Om je cholesterol te verlagen kun je gezonder eten, meer bewegen, afvallen óf rode gist rijst slikken. Dit voedingssupplement zou namelijk ook cholesterolverlagend werken. Maar is dat echt zo? En hoe veilig is het om te gebruiken?

Wat is Rode Gist Rijst?

Rode gist rijst (red yeast rice, red mold rice, anka, rode koji, xuezhikang, hong qu, chi qu) komt uit China, maar wordt van oudsher niet overal in China gegeten. Rode gist rijst is een traditioneel Chinees voedingsmiddel dat wordt verkregen door de fermentatie van rijst en de schimmel Monascus purpureus. In verschillende provincies in het zuidoosten van China (waaronder Jiangsu, Fujian, Jiangxi, Zhejiang en Shanghai) zijn mensen meer dan 2000 jaar geleden begonnen met het fermenteren van witte rijst met de gist Monascus purpureus. Hierdoor kreeg de rijst een dieprode kleur. In Nederland wordt het verkocht als voedingssupplement.

Rode gist rijst wordt van oudsher in Aziatische landen gegeten en gebruikt als natuurlijke kleurstof en geneesmiddel. Rode gist rijst is binnen de traditionele Chinese geneeskunde een beproefd middel voor verbetering van spijsvertering en bloedcirculatie en versterking van het hart. In Westerse landen wordt rode gist rijst vooral gebruikt als voedingssupplement tegen hyperlipidemie/dyslipidemie (verhoogde/afwijkende bloedlipidenconcentraties).

Werkt Rode Gist Rijst Cholesterolverlagend?

Rode gist rijst bevat monacoline K, een natuurlijke statine. Statines zijn cholesterolverlagende medicijnen, vandaar dat deze werking ook aan rode gist rijst wordt toegeschreven. Een dosis rode gist rijst met 5-6 mg monacoline K zorgt voor een even grote cholesteroldaling als 20 mg lovastatine, mede door het enzym HMG-CoA reductase (3-hydroxy-3-methylglutaryl co-enzym A reductase), en daarmee de cholesterolsynthese, te remmen.

Hiervoor zou je volgens het Informatiecentrum voedingssupplementen en gezondheid (IVG) echter wel 10 milligram monacoline K per dag binnen moeten krijgen. De European Food Safety Authority heeft vastgesteld dat een dagdosis rode gist rijst met (minimaal) 10 mg monacoline K vereist is voor een significante cholesterolverlaging. En sinds 22 juni 2022 geldt er een maximale hoeveelheid van 2,99 milligram per dag. “Omdat dit minder is dan de benodigde hoeveelheid, mag er op rode gist rijst niet staan dat het cholesterolverlagend werkt”, vertelt een woordvoerder van het IVG.

Minder bekend is dat rode gist rijst tevens zorgt voor verlaging van de spiegels van triglyceriden, lipoproteïne(a) en CRP (C-reactive protein), drie andere risicofactoren voor hart- en vaatziekten, en daarnaast zorgt voor verhoging van het gunstige HDL-cholesterol en adiponectine. Ook is vastgesteld dat rode gist rijst antioxidatieve en ontstekingsremmende eigenschappen bezit, de endotheelfunctie verbetert, atherosclerose remt en beschermt tegen leververvetting. Tevens zijn er aanwijzingen dat rode gist rijst de insulinegevoeligheid verbetert, een bloeddrukverlagend effect heeft en de nieren beschermt bij hyperlipidemie.

Mogelijke Bijwerkingen en Risico's

Het slikken van rode gist rijst kan ernstige bijwerkingen geven. In rode gist rijst zit monacoline K. Dit is een natuurlijk statine. Statines zijn cholesterolverlagende medicijnen. In rode gist rijst kan steeds een andere hoeveelheid monacoline K zitten. Je weet dus nooit precies hoeveel je van die stof binnenkrijgt.

Een woordvoerder van Bijwerkingencentrum Lareb legt uit dat de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) met deze maximale hoeveelheid het zekere voor het onzekere neemt. Er is namelijk veel te doen om rode gist rijst. Zo zijn er laatst vijf doden en meer dan 100 ziekenhuisopnamen in Japan gelinkt aan een supplement met rode gist rijst én kan het gebruik ervan ernstige bijwerkingen geven.

“Tot en met december 2023 heeft Lareb in totaal 160 meldingen van klachten bij het gebruik van rode gist rijst ontvangen”, vertelt de woordvoerder. “De meeste meldingen betreffen bekende bijwerkingen zoals spierpijn en maag- en darmklachten. Bij enkelen betrof het ernstige bekende bijwerkingen zoals lever en alvleesklierontsteking. We hebben ook één melding van iemand die overleden is met een alvleesklierontsteking na gebruik van rode gist.”

Klachten die je kunt krijgen van rode gist rijst lijken op de bekende bijwerkingen van statines. Gemeld zijn spierpijn, maag- en darmklachten. Maar ook ontregeling van stollingstijd, verminderd geheugen, spierafbraak, alvleesklierontsteking en ernstige leverproblemen met geelzucht zijn gemeld.

Veiligheid van Rode Gist Rijst

“Op zich hebben deze producten dezelfde bijwerkingen als statines (cholesterolverlagende medicijnen)”, legt de woordvoerder van Lareb uit. “De supplementen zijn echter niet gestandaardiseerd waardoor de hoeveelheid monacoline K in verschillende preparaten kan variëren.” Hierdoor weet je niet precies hoeveel je binnenkrijgt. “Bovendien kunnen deze producten door het gistingsproces ook de giftige stof citrinine bevatten. Citrinine kan lever- en niertoxiciteit geven.”

Daarnaast geldt voor rode gistrijst ook dat de werking afhankelijk is van de activiteit van de genen SLCO1B1 en CYP3A4. SLCO1B1, het transport gen, zorgt voor transport van de statine naar de lever; in de lever wordt de werkzame stof omgezet via CYP3A4. Een verminderde activiteit van een of beide genen heeft dus direct effect op de werking en eventuele bijwerkingen. Om die redenen is dus een DNA-test belangrijk.

Adviezen en Waarschuwingen

Vandaar dat het Voedingscentrum adviseert om het gebruik van rode gist rijst altijd te overleggen met je arts of apotheker. Verder raden zij het supplement af voor vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven, kinderen jonger dan 18 jaar en mensen ouder dan 70 jaar.

De woordvoerder van Lareb vult hierop aan dat je moet uitkijken met supplementen die je op internet bestelt. “Bij de producten in Japan zit er waarschijnlijk iets in wat er niet in hoort. Ik denk dat deze producten niet in Nederland te koop zijn, maar het is wel een waarschuwing: Kijk uit met het kopen van dit soort producten, zeker via internet.

Slik je medicijnen en wil je rode gist rijst of een ander voedingssupplement of kruidenpreparaat gebruiken? Overleg dit dan altijd met je arts of apotheker. Statines in combinatie met andere medicijnen kunnen namelijk ongewenste bijwerkingen geven. Gebruik rode gist rijst niet tijdens zwangerschap of wanneer je borstvoeding geeft.

Veelgestelde Vragen over Rode Gist Rijst

  1. Hoe remt monacoline K het slechte cholesterol? Cholesterol wordt grotendeels aangemaakt door de lever. Monacoline K, de werkzame stof in het rode gist rijst extract, zorgt ervoor dat de lever geen seintje krijgt om dit te doen. Daardoor wordt er minder cholesterol aangemaakt dan normaal. Dit zorgt voor een daling van het cholesterol, en dus ook een daling van het slechte LDL cholesterol.
  2. Kan Flinndal Rode Gist Rijst mijn cholesterolgehalte verlagen? Flinndal Rode Gist Rijst is een voedingssupplement, wat het cholesterolgehalte op een goed peil helpt te houden. Als het cholesterol verlaagd moet worden, is het verstandig om met de huisarts te bespreken of Flinndal Rode Gist Rijst in jouw situatie een goede keuze zou zijn.
  3. Mag ik geen grapefruits meer eten of grapefruitsap drinken in combinatie met Flinndal Rode Gist Rijst? Af en toe een grapefruit of een glaasje sap kan geen kwaad in combinatie met Flinndal Rode Gist Rijst. Maar grapefruitsap in grote hoeveelheden (vanaf 1 liter per dag) kan de werking van monacoline K teveel versterken, wat de gezondheid niet ten goede komt.
  4. Kan Flinndal Rode Gist Rijst mijn cholesterolverlagende medicijnen vervangen? Nee, je moet altijd eerst met je arts te overleggen voordat je iets wijzigt aan je medicijngebruik.

Ingrediënten en Gebruik

Flinndal Rode Gist Rijst bevat onder andere knoflookextract, wat het cholesterolgehalte op peil weet te houden. Het bevat namelijk een gunstige invloed op een normaal cholesterolgehalte, homocysteïne gehalte en helpt bij het behoud van een normaal lipidengehalte in het bloed. Het bevat namelijk ook vitamine B1. knoflookextract, thiamine HCl (vitamine B1). Dit product is niet geschikt voor vegetariërs en veganisten (bevat gelatine van rund en bijenwas). Aanbevolen dagelijkse dosering niet overschrijden.

Waarschuwing: Mag niet worden geconsumeerd door zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven, kinderen onder de 18 jaar en volwassenen boven de 70 jaar. Vraag advies aan een arts over de consumptie van dit product als u gezondheidsproblemen heeft.

Overzicht van gemelde bijwerkingen

Bijwerkingencentrum Lareb ontving 74 meldingen van bijwerkingen na gebruik van rode gist rijst. De klachten komen overeen met de bekenden bijwerkingen van statines. Gemeld zijn spierpijn, maag- en darmklachten. Maar ook ontregeling van stollingstijd, verminderd geheugen, spierafbraak, alvleesklierontsteking en ernstige lever problemen met geelzucht zijn gemeld.

labels:

Zie ook: