Als je jezelf 's avonds verwent met een stuk chocolade, kun je er donder op zeggen dat je de volgende ochtend wakker wordt met een hoofd vol puistjes. Al jaren wordt gezegd dat chocolade de oorzaak is van acne, maar is deze heerlijke traktatie waar iedere vrouw naar hunkert wel écht zo slecht voor je huid? Dit is wat de wetenschap hierover zegt.

Hoe ontstaan puistjes?

Laten we bij het begin beginnen. Hoe ontstaan puistjes? Door een ontsteking van de huid rond de talgklieren. Vooral in de puberteit beginnen deze talgklieren door toe- en afname van hormonen steeds meer huidsmeer te produceren. Op een gegeven moment is er een overschot aan huidsmeer en dat gaat zich ophopen rond de talgklier, waardoor dit kliertje verstopt raakt. Het resultaat? Een dikke puist.

In de verstopte talgklier zit een bacterie. Deze bacterie zet het overtollige huidsmeer om in vrije vetzuren, maar deze vrije vetzuren kunnen je huid irriteren, waardoor de verstopte talgklier scheurt. Dit maakt je huid kapot, waardoor er een ontsteking ontstaat. Je vraagt je natuurlijk af wat dit met chocolade te maken heeft. We leggen het je uit.

Onderzoeken naar Chocolade

Volgens Healthline is het niet gek dat er na tientallen jaren van onderzoek nog steeds geen duidelijk antwoord is. Dit komt doordat vroegere studies over chocolade en acne chocoladerepen en controlerepen gebruikten die bomvól zaten met suiker. Dit leidde tot tegenstrijdige resultaten en verdachte onderzoeksmethoden.

Het effect van chocolade op insuline wordt vaak naar voren gebracht als een mogelijke oorzaak van acne. Een Australische studie ontdekte bijvoorbeeld dat de deelnemers die voedsel aten met cacaopoeder een hogere insulinerespons hadden dan de controlegroep die hetzelfde voedsel at zonder de cacao. Een ander onderzoek keek juist naar de bloedspiegels van insuline en glucose bij 243 acne-gevoelige deelnemers en 156 gezonde volwassenen om te bepalen of insulineresistentie een rol zou kunnen spelen bij acne. En inderdaad, er is wel degelijk een relatie tussen ernstige acne en insulineresistentie. Wat betekent dat als je lichaam niet goed reageert op insuline, de kans groot is dat je meer last hebt puistjes na het eten van chocolade.

Een snelle stijging van het glucosegehalte (suiker) in je bloed heeft een negatieve invloed op acne, vooral als je gevoelig bent voor insuline. Door deze suikerpiek wordt de aanmaak van insuline namelijk gestimuleerd. Vervolgens stimuleert insuline de productie van androgenen, waardoor de talgproductie verhoogt. Dit zorgt voor extra puistjes, zoals je hierboven kunt lezen. Je kunt dus wel degelijk puistjes krijgen van chocolade, alleen komt dat niet specifiek door chocolade maar door de suikers.

Wat is er verder bekend over voeding en acne?

Verschillende onderzoeken hebben aangetoond dat acne minder vaak voorkomt bij mensen die geen westers dieet volgen. Zo blijkt uit een studie dat van de 1200 eilandbewoners van Papoea-Nieuw-Guinea geen enkele persoon acne had. Zij eten vooral veel vis en fruit en zelden geraffineerd voedsel, zoals brood, koekjes en ontbijtgranen. Andersom zijn ook onderzoeken die suggereren dat diëten met veel snel verteerbare koolhydraten en suikers in verband gebracht met acne.

In de afgelopen decennia is verschillend gedacht over de relatie tussen voeding en acne. Is er nu wel of geen verband tussen wat je eet (of drinkt) en het ontstaan of verergeren van puistjes? Daarnaar is inmiddels veel onderzoek gedaan. In de Verenigde Staten vormde een advies over voeding vóór 1960 een belangrijk onderdeel van de behandeling van acne. In 1969 en 1971 werden resultaten van twee studies gepubliceerd die juist aantoonden dat voeding niet gerelateerd was acne, waardoor behandeladviezen weer veranderden.

In de eerste studie werd naar het effect van chocolade gekeken. De helft van de proefpersonen at elke dag een reep met chocolade, terwijl de andere helft een reep kreeg zonder chocolade. Dat er uiteindelijk geen verschil werd gevonden in acneklachten tussen de groepen, kan gelegen hebben aan het feit dat de reep zonder chocolade evenveel suiker en vet bevatte als de reep met chocolade. In de tweede studie werd gekeken naar de invloed van het gebruik van chocolade, melk, geroosterde pinda’s of cola. Ook nu werd geen relatie gevonden met acne.

In het onderzoek naar de invloed van voeding op puistjes is vaak gekeken naar het effect van zuivelproducten. In 2005 vroegen onderzoekers (onder leiding van Adebamowo) 47.355 volwassen vrouwen wat zij aten en dronken gedurende hun schooltijd. Ook werd aan de deelnemers gevraagd of een dokter ooit bij hen de diagnose ‘zware acne’ had gesteld. Opvallend was dat alleen magere melk geassocieerd was met acne, maar niet halfvolle of volle melk. Maar ook deze studie heeft wel een aantal tekortkomingen. Voor de deelnemers aan het onderzoek is het natuurlijk lastig om zich de hoeveelheid melk die werd gedronken tijdens de schooltijd nog heel precies te herinneren. Daarnaast kregen patiënten met acne vroeger het advies om geen frisdrank te drinken. Dit zou de acne namelijk verergeren, zo werd gedacht. Als deze vrouwen inderdaad frisdranken hebben vermeden, dan was het gebruik van melk onder deze groep meer waarschijnlijk.

Deze zelfde groep onderzoekers voerde een vergelijkbaar onderzoek uit onder 6094 meisjes van 9 tot 15 jaar. In dit onderzoek werd juist weer een relatie gevonden tussen alle soorten melk en acne. Geconcludeerd is daarom dat binnen drie verschillende groepen een relatie is aangetoond tussen melk en acne. Toch blijft die relatie statistisch gezien zwak.

Ook de rol van suikers is uitvoerig bekeken bij acne. Is er een verband tussen koolhydraten en puistjes? Ja daar lijkt het zeker op. Het meest overtuigende bewijs hiervoor is uiteindelijk geleverd door een studie van Smith en zijn collega’s. Zij toonden bij een groep mannen van 15-25 jaar aan dat huidklachten verbeterden na een dieet met een lage glycemische last*. Echter: het dieet hield ook in dat de inname van vet en voedingsvezels werd verlaagd. Hierdoor daalde het gewicht van de deelnemers. Dit kan natuurlijk van invloed zijn geweest op de afname van de klachten. Het dieet zorgde verder voor een daling in androgeen-index (mannelijk geslachtshormoon). Dezelfde onderzoekers toonden aan dat een dieet met een lage glycemische last ook een positief effect had op de samenstelling van talg en daarmee op acne.

Een andere belangrijke aanwijzing voor het effect van voeding op acne wordt geleverd door vrouwen die lijden aan het polycysteus-ovariumsyndroom. Deze patiënten worden behandeld met glucoseverlagende medicijnen.

*De glycemische last zegt iets over de mate waarin de bloedsuikerspiegel stijgt door het eten van bepaalde voeding.

De inname van omega 3-vetzuren in vergelijking met de inname van omega 6-vetzuren, speelt mogelijk een rol bij acne. Een relatief hoge inname van omega 3-vetzuren onderdrukt het ontstaan van ontstekingsreacties en heeft daarom misschien een positief effect op puistjes.

Ook zuurstofradicalen spelen een rol bij het verergeren en ontstaan van acne. Een studie toont aan dat patiënten met acne minder vitamine A en E (antioxidanten) in het bloed hebben dan proefpersonen zonder puistjes. Ook is aangetoond dat bepaalde flavonoïden (afkomstig van planten) en resveratrol antibacterieel werken en ingezet kunnen worden tegen de bacterie P. De inzet van antioxidanten lijkt veelbelovend.

Zink is een belangrijk element bij de ontwikkeling en het functioneren van de huid. In meerdere studies is aangetoond dat de orale toediening van zink een positief effect heeft bij acne, meer dan op een milde vorm van de aandoening. Behandeling van acne met (orale) vitamine A is effectief.

Onduidelijk is wat het effect is van de inname van voedingsvezels. De auteurs van dit overzichtsartikel concluderen dat is aangetoond dat een relatie bestaat tussen voeding en acne. Er bestaat niet zoiets als één simpele oorzaak voor acne. Er is evenmin één simpele oplossing. Voor het behandelen van deze huidklacht moet je ook gewoon een lange adem hebben.

Mythe

“Van chocolade krijg je puistjes”, het is zo’n uitdrukking die we allemaal wel ergens hebben opgeslagen in ons brein. Maar klopt dat eigenlijk? Volgens het wetenschappelijke tijdschrift Quest buigt de wetenschap zich al langere tijd over dit vraagstuk. Wat betreft het chocolade en puistjes-verhaal zijn de meningen verdeeld. Zo blijkt uit Amerikaans onderzoek uit 1969 dat chocolade geen puistjes veroorzaakt. Maar daar tegenover toont ander, kleinschalig, Amerikaans onderzoek uit 2014 aan dat jonge mannen, met gevoeligheid voor acne, sneller puistjes krijgen van chocolade. Kortom, verschillende theorieën dus. Wel werden voor de laatste studies alleen mannen onderzocht.

Dermatoloog Francis Wu legt aan het wetenschappelijke tijdschrift uit dat er qua soorten chocolade grote verschillen zijn. „Een Mars heeft een heel andere samenstelling dan Zwitserse chocolade. Ook kaart zij aan dat je gehele leef- en eetpatroon van invloed is op je huid. En ook stress en hormonen daarin een rol spelen. Maar het is bekend dat wat je eet ook te zien is aan je huid. „Er is een link tussen voeding en puistjes, met name melk en eiwitten spelen een rol”, aldus Wu. Maar ze noemt ook pasta, cake, witte rijst en fastfood op als ‘voer’ voor puistjes.

Een puistje is een ontsteking van de haar-talgklier, legt Wu uit. En volgens haar zijn er verschillende redenen die daaraan bijdragen. Zoals bijvoorbeeld overproductie van het hormoon androgeen, die de talgproductie stimuleert. En poriën verstopt raken. „Hierdoor ontstaat een luchtdichte omgeving en de acnebacteriën gedijen in die omgeving, waardoor de huid gaat ontsteken. Om terug te komen op de chocolade, moet je dus alle stofjes in het zoete goedje bekijken. Een melkchocoladereep of bonbon bevat namelijk ook koolhydraten en melk(poeder). Volgens Wu kan het dus zo zijn dat je daar eventueel een puistje van krijgt.

Nieuw onderzoek

Nieuwe onderzoek wijst uit dat chocolade en puistjes wél degelijk aan elkaar gelinkt zijn. Maar hóe precies, daar variëren de resultaten nogal in. De cacao is in ieder geval niet de boosdoener. Waarschijnlijk ligt het aan de andere stoffen die in je reep verstopt zitten. Zo blijkt uit één onderzoek dat de hoeveelheid suiker het probleem is. In dit onderzoek wordt onderscheid gemaakt tussen het wel en niet binnenkrijgen van koolhydraten, wat laat zien dat er een relatie is tussen het eten van snelle koolhydraten en puistjes.

Ander onderzoek wijst weer uit dat zuivel de grote schuldige is. Ruim veertigduizend vrouwen in Amerika deden mee aan een onderzoek naar het bewijs dat het consumeren van melkproducten in relatie staat met acne. Dit experiment wees uit dat lactose inderdaad de groei van puistjes kan bevorderen. Echter, is er meer wetenschappelijk bewijs nodig om dit te kunnen concluderen.

Welke voedingsstoffen zijn slecht voor de huid?

Je verwijdert je make-up en wast je gezicht iedere dag, zoals overal aangeraden wordt. Toch is de huidconditie nog niet optimaal; heeft het geen gezonde teint en huidproblemen blijven aanwezig. Hoe kan dat? Nou, niet alleen wat je op je huid smeert bepaalt veel voor de huidconditie maar ook wat je in je lichaam stopt speelt een grote rol. Om je een eindje op weg te helpen bespreken we hieronder een aantal voedingsstoffen waarvan je het beste wat meer afstand kunt nemen als je last hebt van huidproblemen. Niet al deze stoffen hoeven per se bij jou van toepassing te zijn. Vermijd ze daarom niet allemaal rigoureus uit je dieet, maar test ze stuk voor stuk een periode uit om te kijken wat het resultaat daarvan is.

  • Zuivel: In zowel magere als volle zuivel zit een stofje genaamd IGF-1. Dit is een insuline-achtige groeifactor. Deze stof is vergelijkbaar met insuline, verstoort de bloedsuikerspiegel en kan zorgen voor een verhoogde aanmaak van talg. Talg is de vettige substantie die de poriën doet verstoppen. Een vette huid met verstoppingen en puistjes heet acne.
  • Koolhydraten: Een verhoogde inname hiervan kan voor huidproblemen kan zorgen, denk aan een vettige huid en ontstekingen.
  • Soja: Teveel soja kan zorgen voor intolerantie en daarmee huidproblemen. Ook lijkt de samenstelling van soja veel op het vrouwelijke hormoon oestrogeen, iets dat bij sommige mensen net zoals de anticonceptiepil op basis daarvan juist voor acne zorgt.
  • Chocolade: Onderzoek suggereert dat chocolade het ontstaan en de ernst van acne verhoogt.
  • Alcohol: Alcohol droogt de huid uit en zorgt voor snellere huidveroudering en een vale teint.

Pure chocolade

The International Society of Dermatology kwam in 2016 met een nieuw inzicht met betrekking tot pure chocolade. Wat blijkt? Pure chocolade (99% cacao, heftig!) kan acne verergeren. Kanttekening: het onderzoek waar ze deze conclusie uit trokken, betreft een proef met slechts 25 proefpersonen. Allemaal mannen ook nog eens - die hebben vaak een vettere huid en zijn dus überhaupt gevoeliger voor acne. Als je het mij vraagt niet bepaald een significant onderzoek.

Bovendien heeft pure chocolade ook veel voordelen. Zo bevat pure chocolade veel antioxidanten die je cellen beschermen en heeft pure chocolade een gunstig effect op de bloedvaten. En natuurlijk word je van chocolade gewoon vrolijk.

Eten & de huid

Dat eten en de huid verband met elkaar houden, moge duidelijk zijn. Dit wijst wetenschappelijk onderzoek uit én ik zie het in de praktijk terug. In de dagen na Pasen (maar ook Kerst) zie ik meer gevallen van een onzuivere huid en acne dan in ‘normale’ weken. Maar dit kan natuurlijk ook komen door algeheel anders eten en drinken, waarbij we vaker ongezonder eten, meer vetten binnen krijgen en ook alcohol consumeren. Maar dat dit alléén aan chocolade ligt? Nee, dat denk ik niet. Het is sowieso niet heel verstandig om kilo’s chocolade in korte tijd naar binnen te werken, maar dat is meer omwille van de grote hoeveelheden suikers en vetten die je dan binnen krijgt. Een wetenschappelijk bewijs voor het verband tussen alleen chocolade en acne is er vooralsnog niet. Voor nu dus vooral lekker genieten van die paaseieren en daarna weer op de rit! Ben jij een chocoholic?

Voedingsstof Mogelijk effect op acne
Suiker Verhoogt insuline, stimuleert talgproductie
Zuivel Bevat IGF-1, verhoogt talgproductie, lactose kan insuline verhogen
Koolhydraten Kan leiden tot een vettige huid en ontstekingen
Soja Kan leiden tot intolerantie en verstoort het immuunsysteem
Chocolade Verhoogt de ernst van acne (vooral door suiker en melk)
Alcohol Droogt de huid uit en versnelt huidveroudering

labels:

Zie ook: