Heb je ooit een tintelende tong ervaren na het eten van bijvoorbeeld kiwi of ananas? Of misschien jeuk en zwelling van je lippen en tong na een hap van een appel? Het kan zijn dat je last hebt van het Oraal Allergie Syndroom (OAS).

Wat is het Oraal Allergie Syndroom (OAS)?

OAS komt vaak voor, vooral bij oudere kinderen en volwassenen. Het is een allergische reactie die ontstaat na contact met rauwe groenten, fruit of noten. De symptomen zijn jeuk, tintelingen, een prikkelend gevoel of zwelling van de lippen, tong, mond of keel. Deze symptomen treden snel op, meestal binnen enkele minuten, en verdwijnen doorgaans binnen een uur.

OAS en Hooikoorts

OAS komt vaak voor bij mensen met hooikoorts. Bij hooikoorts ontstaat er een allergische reactie na het inademen van stuifmeel (pollen). Je lichaam maakt dan antistoffen tegen de eiwitten in het stuifmeel. Helaas kunnen deze antistoffen ook reageren op voedingseiwitten, omdat de eiwitten in pollen en sommige voedingsmiddelen erg op elkaar lijken. De eiwitten die een reactie veroorzaken, noemen we allergenen.

Zo lijkt het appelallergeen zoveel op het allergeen van de berk, dat een allergisch persoon vaak niet alleen op de berk reageert, maar ook op de appel. Dit wordt ook wel een kruisallergie genoemd. De kans dat je als hooikoortspatiënt OAS ontwikkelt is hierdoor groot: ongeveer 50 tot 90 procent van de mensen met een boompollenallergie ontwikkelen in de loop van hun leven een kruisallergie voor pit- en steenvruchten (appel, kers, peer, perzik), noten (amandel, hazelnoot), peulvruchten (pinda, soja) of sommige groentesoorten (selderij, wortel). Bij een graspollenallergie kan er kruisallergie ontstaan met steenvruchten, meloenen en citrusvruchten.

Meer Klachten Tijdens een 'Pollenpiek'

De meeste OAS-symptomen komen voor bij mensen die ook allergisch reageren op berk, els, ambrosia, bijvoet, timotheegras en graspollen. Als er veel pollen rondzweven van de boom/plant waar jij allergisch voor bent, heb je ook meer kans op OAS. Zo verspreiden berkenbomen hun stuifmeel tussen januari en april. Als jij allergisch reageert op die pollen, is de kans in die maanden ook groter dat je OAS-klachten krijgt.

Wat te doen bij OAS?

Misschien kun je buiten het pollenseizoen wel een rauwe appel of een handje rauwe hazelnoten eten. Krijg je toch last van tintelingen of jeuk of wil je in het pollenseizoen er iets van eten? Dan is het goed om te weten dat de eiwitten die een reactie veroorzaken niet goed tegen hitte kunnen.

Er zijn namelijk twee soorten allergenen: stabiele allergenen en niet stabiele allergenen. Stabiele allergenen gaan niet kapot door verhitting en kunnen in het lichaam een allergische reactie geven. Bij OAS gaat het om niet stabiele allergenen. Dat is heel fijn, want na verhitten treedt er dan geen allergische reactie meer op. Dat is de reden dat iemand met OAS vaak geen rauwe appel of rauwe noten kan eten maar wel een punt appel-notentaart kan nemen. Ook appelmoes of ananas van de barbecue gaat bijvoorbeeld goed.

Wanneer zijn de Klachten Erger?

Klachten van OAS kunnen meestal geen kwaad en verdwijnen vanzelf, ze zijn dan hooguit even vervelend. Maar een allergie kan ook zorgen voor kortademigheid of een benauwd gevoel in de keel. Een allergische reactie aan de tong is een van de vervelendste die je kunt hebben. Dit kan niet alleen zorgen voor een angstig gevoel, maar dit kan ook daadwerkelijk gevaarlijk zijn. Door de allergische reactie kan de tong gaan opzwellen, waardoor je moeilijk kunt slikken en last krijgt van benauwdheid. In extreme gevallen is er zelfs sprake van verstikkingsgevaar.

Wanneer je last hebt van een allergische reactie van je tong, is het belangrijk om kalm te blijven. Stop direct met het nuttigen van het voedsel of de drank. Deze reactie komt snel opzetten, vaak al binnen enkele minuten, maar verdwijnt doorgaans ook vrij snel weer.

Blijf rustig en geef niet aan de verleiding toe om bijvoorbeeld veel water te drinken. Neemt de zwelling binnen enkele minuten niet af en krijg je het erg benauwd, bel dan 112.

Andere Oorzaken van een Tintelende Tong

Een verdoofde, prikkende of tintelende tong kan ook andere oorzaken hebben:

  • Verstoorde werking van sensorische zenuwen
  • Hyperventilatie, angst of stress
  • Aandoeningen zoals MS, diabetes of migraine
  • Voedselallergie of allergie voor medicijnen
  • Vitaminetekort (B12, andere B-vitaminen, ijzer, zink)
  • Leukoplakie

Wat kun je doen tegen een pijnlijke of branderige tong?

Een pijnlijke, brandende of gevoelige tong kan erg vervelend zijn. Hier zijn enkele tips en producten die verlichting kunnen bieden:

  1. Verzachtende spray: Vernevelt een kalmerend, beschermend laagje over de tong, verzacht irritatie en ondersteunt het herstel.
  2. Oxyfresh Pro Relief Gel: Verzachtende gel die de groei van schadelijke bacteriën afremt en direct op de pijnlijke tong kan worden aangebracht.
  3. OraRelieve Speeksel Gel: Combineert melkenzymen met plantaardige bestanddelen om de mondholte te hydrateren en de speekselproductie te stimuleren.
  4. Milde mondverzorgingsproducten: Gebruik producten zonder irriterende stoffen en sterke mint-smaken.
  5. JuliBrite: Zachte maar effectieve mondverzorging, verrijkt met hyaluronzuur en xylitol, speciaal voor de gevoelige tong.

Wanneer moet je een arts raadplegen?

Bel direct de huisarts, de huisartsen-spoedpost of 112 als je opeens een van deze klachten hebt:

  • Klachten die je herkent van een erge allergische reactie die je eerder hebt gehad.
  • Moeilijk ademen of een piepend geluid bij het ademen.
  • Stem klinkt plotseling hees.
  • Tong of keel wordt dik.
  • Duizeligheid of flauwvallen.

Deze klachten passen bij een erge allergische reactie. Heb je een allergie-pen, gebruik die dan. Bel daarna meteen de huisarts, de huisartsen-spoedpost of 112.

Ziekten en Aandoeningen van de Tong

Een tong kan iets vertellen over je gezondheid. Hieronder vind je verschillende ziektes en aandoeningen van de tong:

  • Branderige tong (Glossodynie): Een pijnlijk, branderig gevoel in de tong, vaak zonder zichtbare oorzaak.
  • Gladde tong: Een tong zonder structuur, vaak veroorzaakt door een tekort aan ijzer of stoornissen in de leverwerking.
  • Landkaarttong (Lingua geographica): Gladde plekken op de tong, omgeven door witachtige zones of lijntjes.
  • Haartong: Een tong met abnormaal lange tongpapillen, vaak donker gekleurd.
  • Kloofjestong (Scrotale tong): Diepe groeven in de tong.
  • Witte tong: Witte aanslag op de tong, vaak wijzend op een verminderde weerstand of een te droge mond.
  • Aardbeientong: Een vuurrode of frambozenrode tong, mogelijk veroorzaakt door een vitamine B12-tekort.
  • Bleke tong: Een tong die bleker is dan normaal, kan wijzen op uitdroging, vitamine B12-tekort of mondschimmel.
  • Aften: Zweertjes in de mond, meestal op het wangslijmvlies of het tandvlees, maar soms ook op de tong.
  • Spruw (Candidiasis): Een infectie waarbij de tong wordt bedekt door een wit beslag als gevolg van een overmatige schimmelgroei.
  • Leukoplakie: Een witte aandoening van het slijmvlies, vaak veroorzaakt door irritatie van weefsels.
  • Tongkanker: Een tumorsoort in het hoofd-halsgebied, vaak te merken aan een voelbare zwelling, wondje of zweer op de tong.

labels:

Zie ook: