Wanneer je ziek bent, wil je er het liefst zo snel mogelijk weer bovenop komen. De juiste voeding kan daarbij een handje helpen. Ben je ziek of voel je je gewoonweg even niet zo fit? Dan is het slim om een beetje te letten op wat je eet. Want met de juiste voeding kun jij je lichaam precies geven wat het nodig heeft.

Voordat we delen wat je het beste kunt eten als je ziek bent, is het belangrijk om in gedachten te houden dat elk lichaam anders is. Zo reageert het ene lichaam goed op bepaalde voedingsmiddelen, en een ander juist niet. Daarnaast is ook niet elke bacterie, infectie of ziekte hetzelfde en richten wij ons in dit artikel vooral op het aansterken bij mildere klachten zoals bijvoorbeeld griep en verkoudheid. Luister vooral altijd naar je eigen lichaam en doe wat voor jou goed voelt. Twijfel je? Dan kun je voor de zekerheid altijd het beste een arts raadplegen.

Wat kun je het beste eten als je ziek bent?

Wanneer je ziek bent, heb je vaak weinig trek. Probeer toch altijd wat te eten zodat je lichaam kan aansterken. Begin met kleine porties, bijvoorbeeld een gezonde snack, en kijk of je steeds een beetje meer kunt eten. Het is daarbij aan te raden om te kiezen voor lichte maaltijden en juist zware (en vette) maaltijden zoveel mogelijk te vermijden.

Gezonde maaltijden met veel groenten en fruit zijn altijd goed. Groente en fruit zitten namelijk boordevol vitamines, mineralen en antioxidanten en helpen bij het bestrijden van infecties en het herstellen van het lichaam. Kies bij voorkeur voor rijp fruit en gekookte groenten, die zijn het makkelijkst te verteren. Je kunt de groenten zo eten, maar vaak is het lekker om dit te verwerken in een puree of soep. Op die manier krijg je vaak wat extra vitamines binnen en bij soep zelfs wat extra vocht. Ook dit is heel belangrijk, omdat je vaak meer verliest, dan binnenkomt. Win-win!

Eiwit eten als je ziek bent

Daarnaast is het belangrijk om voldoende eiwitten te eten als je ziek bent. Eiwitrijke producten zorgen namelijk voor energie en helpen bij het herstellen van spieren en weefsel. Probeer dus genoeg eiwitrijke recepten met ingrediënten als kip, vis, eieren, bonen of tofu binnen te krijgen.

Drinken als je ziek bent

Naast eten is ook drinken erg belangrijk als je ziek bent. Want wie niet fit is, moet erop letten dat ‘ie voldoende vocht binnenkrijgt. Niet alleen omdat je snel uitgedroogd kan raken, maar ook omdat voldoende drinken helpt om verkoudheid en griepsymptomen te verminderen.

Drink dus vooral voldoende water, thee of een lichte bouillon. Vermijd juist alcohol- en cafeïnehoudende dranken, zoals koffie en frisdrank, als je ziek bent, omdat deze een uitdrogend effect hebben. Daardoor kunnen ze symptomen zoals hoofdpijn en keelpijn verergeren.

Gember drinken als je ziek bent

Drankjes met gember zijn zeker verstandig om te drinken wanneer je niet zo fit bent. Gember bevat namelijk ontzettend veel vitamines en mineralen. Om er maar een paar te noemen: B1, B2, B6, vitamine C, calcium, magnesium, ijzer en zink. Ook werkt het ontstekingsremmend en zullen de slechte bacteriën eerder worden opgeruimd.

Daarnaast is ook kurkuma een goed ingrediënt om aan je drankje toe te voegen. Onderzoek toont aan dat deze specerij een ontstekingsremmende werking heeft en maag-darmklachten kan verminderen. Vergeet alleen niet om een snufje zwarte peper aan je drankje toe te voegen. Dit helpt de werkzame stoffen van kurkuma beter op te nemen en zwarte peper helpt om het taaie slijm te verminderen dat je bij verkoudheid vaak krijgt. Kortom: zelf gembershots maken is dus een ontzettend goed idee!

Gezonde recepten om te eten als je ziek bent

Ondanks dat je misschien niet ontzettend veel trek hebt, is het toch verstandig om zo gezond mogelijk te eten als je ziek bent. Soepen zijn geweldig om te eten als je ziek bent. Ze helpen je voldoende vocht binnen te krijgen en zijn makkelijk te eten. Kippensoep heeft zelfs extra voordelen doordat de soep een speciaal stofje bevat. Uit onderzoek blijkt dat deze stof het immuunsysteem helpt versterken en ervoor zorgt dat verkoudheid en griep ons lichaam verlaten. Daarbij helpt kippensoep om luchtwegen open te zetten en dat is wel zo fijn als je verkouden bent.

Eet je geen vlees? Dan is deze groentebouillon met tofu een goed alternatief. Tofu is namelijk rijk aan eiwitten en helpt daardoor je spieren en weefsel te herstellen. Daarnaast bevat ook deze soep voldoende vocht en smeert het fijn de keel. Ook de toegevoegde bonen en miso zijn supergezond. In Japan beginnen ze niet voor niets elke dag met een kommetje misosoep.

Andere tips bij griep of verkoudheid

Als de ‘r’ in de maand zit, begint ook het snotteren weer. Gelukkig kunt u met een aantal makkelijke huismiddelen zo weer van uw verkoudheid of griep af komen.

  • Drink veel water. Water helpt afvalstoffen te verwijderen. Drink niet te veel dranken die vocht onttrekken, zoals koffie en alcohol.
  • Kruidenthee is uitstekend bij griep of verkoudheid. Meng gelijke delen vlierbloesem, pepermunt en duizendblad en doe één tot twee eetlepels van dit mengsel in een beker heet water. Eventueel kunt u honing, gemberwortel en een kaneelstokje toevoegen.
  • Meestal heeft u niet veel trek als je grieperig of verkouden bent. Dat is niet erg, maar blijf veel drinken.
  • Bij de eerste verschijnselen van griep of verkoudheid kunt u twee tenen rauwe knoflook eten. Knoflook heeft een sterk antibacteriële werking.
  • Studies hebben aangetoond dat kippensoep helpt bij griep en verkoudheid. De stoom van de soep verlicht de verstopping van neus en borst. Bouillon schijnt ontstekingsremmende eigenschappen te hebben.
  • Veel drinken en op een snoepje of dropje zuigen, kan verlichting bij keelpijn geven.
  • Een simpel middel tegen een verstopte neus: een rauwe ui. Haal de ‘rokken’ van de ui en snijd de ui in grote stukken.

Regel nummer één bij hoesten: onderdruk hoesten niet, want het houdt de luchtwegen schoon. Hoestsiroop helpt daarbij. Maak eens een hoestsiroop van gesmolten boter met bruine suiker, cognac of suikerwater. Stomen kan een holteontsteking voorkomen. Giet kokend water in een grote schaal. Doe er kamille, eucalyptus en tijm in om het slijm los te maken en de keelpijn te verzachten. Sla een handdoek over uw hoofd en ga vijf tot tien minuten boven de bak hangen. Snuif de stoom op door uw neus en adem uit door uw mond.

De wetenschap achter kippensoep

Onze oma's wisten het al: ben je verkouden of grieperig, dan zou je van een warme kom met zelfgemaakte kippensoep enorm kunnen opknappen. Maar komt dat echt door de kippensoep? In de 12de eeuw beschreef de Joodse wetenschapper en arts Moses Maimonides de heilzame effecten van kippensoep op het menselijk lichaam. In zijn werk De Causis Accidentium prees hij kippensoep aan als een remedie voor alles wat er lichamelijk mis kan zijn. Vanuit die gedachte en dat werk verwijzen we vandaag soms naar kippensoep als ‘Joodse penicilline’.

Viroloog Ab Osterhaus heeft tegen de Volkskrant gezegd dat er geen echte bewijzen zijn dat verse kippensoep een echte medicinale werking heeft. Volgens hem “werkt” kippensoep vooral heilzaam, omdat de soep door moeder of oma wordt gegeven en daardoor een gevoel van welbehagen geeft. Kippensoep zal een verkoudheid of griep dus niet genezen, maar is wel super gezond!

Waarom kippensoep goed voor je is:

  1. Kip bevat immuunversterkende stoffen: In kip zit het stofje carnosine.
  2. Kippensoep zit boordevol groenten: Traditioneel gezien zitten er flink wat groenten in kippensoep, zoals wortels, prei, bleekselderij en ui.
  3. Kippensoep helpt bij afvallen: Uit onderzoek blijkt dat mensen die regelmatig soep eten, gezonder zijn en minder calorieën consumeren. Een kopje kippensoep bevat maar weinig calorieën, vetten en koolhydraten. Ga wel voor een kippensoep met veel groente en weinig vermicelli. En u kunt het beste verse soep maken. Die bevat veel minder zout dan een blik kippensoep.
  4. De kippenbouillon werkt hydraterend: In de winter drinken we vaak veel minder dan in de zomer, maar ook op een koude dag heeft u minimaal anderhalve liter water nodig om goed gehydrateerd te blijven.
  5. Een kom kippensoep geeft een warm en gezellig gevoel: Kip bevat een grote hoeveelheid van de stof tryptofaan. Dit is een aminozuur dat helpt bij de aanmaak van serotonine, ons gelukshormoon. Dat zorgt dus voor een gelukkiger en gezellig gevoel. Vooral in combinatie met de warmte die kippensoep afgeeft.

De kracht van voeding bij ziekte

Een beroemd gezegde van Hippocrates was: “Laat uw voeding uw medicijn zijn, en uw medicijn uw voeding.” Het is waar dat voeding veel meer kan doen dan zorgen voor energie. Als je ziek bent is het eten van het juiste voedsel zelfs nog belangrijker. Bepaalde soorten voedsel hebben krachtige eigenschappen die je lichaam kunnen ondersteunen als het tegen een ziekte vecht. Die voeding kan bepaalde symptomen verlichten en zelfs helpen om sneller beter te worden.

1. Kippensoep: Kippensoep wordt al honderden jaren aangeraden als remedie tegen een verkoudheid - en niet zonder reden. Het is een makkelijk te eten bron van vitamines, mineralen, calorieën en eiwitten; dit zijn de voedingsstoffen die je lichaam in grotere hoeveelheden nodig heeft tijdens ziekte. Ook is kippensoep een prima bron van vloeistoffen en elektrolyten, allebei zaken die nodig zijn om de vochthuishouding op peil te houden als je steeds naar het toilet moet. En daarnaast zal je lichaam nog meer vloeistof nodig hebben als je koorts hebt. Het is zelfs zo dat kippensoep volgens één studie effectiever is om een verstopte neus te verhelpen dan elke andere vloeistof die onderzocht is. Dit betekent dat het een natuurlijke neusontstopper is, misschien ten dele vanwege de hete stoom die er vanaf komt. Nog een reden voor dit effect is dat kip het aminozuur cysteïne bevat in de vorm van N-acetyl-cysteïne. Dit breekt slijm af en heeft antivirale, ontstekingsremmende en antioxidante effecten. Kippensoep remt ook de werking van neutrofielen, witte bloedlichaampjes die symptomen kunnen veroorzaken zoals hoesten en een verstopte neus.

2. Bouillon: Net als kippensoep, is bouillon een zeer goede bron van vocht als je ziek bent. Er zit veel smaak aan en er kunnen wat calorieën inzitten, plus vitamines en mineralen zoals magnesium, calcium, foliumzuur en fosfor. Als je een bouillon heet drinkt, heeft het ook de zeer gunstige eigenschap dat het werkt als een natuurlijke neusontstopper vanwege de hete stoom. Bouillon drinken is een goede manier om gehydrateerd te blijven en de rijke smaken kunnen zorgen voor een voldaan gevoel. Dit helpt vooral goed als je maag van slag is en je geen vast voedsel binnen kunt houden. Als je gevoelig bent voor zout en bouillon in de winkel koopt, zorg er dan wel voor dat je er een kiest met weinig zout, want de meeste bouillon bevat erg veel zout. Ook zit er in kant-en-klare bouillon veel E621 (ook wel gistextract genoemd), een omstreden smaakversterker. Zelf maken is het beste. Als je zelf bouillon maakt, kan dat nog meer voordelen hebben - zoals een hogere calorische waarde, meer proteïnen en voedingsstoffen.

3. Knoflook: Knoflook kan allerlei gunstige effecten voor de gezondheid hebben. Het wordt al eeuwen gebruikt als medicinale specerij het heeft bewezen antibacteriële, antivirale en antischimmeleigenschappen te hebben. Ook werkt het stimulerend voor het immuunsysteem. Er zijn maar weinig studies van goede kwaliteit - en op mensen uitgevoerd - die de effecten van knoflook op een verkoudheid of griep hebben onderzocht, maar sommige hebben wel veelbelovende resultaten opgeleverd. Uit één studie bleek dat mensen die knoflook aten minder vaak ziek waren. In het algemeen meldde de knoflookgroep 70% minder ziektedagen dan de placebogroep. Uit een ander onderzoek bleek dat mensen die knoflook aten niet alleen minder vaak ziek werden, maar dat ze ook gemiddeld 3,5 dag eerder beter waren dan de placebogroep. Bovendien blijkt uit verschillende studies dat een extract van gerijpte knoflook als supplement de immuunfunctie kan versterken en de ernst van verkoudheden en griep kan verminderen. Toevoegen van knoflook aan kippensoep of bouillon kan de smaak ten goede komen en bovendien werkt het dan nog beter tegen griep- of verkoudheidssymptomen.

4. Kokoswater: Goed gehydrateerd blijven is één van de belangrijkste dingen om te doen als je ziek bent. Een goede vochtbalans is vooral van belang als je koorts hebt, als je veel zweet of moet braken of diarree hebt. Dat kan ervoor zorgen dat je veel water en elektrolyten verliest. Kokoswater is de perfecte drank om te nemen als je ziek bent. Het is zoet en vol smaak en bovendien bevat het glucose en de benodigde elektrolyten om je vochtbalans te herstellen. Uit studies blijkt dat kokoswater zorgt voor hydratatie na een training en bij milde vormen van diarree. Het veroorzaakt ook minder maagproblemen dan soortgelijke dranken. Bovendien tonen verscheidene dierstudies aan dan kokoswater antioxidanten bevat die oxidatieve schade kunnen bestrijden en die ook stabiliserend op het bloedsuikergehalte werken.

5. Thee: Thee is een favoriet middel bij veel symptomen die samenhangen met verkoudheid en griep. Net als kippensoep werkt thee als een natuurlijke ontstopper van de neus; het helpt bij het verwijderen van slijm uit de neus- en voorhoofdsholtes. Het moet wel heet zijn als je het als ontstopper wilt gebruiken, maar niet zo heet dat het je keel alleen maar verder irriteert. Je hoeft niet bang te zijn dat de thee juist vocht onttrekt. Hoewel sommige theesoorten wel cafeïne bevatten, is de hoeveelheid veel te klein om enig verlies van vocht te veroorzaken. Dit betekent dat het goed kan werken als je over de dag verdeeld steeds wat thee neemt om gehydrateerd te blijven en tegelijk je luchtwegen wat te verlichten. Thee bevat ook polyfenolen, natuurlijke stoffen die in planten zitten en die veel gezondheidsvoordelen zouden hebben, variërend van antioxidante en ontstekingsremmende werking tot kankerremmende effecten. Tannines zijn ook een soort polyfenolen die in thee voorkomen. Naast de werking als antioxidanten, hebben tannines ook antivirale, antibacteriële en schimmelwerende eigenschappen.

6. Honing: Honing heeft krachtige antibacteriële effecten, waarschijnlijk omdat er veel antimicrobiële stoffen inzitten. Het heeft zelfs zulke sterke antibacteriële effecten dat het al door de oude Egyptenaren werd gebruikt bij wondverzorging en tegenwoordig wordt het nog steeds voor dit doel aangewend. Er is ook enig bewijs dat honing het immuunsysteem kan stimuleren. Alleen al deze kwaliteiten zorgen ervoor dat honing een heel geschikt voedingsmiddel is als je ziek bent, vooral als je keelpijn hebt door een bacteriële infectie. Neem echter wel goede, biologische, onverhitte honing, anders zijn nagenoeg alle gezonde stoffen eruit verdwenen. Uit veel studies blijkt dat honing de hoest onderdrukt bij kinderen. Denk er wel om dat honing niet aan kinderen onder van onder de 12 maanden gegeven moet worden. Meng een halve theelepel (2,5 ml) honing door een glas water of een kop thee.

7. Gember: Gember staat bekend om zijn werking tegen misselijkheid. Het blijkt ook goed te werken bij misselijkheid vanwege zwangerschap of kankerbehandelingen. Het is zelfs zo dat gember eenzelfde soort werking heeft als niet-steroïde ontstekingsremmende medicijnen. Het blijkt tevens antioxidante, antimicrobiële en kankerremmende effecten te hebben. Als je dus misselijk bent en moet braken, is gember het beste voedsel dat je kunt nemen om van deze symptomen af te komen. Zelfs als je niet misselijk bent zorgen alle andere heilzame eigenschappen ervoor dat het één van de beste dingen is die je maar kunt eten als je ziek bent. Gebruik bij het koken of het maken van thee verse gember, of haal wat gemberbier bij de winkel om van de gunstige effecten te profiteren.

8. Scherp voedsel: Scherp voedsel zoals chilipeper bevat capsaïcine, wat zorgt voor een heet, brandend gevoel als je het aanraakt of eet. Als de concentratie ervan hoog genoeg is, kan capsaïcine een desensibiliserend effect hebben en daarom wordt het vaak gebruikt in pijnstillende zalfjes en pleisters. Veel mensen zeggen dat ze een loopneus krijgen van scherp eten; het zorgt voor afbraak van slijm en het maakt de neusholtes vrij. Dit effect is in slechts enkele studies onderzocht, maar capsaïcine blijkt inderdaad het slijm te verdunnen, waardoor het makkelijker wordt om het af te voeren. Er zijn goede resultaten geboekt met neussprays met capsaïcine, om neusverstopping en neuskriebels te verlichten. Maar capsaïcine stimuleert ook de productie van slijm, dus uiteindelijk kun je blijven zitten met een loopneus in plaats van een verstopte neus. Verlichting bij hoest kan ook een gunstig effect zijn van capsaïcine. Uit een studie bleek dat een capsaïcinesupplement (in de vorm van capsules) de symptomen verlichtte bij mensen met een chronische hoest, doordat het ze minder gevoelig maakte voor de irritatie. Om deze resultaten te bereiken moet je echter waarschijnlijk wel dagelijks, enige weken lang, scherp voedsel eten. Bovendien moet je geen scherpe dingen eten als je al last hebt van je maag of buik.

9. Bananen: Bananen zijn heel goed als je ziek bent. Ze zijn makkelijk te kauwen en licht van smaak, maar zorgen toch voor een aardige hoeveelheid calorieën en voedingsstoffen. Daarom zijn ze onderdeel van het dieet dat vaak wordt aangeraden bij misselijkheid (bananen, rijst, appelsap, beschuit). Nog een groot voordeel van bananen is dat ze oplosbare vezels bevatten. Als je diarree hebt is het eten van bananen heel goed voor je vanwege die vezels, die goed werken tegen diarree.

10. Havermout: Net als bananen, is havermout neutraal van smaak en makkelijk te eten, terwijl het wel de calorieën, vitamines en mineralen bevat die je nodig hebt als je ziek bent. Ook zit er wat eiwit in, ongeveer 5 gram per 45 gram havermout. Haver heeft ook nog andere zeer heilzame effecten, waaronder stimulering van het immuunsysteem verbetering van de bloedsuikercontrole. Uit een proef met ratten bleek ook dat bètaglucaan, een vezel die in haver gevonden wordt, ontstekingen in de darm tegengaat. Dit zou kunnen zorgen voor verlichting van symptomen zoals buikpijn, opgeblazenheid en diarree. Koop echter geen haver met kunstmatige smaakstoffen en toegevoegde suiker.

11. Yoghurt: Als je ziek bent is volle geiten yoghurt eten een goede keus. Er zitten 150 calorieën en 8 gram eiwitten per 240 ml in. Het is ook koud, dat kan verzachtend werken voor de keel. Er zit ook veel calcium in en andere vitamines en mineralen. Kies het liefst voor biologische yoghurt met goede probiotische culturen. Het is bewezen dat probiotica, zowel bij kinderen als volwassenen, kunnen zorgen voor minder verkoudheden, sneller herstel van ziekte en minder gebruik van antibiotica. Uit één studie bleek dat kinderen die probiotica kregen gemiddeld twee dagen eerder beter werden en dat hun symptomen ongeveer 55% minder ernstig waren. Sommige mensen zeggen dat dagelijkse zuivelinname voor meer slijmvorming zorgt. Verscheidene studies hebben echter aangetoond dat dagelijkse inname niet zorgt voor meer hoesten, verstopping van de neus of slijmproductie, tenzij je een allergie hebt.

12. Fruit: Fruit is goed voor je als je ziek bent. Het is een rijke bron van vitamines, mineralen en vezels, die je lichaam en immuunsysteem ondersteunen. Sommige soorten fruit bevatten ook goede stofjes genaamd anthocyaninen, een bepaalde soort flavonoïden die fruit een rode, blauwe of paarse kleur geven. Een paar van de beste bronnen zijn aardbeien, cranberry’s, blauwe bessen en bramen. Vanwege de anthocyaninen is het ontzettend goed voor je om bessen te eten als je ziek bent, ze hebben namelijk sterke ontstekingsremmende, antivirale en immuunversterkende effecten. Uit verscheidene studies blijkt dat fruitextracten met veel anthocyaninen veelvoorkomende virussen en bacteriën kunnen verhinderen zich aan cellen te binden. Ze stimuleren ook de immuunreactie van het lichaam. Vooral granaatappels hebben sterke antibacteriële en antivirale eigenschappen, waardoor virussen en bacteriën uit voedsel, zoals E.coli en salmonella, worden geremd. Hoewel deze effecten in het lichaam niet noodzakelijkerwijs dezelfde invloed op infecties hebben als in het laboratorium, is het wel waarschijnlijk dat er een effect bestaat. In één overzichtsstudie was de bevinding inderdaad dat een flavonoïdensupplement ervoor zorgde, dat het aantal dagen dat mensen ziek waren door een verkoudheid met maar liefst 40% afnam.

13. Avocado: De avocado is een bijzondere vrucht omdat hij weinig koolhydraten bevat en veel vet. Er zit vooral veel gezond enkelvoudig onverzadigd vetzuur in, hetzelfde soort vet dat ook in olijfolie zit. Avocado’s zijn ook een goede bron van vezels, vitamines en mineralen. Ze zijn heel goed om te eten als je ziek bent omdat ze de benodigde calorieën, vitamines en mineralen verschaffen. Ze zijn ook zacht, redelijk neutraal van smaak en makkelijk te eten.

14. Groene bladgroenten: Het is belangrijk om alle vitamines en mineralen binnen te krijgen die je lichaam nodig heeft bij ziekte, maar dat kan moeilijk zijn op een dieet van typische ‘ziektevoeding’. Groene bladgroenten zoals spinazie, romainesla en boerenkool zitten vol met vitamines, mineralen en vezels. Het zijn ook vooral goede bronnen van vitamine A, vitamine C, vitamine K en folaat.

labels: #Soep

Zie ook: