Niet iedereen is fan van spruitjes en vooral kinderen kunnen het kleine, groene kooltje niet zien of luchten. De een is er dol op, de ander gruwelt ervan. Spruitjes hebben soms een licht-bittere smaak waar niet iedereen even gek op is. Maar door spruitjes op de juiste manier te bereiden, lust iedereen ze. Of je nu een spruitjes fan bent of niet, spruitjes zijn ontzettend veelzijdig en ik ben ervan overtuigd dat je spruitjes altijd wel op een manier kunt bereiden dat iedereen ze lekker vindt.

Spruitjes, de bolronde eetbare delen van de spruitkool, zijn een verrassend veelzijdige groente. Je kunt er veel meer kanten mee op dan simpelweg koken. Dus, ben je er klaar voor om spruitjes een kans te geven? Er zijn veel opties om deze groene vitaminebommetjes in je avondeten te verwerken.

Van oktober tot en met februari zijn spruitjes lekker in het seizoen in Nederland. Een echte wintergroente dus. Maar je kunt ze gelukkig jaarrond verkrijgen, ik vind deze koolachtige knolletjes namelijk erg lekker.

Wat zijn Spruitjes Eigenlijk?

  1. Spruitjes zijn de okselknoppen van de spruitkool.
  2. Spruitjes groeien dicht opeengepakt aan de hoofdstengel van de spruitjesplant.
  3. Spruitjes worden nauwelijks kleiner wanneer je ze kookt.

Spruitjes Schoonmaken

Je kunt ook prima spruitjes bereiden zonder ze eerst schoon te maken. Maar ze zien er wel mooier uit op je bord als je ze even ‘kuist’. Het schoonmaken is dan een kwestie van drie stappen. Snijd het harde kontje van de spruit, verwijder eventueel de buitenste paar blaadjes als die er niet meer mooi uitzien en spoel de spruit even af onder de kraan. Eerst snijd je de harde kontjes van de spruitjes af. Check daarna of alle buitenste blaadjes er nog goed uitzien. Hebben de spruiten gele of zachte blaadjes? Verwijder deze dan.

Bereidingswijzen van Spruitjes

Meestal worden spruitjes eenvoudigweg gekookt. Maar je kunt ze ook bakken, roerbakken, wokken, stoven, stomen en in de oven bereiden, er stamppot van maken of er zelfs soep van trekken. Enne, dacht je dat je spruiten alleen maar klaar kunt maken door ze te koken? Dan hebben we een leuke verrassing voor je: spruitjes zijn veel veelzijdiger dan je in eerste instantie misschien zou denken. Wat dacht je bijvoorbeeld van spruitjes stamppot, geschaafde spruitjes met pistache en cranberry?

Spruitjes Koken

Spruitjes koken is de klassieke bereidingswijze. Spruiten krijgen namelijk een bittere smaak wanneer je ze te lang kookt. Dit voorkom je met onze tips én heerlijke recepten natuurlijk.

Doe de schoongemaakte spruiten in een pan met ruim water en zout. De kooktijd van spruitjes komt dus vrij precies. Hoe lang je de spruitjes moet koken is afhankelijk van de grootte, maar een kooktijd van 10 tot 12 minuten volstaat meestal wel. Prik er dan met een vork in om te kijken of ze gaar zijn. Je moet ze zeker niet te lang koken, want dan werk je het ontstaan van de beruchte “spruitjeslucht” in de hand. Ook kun je een scheutje melk meekoken om spruitjeslucht te voorkomen.Zet met een mesje eerst een kruisje in het stammetje van ieder spruitje. Zo worden ze namelijk gelijkmatig gaar. Vul dan een pan met ruim water en een snuf zout, doe de spruitjes erin en breng aan de kook. Als het water kookt, zijn ze meestal in 10-13 minuten beetgaar en kun je ze afgieten.

Spruitjes koken is de bekendste manier om spruitjes te bereiden, maar pas op dat je ze niet te lang kookt. Bij te lang koken wordt de smaak namelijk bitter en de structuur zachter. Wat is dan de beste kooktijd? Dat is afhankelijk van de grootte van de spruitjes. Wil je een beetgaar resultaat, kook ze dan tussen de 7 en 12 minuten. Gaan de spruitjes na het koken ook nog in de oven? Kook ze dan een paar minuten korter omdat ze in de oven nog verder garen. Als je van zachtere spruitjes houdt kun je de spruitjes 14 tot 20 minuten koken. Controleer met een scherp mesje hoe gaar ze zijn en voeg bij het kookwater eventueel een snufje zout voor meer smaak.

Waarom een kruis in spruitjes zetten?

Dit zorgt ervoor dat de spruitjes sneller koken en dat ze gelijkmatig gaar worden. Zet hiervoor vóórdat je de spruiten kookt met een scherp mesje een kruis in het stammetje.

Spruitjes Bakken

Maar het helpt om je spruitjes niet alleen te koken, maar vervolgens ook te grillen of te bakken. Gekookte spruitjes worden vaak als sompig en smaakloos gezien, terwijl je ze bij het bakken of grillen makkelijker op smaak kunt brengen. Bij het bakken is vooral van belang om genoeg olie te gebruiken en de temperatuur te laag te houden. De olie zal er namelijk voor zorgen dat de spruitjes sneller karameliseren en dus iets zoeter worden. Bak ze vervolgens in ongeveer 20 minuten gaar. Verder kun je de spruiten goed op smaak brengen. Met zout bijvoorbeeld. En een beetje ketjap manis of honing.

Gebakken spruitjes zijn ook heel lekker. Maar soms blijven ze wel een beetje bitter. Kook ze daarom eerst een minuutje of 5 voor en voeg ze dan toe aan een pan of wok met wat boter of een scheutje olie. Op middelhoog vuur zijn ze dan na 2-3 minuten al klaar.

Spruitjes Roosteren in de Oven

Je kunt er dus ook voor kiezen om de spruitjes te grillen in de oven. Ook hier gaan de bovenstaande tips op (zet de oven op 200 °C). Hiernaast is het verstandig om de spruitjes eerst doormidden te snijden en met de opengesneden kant naar beneden te leggen. Door spruiten te roosteren blijven ze lekker knapperig. Bovendien hoef je er niet veel voor te doen. Verwarm de oven voor op 220°C. Leg ondertussen een bakpapiertje op een bakplaat of vet een ovenschaal in. Leg de spruiten erop en besprenkel met wat olijfolie, peper en zout of je favoriete marinade. Hussel alles even door en bak de groentjes in ongeveer 20-25 minuten gaar.

Een populaire en ontzettend makkelijke bereidingswijze voor spruitjes is roosteren in de oven of wokken. Zeker in de oven kost het nauwelijks moeite. Zorg dat de spruitjes zo veel mogelijk hetzelfde formaat hebben en halveer eventueel grotere exemplaren. Meng op een met bakpapier beklede bakplaat of in een ovenschaal met een scheutje olijfolie en je favoriete smaakmakers. Je kunt het zo gek niet bedenken of het is er lekker bij: van gedroogde kruiden en noten tot balsamico-azijn, honing, sojasaus, (geiten)kaas en citroensap. Rooster de spruitjes 15 tot 18 minuten in een oven van 200 graden. Schud de bakplaat of ovenschaal halverwege.

Spruitjes Stoven

Voor fans van een milde, maar volle spruitjessmaak is stoven een uitstekende optie. Snijd schoongemaakte spruiten in tweeën of, bij hele grote spruiten, in kwarten. Smelt een flinke klont boter in de pan en voeg daar de groente aan toe. Doe de deksel op de pan en laat de spruitjes zo op laag vuur in 10-15 minuten in hun eigen vocht gaar stoven. Afkruiden met wat zout, peper en nootmuskaat.

Gestoofde of gesmoorde spruiten zijn misschien minder bekend, maar minstens net zo lekker en net zo makkelijk te maken. Smelt hiervoor eens wat boter in een braadpan of koekenpan en voeg de spruitjes en smaakmakers toe. Fruit 1-2 minuten aan, doe de deksel op de pan en zet het vuur laag. Na ongeveer 15 minuten zijn ze beetgaar.

Spruitjes Stomen

Maar voor mensen die ze wel lekker vinden is stomen de beste manier om ze klaar te maken. De grote hoeveelheid vitamine C en andere nuttige vitamines en mineralen ze bevatten blijven, net als de smaak, grotendeels behouden. Houd voor goed schoongemaakte, niet in stukken gesneden spruiten een kooktijd van 10-15 minuten aan.

Spruitjes Wokken of Roerbakken

Wokken of (roer)bakken is dan een uitstekende bereidingswijze. Bak eerst de spekjes uit en kook tegelijkertijd de schoongemaakte spruitjes tot ze nog net niet beetgaar zijn (zie hierboven). Giet dan de spruitjes af en bak ze nog kort even mee. Je kunt er ook voor kiezen om de groente niet eerst te koken, maar direct te bakken. Dat kan prima, maar houd er wel rekening mee dat de typische spruitjessmaak dan wat sterker is.

Liever wokken of roerbakken? Zorg dan dat je zo veel mogelijk kleine spruitjes hebt en halveer grote exemplaren. Verwarm een grote wok op hoog vuur met een scheutje wokolie en bak hierin de spruitjes gedurende 7 tot 10 minuten of tot ze gaar zijn. Roer ze continu om en zorg dat de pan goed heet blijft. Voeg tijdens het bakken ingrediënten zoals sojasaus, ketjap, sambal, balsamico-azijn of honing toe, net als specerijen.

Terwijl je de spruiten ongeveer 10 minuten laat koken, bak je in een andere pan spekjes. Als de gekookte spruiten klaar zijn, roerbak je ze nog zo’n drie minuten mee op middelhoog vuur. De klassieke combinatie van spekjes en spruiten is niet te weerstaan (ook érg lekker als je er nog gekookte kastanjes aan toevoegt, die je in de herfst in veel supermarkten kunt kopen).

Ben je van plan om de spruitjes te wokken of roerbakken zonder ze eerst te koken? Dat kan natuurlijk ook, maar houd er dan wel rekening mee dat de bittere smaak een stuk heftiger is.

Rauwe Spruitjes

Wist je dat je spruitjes ook rauw kunt eten? Door hun fris-hartige smaak en krokante bite zijn ze ideaal door salades of (cole)slaws. Maak de spruitjes eerst schoon en gebruik het liefst de kleintjes, die zijn wat minder bitter. Snijd ze met een scherp mes in dunne plakjes of snijd in dunne reepjes op een keukenmachine. Verwerk de spruitjes door salades en slaws met je favoriete ingrediënten, zoals stukjes peer, geitenkaas, witlof, witte kool, wortel, yoghurtdressing, rozijnen en mandarijnpartjes.

Hoe krijg je spruitjes minder bitter?

Spruitjes staan bekend om hun licht-bittere smaak. Wat helpt tegen de bittere smaak, is de spruiten koken in gezouten bouillon of door een schepje suiker toe te voegen tijdens het koken. Doordat de spruiten zoeter of zouter worden, neemt de bittere smaak af. Zorg er ook voor dat de spruiten niet overgaar worden, want daar worden ze ook bitter van.

Balanceer de bittere smaak met tegenhangers als zoute spekjes, kaas, hazelnoten, amandelen of notenolie. Er is één specifiek gen dat maakt dat je de bittere smaak in de groente proeft.

Sticky Spruitjes met Misoboter Recept

In dit recept rooster je de spruiten in de oven. Je karamelliseert ze in de misoboter waardoor ze lekker zoet én hartig worden.

Ingrediënten

  • 1 el plantaardige olie
  • 500 g spruitjes (gehalveerd)
  • zout en peper
  • 75 g zachte roomboter
  • 2 el miso
  • 1 limoen (uitgeperst)
  • 1 el geroosterd sesamzaad

Bereiding

  1. Verwarm de oven voor (elektrisch: 200⁰C / hetelucht: 180⁰C).
  2. Schenk de olie in een grote braadslee, voeg de spruitjes toe, breng op smaak met zout en peper en schep goed om.
  3. Bak ca. 25 minuten in de oven.
  4. Doe de boter, de miso en het limoensap in een kom en roer door elkaar met wat zout en peper.
  5. Lepel de boter in de braadslee en schep goed om.
  6. Zet de braadslee nog ca. 5 minuten terug in de oven.
  7. Bestrooi met sesamzaad.

Spruitjes Recepten

Spruitjes hebben overigens maar weinig nodig om lekker te zijn, zeker als je ze in de oven roostert of wokt. Je kunt dus ook makkelijk zelf aan de slag gaan met ingrediënten die je nog in huis hebt. Tip: combineer spruitjes met iets zuurs en zoets, dan zijn de smaken altijd in balans.

Lust jij geen spruitjes? Probeer de vitaminebommetjes dan eens op een andere manier te bereiden dan je gewend bent. Wat denk je ze op verschillende manieren bereiden en door dit te doen, zul je zien dat je ze misschien wel lekker vindt! Wat denk je bijvoorbeeld van spruiten roosteren of karamelliseren?

Bekijk dan onderstaande recepten met spruitjes. Van spruitjes met spek uit de oven tot een ovenschotel met pompoen, een pastaschotel met prei en ham en een frittata met aardappel en spek.

Recept 1: Gegratineerde Spruitjes

Verwarm de oven voor op 180 graden en kook schoongemaakte spruitjes in een minuutje of 6-8 halfgaar. Giet ze af en doe ze in een ingevette ovenvaste schaal. Bestrooi ze met wat geraspte kaas en grof gemalen peper.

Recept 2: Gegratineerde Spruitjesstamppot

Bereid een stamppot zoals in punt 6 hieronder wordt beschreven. Verwarm een oven voor op 200 graden en doe de stamppot in een ovenvaste schaal. Bestrooi het geheel met een laagje kaas en laat het in 25 minuten goudbruin worden.

Recept 3: Spruitjesstamppot

Reken voor vier personen op 1 kilo aardappelen, 1 kilo spruitjes en eventueel 100 tot 150 gram spekjes of een rookworst. Maak de aardappelpuree met wat boter, melk, peper, zout en nootmuskaat. Kook intussen in tweeën of in vieren gesneden schoongemaakte spruiten in 5-7 minuten beetgaar. Giet ze af en stamp ze door de puree heen. Deze stamppot is lekker met uitgebakken spekjes erdoorheen of met een rookworst. Als er kinderen mee-eten kun je tijdens de laatste 10 minuten dat je aardappelen opstaan één of twee moesappelen meekoken en -pureren.

Recept 4: Spruitjessoep

Reken voor vier personen op 1 kilo spruiten. Fruit twee fijngesneden uien en twee teentjes knoflook in wat boter aan tot ze zacht en lichtbruin zijn. Snijd intussen de schoongemaakte spruitjes in fijne reepjes en blancheer ze 2-3 minuten in ruim kokend water met een fikse snuf zout tot ze beetgaar zijn. Spoel ze na het afgieten af met koud water, zodat ze mooi groen blijven. Voeg ondertussen driekwart liter kippenbouillon en een halve liter melk toe aan de uien en laat dit een kwartiertje op laag vuur trekken. Voeg de spruitjes toe en werk de soep af met wat room.

Spruitjes Kopen en Bewaren

Let er bij het kopen van spruitjes op dat ze hard zijn. De blaadjes moeten gesloten zijn en de kleur egaal groen. Dan heb je goede spruiten te pakken, maar kun je ze nog steeds niet meteen koken. Hiervoor moet je ze eerst schoonmaken.

Per persoon wordt voor een volledige avondmaaltijd meestal tussen de 200 en 300 gram van de minikooltjes aangehouden. Heb je meer gekocht dan je nodig hebt? Spruiten blijven in de groentelade van de koelkast zo’n 4 tot 7 dagen goed. Ideaal als je aan het eind van de week nogmaals spruiten op het menu hebt staan!

Kun je spruiten invriezen?

Dat kan zeker! Om spruiten in te vriezen moet je ze eerst kort koken, of blancheren. Zo behouden ze hun smaak en structuur. Dit doe je door de spruiten 3 tot 5 minuten (afhankelijk van de grootte) in kokend water te koken en daarna direct in een ijsbad te leggen. Hierna droog je de spruiten af en kun je ze invriezen.

Welke kruiden passen bij spruiten?

Spruiten kun je klassiek combineren met nootmuskaat. Andere opties zijn tijm, knoflook of rozemarijn, of frisse opties als citroenrasp. Spruiten zijn ook heerlijk met een glaze: denk aan een glaze op basis van honing of balsamico.

Extra tips

  • Een hoge temperatuur zorgt er verder voor dat de spruitjes knapperiger worden.
  • Voeg dan een scheutje olie of citroensap aan het kookwater toe. Staat de lucht die vrijkomt tijdens het koken je het meest tegen?
  • Er bestaan ook paarse spruitjes! Die zijn milder, zoeter en nootachtiger van smaak dan groene.
  • Grote spruiten worden meestal in de kern ingesneden, zodat ze gelijkmatiger gaar worden. Je kunt ze ook halveren, dan zijn ze eerder gaar.
  • Kook ze dan eerste 3-5 minuten of stoom ze kort. Wil je hele spruiten roerbakken?

Spruitjes zijn goed en eenvoudig zelf te kweken. De zaadjes zijn in vele tuinwinkels te koop en gewoonlijk is de zaai-instructie ruim afdoende. Let wel op dat je bij het oogsten niet de veelgemaakte fout maakt om het te doen terwijl het vriest. Bevroren geoogste spruitjes zijn na het ontdooien namelijk niet erg smakelijk meer. Mocht je toch willen oogsten bij vorst, bijvoorbeeld omdat het zo koud is dat je vreest dat ze kapot vriezen, oogst dan de hele plant met wortel en al en laat deze langzaam ontdooien in een koele ruimte, bijvoorbeeld de hal of bijkeuken.

labels: #Ei

Zie ook: