Vroeger was het inmaken van groenten een noodzaak om verse producten langer te kunnen bewaren, zeker in de wintermaanden. Het gebeurde dan ook regelmatig. Een koelkast was er toen nog niet.

Al jarenlang is het traditie voor veel families in Zeeuws-Vlaanderen om op Nieuwjaarsdag samen zoute bonen met worst te eten. Lekkere ‘Nieuwjaarskost’! Voor de één is het ware traditie, voor de ander een ideaal middel tegen de kater van de Oudejaarsnacht.

De Geschiedenis van Zoute Snijbonen

Het inmaken van groenten (snijbonen inmaken) gebeurde vroeger regelmatig. Vraag maar eens aan je oma. In die tijd werden groenten en fruit vooral ingemaakt, zodat er ook in de winter ‘verse’ groenten op tafel konden worden gezet.

De Keulse Pot

Vroeger werd de Keulse pot gebruikt om verse groenten langer te kunnen bewaren.

Hoewel de bereiding een stuk eenvoudiger is geworden met de komst van voorverpakte zoute snijbonen, is de originele manier met de Keulse pot een stuk leuker!

Een Keulse pot is een pot van steen, welke vroeger werd gebruikt voor het inleggen of inmaken van onder andere groenten.

Ingrediënten en Benodigdheden

Voor de stamppot van zoute bonen heb je snijbonen nodig. De hoeveelheid is afhankelijk van de grootte van de pot.

  • Snijbonen
  • Zout (keukenzout of zeezout)
  • Keulse pot of een grote plastic emmer met goed afsluitbaar deksel
  • Snijbonenmolen (optioneel)
  • Schone (thee)doek
  • Houten deksel met een steen (of ander gewicht)

Het Inmaakproces

Bonen inleggen in zout gebeurt meestal in augustus, wanneer de snijbonenoogst op haar hoogtepunt is.

Na de oogst in augustus maak je de snijbonen schoon en snij je ze in smalle reepjes. Dat kan met een snijbonenmolen, of met de hand als je van wat grotere stukken houdt.

Je kunt natuurlijk net zoveel snijbonen inmaken als je wilt. Daarom geven we hier geen hoeveelheden aan. Het is hierdoor wel lastig om de benodigde hoeveelheid zout aan te geven.

  1. Voorbereiding: Als eerste ga je natuurlijk je heerlijk verse snijbonen plukken. Of misschien heb je ze gekregen, of je koopt ze bij de groenteboer. Het kan en mag allemaal, zo lang ze maar vers zijn (en niet gesneden). Dan ga je de snijbonen snijden. Je haalt ze door de molen als je van fijn gesneden boontjes houdt. Heb je ze liever iets minder fijn, dan snijd je ze gewoon met de hand in de gewenste grootte. Het moge duidelijk zijn, dat het belangrijk is dat de pot (of de emmer) goed schoon is.

  2. Pekelwater maken: Maak eerst pekelwater: breng een grote pan water aan de kook en roer hier 500 gram zout door.

  3. Lagen maken: Als al je snijbonen zijn gesneden, pak je de schone pot en begin je met een bodem zout. Gebruik ongeveer een handvol zout. Op je bodem zout leg je dan een paar handen snijbonen. Hierover strooi je weer een handvol zout. Je drukt het geheel stevig aan. Vervolgens neem je weer een paar handen snijbonen en wederom strooi je hierover een handje zout. Je drukt het geheel weer goed aan en zo ga je door totdat je geen bonen meer hebt.

  4. Aandrukken en Afdekken: Dan druk je nu alles flink aan (eventueel met behulp van een aardappelstamper), waardoor er pekelwater tevoorschijn komt en dek je het geheel goed af met een schone (thee)doek. Op de pot leg je een schone doek en daarop een houten deksel met een steen erop om het deksel op zijn plaats te houden. De pot zet je op een koele plaats.

  5. Afsluiten en Ontluchten: Sluit de emmer af en laat het lucht ontsnappen.

Het Gebruik van Zoute Snijbonen

Wanneer je nu een portie van je zelf ingemaakte snijbonen wilt eten, kan dat natuurlijk. Je hoeft dan ook niet alles in één keer op te eten. Je haalt eigenlijk eenvoudig de portie die je wilt gebruiken uit de pot en sluit de pot weer goed af. Daarna doe je het doek er weer nauwsluitend overheen en je zet het gewicht er weer op.

Bereiding voor consumptie

  1. Haal er een maaltje uit en sluit de emmer weer goed af.
  2. Ik spoel de bonen goed af en laat ze aan de kook komen, wanneer ze koken giet ik ze af en herhaal dit nog twee keer.
  3. Dan proef ik ze even of ze niet te zout zijn, anders nog een keer afkoken.
  4. Zijn ze goed dan laat ik ze nog 20 min opstaan met een klein klontje roomboter erbij.
  5. Dan giet ik ze af en laat ze goed uitlekken, vervolgens doe ik er een potje witte bonen bij en wat witte peper.
  6. Even goed doorwarmen en smullen maar.

Traditioneel recept: Zoute snijbonen met witte bonen

  1. Haal de hoeveelheid uit de pot die je nodig hebt en week de bonen.
  2. Als je het gerecht gaat klaarmaken, moet je het water afgieten en doe je de bonen in pan.
  3. Laat ze ongeveer 20 minuutjes koken in vers water.
  4. Hierna giet je het water af en proef je of de bonen niet te zout zijn, anders moet je ze opnieuw afkoken met vers water.
  5. Ondertussen kun je de aardappels alvast schillen en koken.
  6. Als de aardappels gaar zijn, giet je ze af en stamp je ze samen met de bonen tot stamppot.

Zout is niet nodig, want dankzij de bonen is het gerecht al zout genoeg! Serveer de zoute en witte boontjes met de aardappelpuree en gebraden rollade.

Variaties en Tips

  • Experimenteer met kruiden en specerijen voor extra smaak.
  • Zorg ervoor dat de bonen altijd onder het pekelwater staan om schimmelvorming te voorkomen.
  • Gebruik bij voorkeur zeezout, dit geeft een betere smaak.

Zelf Proberen?

Het past echter wel weer in deze tijd, met de trend van puur eten. En stel je voor: je hebt een moestuin met een flinke oogst snijbonen. Je kunt natuurlijk alles weggeven, maar je kunt je snijbonen ook inmaken.

Pekelen Met Zout

Pekelen met veel zout doen we in Nederland al eeuwen met snijbonen. Gesneden snijbonen worden gemengd met 15% zout en in een emmer of pot gedaan. Het zout zorgt er dan voor dat alle micro-organismen op de snijbonen doodgaan en er ook nooit meer een micro-organisme in gaat leven. Het zout is in dit geval het conserveringsmiddel. Maar 15% zout is wel heel, heel veel. Veel te veel voor je gezondheid. Het betekent namelijk 150 g zout op 1 kg snijbonen. Voor het opeten van de groenten die je op deze manier gepekeld hebt, moet je ze uitvoerig spoelen en het liefst een paar keer afkoken.

labels: #Recept

Zie ook: