens te verstoppen in de maaltijd.

Praktische tips voor een betere eetomgeving

  1. Eet aan tafel en doe het op een vaste tijd. Zo weet je kind waar het aan toe is.
  2. Ga je van tafel, dan is de maaltijd voorbij, zelfs als je kind amper iets gegeten heet. Geef daarna niet alsnog iets te eten, zoals een boterham.
  3. Neem er de tijd voor. Zorg ervoor dat de nadruk ligt op de gezelligheid, niet op het bord dat leeg moet. Blijf rustig en positief en geef er niet te veel aandacht aan. Hoe meer aandacht je geeft aan het weigeren, hoe meer het kind er misschien in zal volharden.
  4. Probeer je kind steeds wel iets te laten proeven. Eet het niet meer dan dat en is de maaltijd daarna voorbij?
  5. Ga geen druk uitoefenen en besteed er niet te veel aandacht aan. Ook zinnetjes als ‘je krijgt geen toetje als je je bord niet leeg eet’, zijn niet behulpzaam. Een toetje is geen beloning, het is een onderdeel van de maaltijd.
  6. Nieuwe smaken moet je kind misschien wel 10 tot 15 keer proeven voordat het gewend is aan de smaak.
  7. Geef je kind liever een kleine portie dan dat je het bord helemaal vol schept.
  8. Laat zien dat gezond eten leuk is. Als je kind aan jou kan zien dat jij geniet van gezond eten zal het daar meer van leren dan wanneer je steeds zegt dat groenten gezond zijn.
  9. Kook samen met je kind. Al laat je het kind alleen de groente wassen of roeren in de pan, de meeste kinderen vind het leuk om te helpen.

Wat te doen als je kind om brood vraagt in plaats van avondeten?

Vol enthousiasme heb je het avondeten gekookt, in de hoop dat je kind er van eet. Soms tegen beter weten in. Dan weet je allang dat je kind er niets of nauwelijks van gaat eten. Zo is dit ook bij de moeder die deze vraag aan mij stelde. Haar peuter wil geen avondeten en vraagt snel om brood. Dat eet ze liever. De uitdaging is dan, hoe ga je daarmee om? Geef je je peuter brood in plaats van het avondeten?

Als we kijken naar het eerste punt; het aanbieden van een alternatief als je kind niet goed gegeten heeft. Denk bijvoorbeeld aan een boterham. Het voordeel is dat je kind met een volle buik naar bed gaat. Een nadeel is dat de kans bestaat dat je kind gaat beseffen dat er iets anders gegeten kan worden als het niet lekker is en daarmee verklein je de kans dat je kind het avondeten gaat eten. Dit is geen probleem als het heel af en toe voorkomt maar bij je dochter is het al vaak dat ze het avondeten niet wil.

Misschien ben ik daarvan een nog mindere voorstander. Dit kan je doen als het heel af en toe is. Eén keer wat minder avondeten is geen probleem, dat haalt je kind op een later moment wel weer in. Maar als een sprake is van vaak, is dit zeker niet wenselijk. Juist kinderen hebben alle voedingsstoffen nodig om te groeien en voor de ontwikkeling van de hersenen.

Omgaan met een trage eter

De maaltijd met je kind lijkt soms eindeloos lang te duren. Er wordt maar naar het bord gestaard. Of een beetje heen-en-weer geschoven met een doperwt. Misschien is je kind snel afgeleid. Of kauwt hij gewoon heel langzaam. Hoe ga je om met een kind dat heel langzaam eet? Allereerst is het belangrijk om je te realiseren dat eten voor kinderen een vaardigheid is die ze hun hele kindertijd ontwikkelen. Ze leren eten. Dit heeft tijd nodig - en een beetje hulp van ons ouders om ze te ondersteunen.

Een positieve maaltijdomgeving waarin een kind zich veilig voelt om te wennen aan nieuwe smaken en structuren is hierbij belangrijk. Dit betekent dus ook: niet pushen om te te eten. Hoe meer een kind zich gepusht voelt, hoe meer weerstand hij voelt en hoe moeizamer de maaltijd verloopt. Maar een van de belangrijkste oorzaken voor traag eten kinderen is het ontbreken van een hongerprikkel. Hoe hongerig jouw kindje is is bepalend voor hoe lang hij aan tafel wil blijven zitten.

Idealiter zit er 2 tot 2,5 uur tussen de verschillende eetmomenten van je kind. Als een kind tussendoor veel kleine hapjes eet kan het zijn dat hij niet hongerig genoeg aan tafel komt. Wat je dan vaak ziet is dat het eten eindeloos wordt uitgesteld. Er wordt met een aardappel gespeeld. Heen-en-weer geschoven met eten. Maar niet écht gegeten.

Het kan ook andersom; je kind heeft juist teveel trek. Leren eten vereist concentratie bij kinderen, en een kind met teveel honger heeft geen geduld om zich te focussen op het leren van deze nieuwe taak. Vermoeidheid en de bui waarin je kind is speelt ook een grote rol bij de duur van de maaltijd. Vergeet niet dat de avondmaaltijd bij uitstek de meest lastige maaltijd van de dag is. Je kind is vermoeid, zeker na een dag kinderdagverblijf of school en soms is je kind ook overprikkeld. Dit helpt niet mee bij de zin om te gaan eten. Merk je dit bij je kind? Kijk of het mogelijk om je planning aan te passen en wellicht vroeger te eten.

Signalen van geen zin hebben in eten herkennen

Het is belangrijk om signalen van je kind te herkennen, zodat je weet welke tips je het best kunt toepassen voor jouw situatie. Is je kind ouder dan 4 jaar en lust het nog niet zoveel? Voor sommige kinderen werkt het goed om samen een stappenplan te maken waarmee je afspreekt welke nieuwe dingen je kind gaat proeven. Misschien werkt het ook voor jullie? Samen met opvoedkundige en kinderpsycholoog Tischa Neve heeft het Voedingscentrum dit Leren-lusten-plan ontwikkeld.

Eet voldoende?

Een belangrijke aanwijzing dat je kind voeding tekort komt, is een afbuigende lijn in de groeicurve. Verder kan je peuter zich minder levendig en vrolijk gedragen. Als je kindje niet genoeg vocht binnenkrijgt, merk je dat hij minder gaat plassen en dat zijn ontlasting steviger wordt of moeizaam komt. Geef in dat geval je peuter wat extra vocht, het liefst water of thee zonder suiker.

Overzicht van tips

Tip Beschrijving
Positieve sfeer Zorg voor een ontspannen en gezellige omgeving tijdens de maaltijd.
Regelmaat Houd vaste tijden aan voor de maaltijden.
Controle Laat je kind zelf bepalen hoeveel het eet.
Betrek je kind Laat je kind meehelpen met koken en boodschappen doen.
Ontdekken Laat je kind het eten voelen en ontdekken met de handen.
Proeven Bied nieuwe smaken meerdere keren aan.
Samen eten Eet samen aan tafel om een goed voorbeeld te geven.
Geen druk Maak je niet druk over hoeveel je kind eet.

labels: #Brood

Zie ook: