Zelf bier brouwen wordt steeds populairder, net als het drinken van zelfgebrouwen bier. Speciaalbier wint aan populariteit, maar er gaat niets boven een biertje dat je zelf hebt gebrouwen. Mits het brouwproces goed verloopt, natuurlijk.

Benodigdheden en Ingrediënten

Voor je begint, is het belangrijk om de juiste ingrediënten en materialen in huis te hebben. Denk aan mout, hop, gist en de benodigde brouwapparatuur. Een goede voorbereiding is het halve werk!

Brewferm® moutpakketten zijn een ideale oplossing als je zelf bier wilt brouwen met granen, maar geen recept bij de hand hebt of niet weet hoe eraan te beginnen. Deze pakketten bevatten alle ingrediënten voor het brouwen van 15-20 liter bier: mouten, eventueel speciale granen (tarwe, maïsvlokken,...), hop, eventuele kruiden en een droge biergist. Ze zijn samengesteld volgens beproefde recepten en netjes uitgewogen en verpakt voor optimale versheid, inclusief een uitgebreide gebruiksaanwijzing en duidelijk maisch-schema.

Het Brouwproces in Stappen

  1. Schroten: De allereerste stap van bier brouwen is schroten. Schroten doe je met een schrootmolen. Je maalt of plet de mout waardoor het binnenste van de moutkorrel blootgesteld kan worden aan het beslagwater. Hierdoor kan het water de suikers opnemen.
  2. Maischen: Tijdens het maischen meng je de geschrote mout met warm water. Het water met de geschrote mout wordt stapsgewijs in temperatuur verhoogd. Hierdoor haal je de suikers uit de mout. Belangrijke fases zijn: Beta-amylasen en Alfa-amylasen. B-amylasen zorgt dat uit zetmeel suikers ontstaan die vergist kunnen worden, deze wordt actief tussen de 60 en 65 graden. A-amylasen zorgt dat er onvergistbare suikers ontstaan en wordt actief tussen de 70 en 75 graden.
  3. Filteren en Spoelen: Na het maischproces wil je het beslag filteren en spoelen. Zo kun je de heldere vloeistof scheiden van de moutresten. Dit kun je het beste doen met een koperfilter of een zeef. Afhankelijk van de hoeveelheid. Na het filteren ga je de bostel spoelen. Er zitten namelijk nog restsuikers in de granen en die haal je er met deze stap uit.
  4. Koken: De zoete, heldere vloeistof die nu in de kookpan zit ga je koken. Vaak duurt dit ongeveer 75 minuten. Tijdens het koken ga je de bitterheid en aroma van het bier bepalen. Vroege hopgiften zorgen voor de bitterheid aan het bier. Latere hopgiften zorgen voor het hop karakter aan het bier. Vroege hopgiften wordt veelal door bitterhoppen gedaan en late hopgiften door aromahoppen. Het alfazuur in de hop bepaald de bitterheid.
  5. Koelen: Na het koken wil je je wort terug koelen. Dit moet zo snel mogelijk en zo steriel mogelijk gebeuren om infecties te voorkomen. Koelen kan met een wortkoeler of met een bak ijs waar je je pan in zet. Zodra je wort rond de 20 graden is kun je de gist toevoegen en je gebruikte spullen opruimen.
  6. Vergisten: Tijdens het vergistingsproces worden suikers doormiddel van gist omgezet in alcohol. Elke gist heeft zijn eigen optimale vergistingstemperatuur en temperatuurverschillen kunnen zorgen voor andere smaakbelevingen. Er zijn boven-, en ondergistende bieren. Speciaalbier wordt altijd gebrouwen met gist van hoge gisting en deze werkt het beste tussen de 18 en 23 graden. Zorg dus dat je vergistingsemmer in een kamer staat waar de temperatuur zoveel mogelijk constant is.
  7. Lageren: Wanneer de vergisting voorbij is en er geen suikers meer omgezet worden in alcohol is het bier klaar om te lageren. Tijdens het lageren (rijpen) klonteren de gistcellen en andere stoffen samen en zinken ze naar de bodem. Hierdoor wordt je bier helder.
  8. Bottelen: Nu is het tijd om je bier op fles te zetten. Je hevelt het bier over naar de flesjes die je vervolgens luchtdicht afsluit. Voor het verkrijgen van koolzuur op het bier is hergisting nodig op de fles. Tijdens het bottelen voeg je in de vergistingsemmer ongeveer 6 gram opgelost suiker per liter bier toe. De overgebleven gist zal de extra suiker omzetten in alcohol en het bijproduct hiervan is koolzuur. Je vult de flesjes af door gebruik te maken van het waterkraantje. De flesjes dop je af met een kroonkurkapparaat.
  9. Navergisting: Doordat je tijdens het bottelen opnieuw wat suiker en gist (bijvoorbeeld de korrelgist S-33) toevoegt, vergist je bier nog een klein beetje na op de fles. Dit kan 2 tot 3 weken duren op circa 19 graden. Tijdens de navergisting op de fles is het als brouwer heel belangrijk om het proces goed te volgen. Hierdoor zul je genoodzaakt zijn om af en toe een biertje open te trekken om de smaak te beoordelen. Vaak doe je dit met je medebrouwer of vrienden.

Tips voor het Brouwen van Pils

Een bier dat voor de bierliefhebber eenvoudig aandoet qua smaak, maar voor een brouwer uitdagend kan zijn om te brouwen is een pils. Vanwege dit rechttoe-rechtaan profiel is er als brouwer daarom helaas erg weinig om je achter te verschuilen. Eventuele foutjes vallen namelijk vrij snel op en een disbalans in het bier is dus niet goed te verbloemen.

Mijn advies voor het brouwen van pils is om twee basismouten en een kleine hoeveelheid karamelmout te nemen. Qua hopsoorten kunnen je gaan voor traditionele hoppen, zoals Saaz of Hallertauer (hiervan zijn verschillende varianten). Voor het maischschema zou ik gaan voor een schema op 62 graden. Het hoeft namelijk geen vol bier te worden. De uitdaging zit hem in het vergisten. Het afkoelen tot de juiste temperatuur (10 - 15 graden) kan de eerste moeilijkheid zijn.

Bij het brouwen van een pils kies je voor ondergistend bier en deze heeft vaak wel een diacetylrust nodig. Om de diacetyl smaak uit het bier te krijgen kun je de temperatuur gedurende twee dagen verhogen naar een hogere temperatuur. Deze kan zo’n 17 - 19 graden zijn.

Recept Voorbeeld: Kachel Pils

Hieronder een voorbeeld van een pilsrecept, de "Kachel Pils", inclusief ingrediënten, maischschema en hopgiften.

Ingrediënten

  • 4,89 kg Pilsmout (Dingemans, 3 EBC) - 90,0%
  • 0,27 kg Cara-pils (Weyermann, 4 EBC) - 5,0%
  • 0,27 kg Münchenermout (Dingemans, 15 EBC) - 5,0%

Maischschema

  • Beta-amylaserust: 62,0 °C gedurende 45 minuten
  • Alfa-amylaserust: 72,0 °C gedurende 30 minuten

Hopgiften

  • 20,0 g Saaz (pellets, 3,1% alfazuur) - 60 minuten koken - 7,9 IBU
  • 20,0 g Crystal (pellets, 3,7% alfazuur) - 60 minuten koken - 9,4 IBU
  • 20,0 g Crystal (pellets, 3,7% alfazuur) - 30 minuten koken - 4,8 IBU
  • 20,0 g Saaz (pellets, 3,1% alfazuur) - 30 minuten koken - 4,0 IBU
  • 20,0 g Crystal (pellets, 3,7% alfazuur) - 10 minuten koken - 1,9 IBU
  • 20,0 g Saaz (pellets, 3,1% alfazuur) - 10 minuten koken - 1,6 IBU
  • 15,0 g Crystal (pellets, 3,7% alfazuur) - 0 minuten koken - 1,2 IBU
  • 15,0 g Saaz (pellets, 3,1% alfazuur) - 0 minuten koken - 1,0 IBU

Overige Ingrediënten

  • 3,12 g Wyeast gistvoeding
  • 23,0 g SafLager West European Lager (S-23) ondergist

Vergisting

  • Starttemperatuur: 12,0 °C
  • Maximale temperatuur hoofdvergisting: 18,0 °C

Moeilijkheden bij het Brouwen van Pils

De uitdaging van het brouwen van een pils of lagerbier zit hem vooral in het niet kunnen verbloemen van fouten. Bij hoppige of kruidige bieren wordt het het goed verbloemd. Het brouwproces en dan met name de vergisting gebeurd daarnaast op lagere temperatuur, zonder vergistingskast is dit zeker een moeilijkheid. Brouwen in de winter is hiervoor een prima oplossing.

Dat de stijl pils niet heel erg uitgesproken is, daar ben ik het misschien mee eens. Maar van de andere kant bekeken: door continu dezelfde smaak te brouwen in een stijl waar fouten genadeloos opvallen vereist vakmanschap.

Conclusie

Met de juiste ingrediënten, een zorgvuldig stappenplan en aandacht voor detail, kan ook jij thuis een heerlijke pils brouwen. Probeer het zelf en geniet van het resultaat!

labels: #Recept

Zie ook: