Psychologe Femke Nijboer staat bekend om haar onconventionele benadering. Op lezingen prijst ze de zegeningen van een kort en door drank, rookwaar, drugs, vette hap en overspel geteisterd bestaan aan. Haar boek En ze leefden nog kort en gelukkig beleeft inmiddels zijn derde druk. Ook op de meest recente editie van het Zwarte Cross Festival wist ze weer de tent van Universiteit Twente tot de nok toe te vullen. En opnieuw werd de spreekbeurt van de psychologe, verbonden als docent aan de Universiteit Twente, onthaald met instemmend gejuich en donderend applaus.
Femke Nijboers Prikkelende Perspectief
Femke Nijboer: „Onder het (plat)Twentse motto Kats noar de kloten - helemaal naar de kloten - adviseerde ik de toehoorders veel meer bier te drinken, nóg meer sigaretten op te steken en vaker vreemd te gaan. Want uit onderzoek blijkt dat bij die laatste activiteit de kans op een hartaanval toeneemt. De spreekster meldde terloops dat ze zelf niet ouder dan 50 wilde worden. Als iedereen dat nou eens deed. „De voordelen daaraan verbonden”, vervolgde ze, „zijn geweldig. De vergrijzing is in één klap opgelost, want we leven in een land dat een hekel lijkt te hebben aan ouderen. Die vormen een probleem: ze zijn onkundig, duur, zwak, alleen maar negatief en snappen niks van techniek.
Femke Nijboer: „Je zag mensen kijken: is ze helemaal krankzinnig geworden? Maar ik ging onverstoorbaar door met het geven van tips. Op de eerste plaats: wees arm. Niet zo’n prettig vooruitzicht, maar je gaat veel sneller richting je kist. Dump je vrienden, want eenzaamheid is gerelateerd aan een kortere levensduur. Met een beetje geluk kom je in een depressie terecht, die versnelt de gang naar het einde ook. En als je toch nieuwe vrienden maakt, zorg dan dat die een slechte leefstijl hebben. Drink veel alcohol, vooral bier.
Uit onderzoek is gebleken dat bierdrinkers korter leven dan mensen die wijn of wodka consumeren vanwege het overgewicht waarvoor bier verantwoordelijk is. Rode wijn gezond? Femke Nijboer op de Zwarte Cross. „Ik ging vervolgens verder, zat er lekker in: ‘Wie rookt er van jullie nog niet? Kom op, biets een sigaret bij je buurman en begin. Het mag ook vapen zijn. En veel seks hè? Het mooiste is natuurlijk als je kunt gaan tijdens de seks - dan sterf je compleet gelukkig. De kans is klein, slechts één procent van alle hartinfarcten. Maar blijf het proberen. Italiaanse onderzoekers hebben aangetoond dat de kans op een hartaanval groter is als je vreemdgaat: vanwege de nieuwe partner, stress en schuld.
Femke Nijboer (46) wil met haar lezingen in het land vooral breken met de braafheid van wetenschappelijke praatjes, die niet zelden een hoog slaapverwekkend gehalte kennen. „Ook ik word dikwijls gevraagd voor spreekbeurten over vitaliteit en het gezonde brein. In het lezingencircuit kom je snel bij een afdeling als personeelszaken terecht en die wil weten: hoe houden we onze medewerkers vitaal en op gewicht. Ze vervolgt: „Dan hoor je jezelf weer hetzelfde standaardverhaal afsteken: blijf in beweging, eet fruit en groente, vermijd stress. Prima hoor, het publiek leek altijd geïnteresseerd. Of deed in elk geval alsof.
„Tegelijk realiseerde ik me tijdens die lezingen: wie ben ik om dit toch om dit belerende verhaal af te steken? Ik heb ook overgewicht, stoei ermee. Ben dol op wijn, vroeger zelfs tot op het randje van ‘nou-die-lust-m-wel’… Ik heb lang gerookt, alles dat lekker is, heb ik gedaan en doe ik, gematigder, nog steeds. Ik voelde me enigszins een bedrieger achter het katheder met mijn dia’s. Kijk mij eens met m’n stoere wetenschapspraatjes over hoe je om moet gaan met pech, Nou, daar ging ik helemaal niet goed mee om. Ik dronk gewoon een fles wijn als het flink tegenzat. Ze vervolgt: „Ik werd daar, net als mijn publiek, veel vrolijker van. Ik dacht nog: ik weet niet wat dit betekent voor mijn reputatie als wetenschapper, maar hier heb ik echt iets te pakken.
Ze besloot daarop de Blijde Boodschap van een lang, gelukkig en gezond leven niet alleen geheel om te keren, maar er ook een boek over te schrijven met dezelfde omdraaiing. Het resultaat, En ze leefden nog kort en gelukkig (met als veelzeggende ondertitel ‘Het slechtste zelfhulpboek ooit geschreven’), beleeft, inmiddels zijn derde druk. Maar is Femke Nijboer nu een vuige verleidster, de snode slang die kronkelt in het aardse paradijs om de mensheid te verleiden tot ongezonde zonden in een laveloos leven? Het tegendeel is waar. Haar werk op de Universiteit Twente richt zich op hoe mensen met behulp van technologische ondersteuning zelf grip kunnen krijgen op hun ziekte.
„Dat is”, zegt ze, „tegenwoordig van groot belang. Nijboer vervolgt: „Bij onze vakgroep vertaalt zich dat met name in E-health - met digitale middelen op afstand contact houden met je zorgverlener zodat je jezelf thuis kunt monitoren. Met apps en wearables - denk aan een glucosemeter op je arm - kom je heel ver. Wat zij wil is door de radicale omkering van de gezondheidsgeboden (een cabaretier noemde haar treffend ‘de omgekeerde Arie Boomsma’, naar de wurgend positieve welzijnsgoeroe) haar publiek tot nadenken stemmen. „Ik wil niets anders dan mensen laten beseffen dat je wel degelijk invloed hebt op je gezondheid.
Nijboer: „Die ‘gezondheidspredikers’ zijn vaak van die verbeten types met wie ik nooit naar de kroeg zou willen, hoewel ik graag een uitzondering maak voor de hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder. Ze geven je de illusie dat gezondheid heel erg maakbaar is. Dat je je welzijn en welbevinden in eigen hand kunt, ja, zelfs móet nemen. Ik wantrouw hen ook: ze zijn alleen maar bezig met getalletjes en realiseren zich niet dat ziekte en dood een gewoon onderdeel van de samenleving zijn. Ik voel me wel geïnspireerd door mensen die bijvoorbeeld aan het afvallen zijn en op Instagram allerlei mooie resultaten laten zien. Maar ik voel me ook wel geïntimideerd. Weet: jouw gezondheid is ten dele maakbaar. Vaak wordt een individu totaal verantwoordelijk gemaakt voor zijn eigen gezondheid. Je kunt er veel aan doen, maar als sterveling heb je het beslist niet louter in eigen hand. Die relativering mis ik in al die gezondheidsbetogen. Bovendien: ga eerst eens in gesprek met de overheid en bedrijven over de meuk die ons wordt aangeboden. Ik wil veel milder naar mensen zijn en veel strenger voor bedrijven.
Als de belangrijkste voorspeller voor je leven je postcode is, wat moet je dan doen? Bij het uitdragen van haar dwarse kijk op gezondheid schuwt Femke Nijboer de zelfspot niet. „Ik ben geen prediker, ik vertel en schrijf het licht op en met een grapje.” Niet alleen op Zwarte Cross, geen verzameling van geheelonthouders, maar ook in andere milieus zorgt haar oratie voor prettige opschudding. „Die moesten eveneens lachen, ook zonder bier. Ik merkte daar in de nazit aan de koffie met muffin dat veel mensen in een soort creatieve modus terecht komen. Je standaard denken als arts wordt veranderd en geprikkeld, je komt op andere ideeën en bekijkt zaken uit andere invalshoeken. Haar collega-wetenschappers, vertelt ze, reageren ‘uitsluitend positief’.
Femke Nijboer: „Het boek is zo absurd en over the top dat het wel duidelijk is dat ik dit niet in alle ernst meen. Ik wil niemand voortijdig dood hebben. Het is natuurlijk wel zo, en dat aspect benoem ik, dat de gezondheidszorg vastloopt. In 2060 moet een op de drie Nederlanders in de zorg moet werken om het allemaal rond te krijgen. Je ontkomt dan niet aan het maken van keuzes. Wie behandel je wel, wie niet? Het is geen toeval dat Femke Nijboer een grote passie heeft voor horrorboeken, met name de bloederige verhalen van Stephen King. „Ik houd er ook van zaken heel beeldend te beschrijven. In mijn boek typeer ik onze organen tamelijk macaber. Willen we kort leven, dan zijn organen onze vijanden. Ik heb met mijn twee kinderen veel lol gehad bij het schrijven van En ze leefden nog kort en gelukkig. Mijn zoon zei: een praatje over de hersenen is zó saai. Hoe smaken ze eigenlijk? Tijdens mijn lezing vraag ik ook aan mensen of ze weleens hersenen hebben gegeten.
Ze is er inmiddels van overtuigd dat de ironie en satire van haar boek en betogen niemand ontgaat. „Eén keer las ik een ingezonden brief in een landelijke krant van een verpleegkundige. Die sprak er schande van. ‘De zorg staat al zo onder druk en dan zeg jij dat iedereen moet gaan roken…’ Ik heb ooit in het detentiecentrum van Ter Apel gesproken. ‘Probeer zoveel mogelijk stress te hebben’, doceerde ik. Nou, al die mannen keihard lachen natuurlijk. Hoe bang of onbevreesd is Femke Nijboer zelf eigenlijk voor het moment waarop ze het tijdige met het eeuwige verwisselt? „Eerlijk? Ik zal niet vredig en waardig gaan, vrees ik. Ik ga gillend, trappend en weigerend het einde tegemoet; ik leef gewoon graag. Ik besef me dat ik op m’n 46ste wel op gewicht moet blijven. Ik wandel veel en doe geregeld aan krachttraining. Roken heb ik eraan gegeven, maar de drank niet afgezworen. Ik matig en beperk mezelf: drie dagen per week twee glazen. Dat is veel meer geweest, vooral na mijn scheiding. Ik ben wel iemand die tijdens moeilijkheden zegt: dempen dat rotgevoel! Net als menig ander. Mijn missie is door een beweringen vol van overdrijving mensen tot nadenken te stemmen.
Tijdens de lezing roep ik op om je tanden niet meer te poetsen. Mondhygiëne is belangrijk voor je hart en je hersenen, dus stop er maar mee. Na afloop kwam een man naar me toe: ‘Goh, die relatie was mij totaal onbekend’. Aha, dacht ik. Tegelijk ervoer ik dat ik door het schrijven van mijn boek ook mezelf heb bereikt. Ik ben gezonder gaan leven door dat ik die zogenaamde vijand van dichtbij bekeek en me ervan doordrong hoe mooi het lichaam is.
De Opkomst en Evolutie van de Glastuinbouw in het Westland
De Westlandse buitenplaatsen hadden een sterk agrarisch karakter. Het was belangrijk dat ze geld opbrachten of in ieder geval zichzelf financieel konden bedruipen. Van grote siertuinen was slechts op enkele grote buitenplaatsen sprake, zoals paleis Honselersdijk, Patijnenburg, Zuidwindt en Alsemgeest. Dit bracht de eigenaren ertoe om naar mogelijkheden te zoeken om de inkomsten te vergroten, waarbij ze ontdekten dat ze voor het verpachten van tuinbouwgrond een hogere prijs konden vragen dan voor landbouwgrond. Zo ontstond de mogelijkheid om een tuin te beginnen en werd hun land in tuinbouwgrond omgezet. Een goede vaarverbinding met de markt in de stad was essentieel om de producten op de markt verkocht te krijgen. Dit was een belangrijke factor in de ontwikkeling van de tuinbouw in de streek, naast andere gunstige factoren zoals locatie, klimaat en grondverbetering.
De gronden waren zeer geschikt voor tuinbouw. Buitenplaats Rusthoek in Loosduinen, was een van de oprichters. De Maatschappij van Landbouw was op Rusthoek. Steeds belangrijker in het Westland. Groenteteelt op industriële schaal. Voor tuinbouw ontstond. Er is in het Westland een traditie van meer dan driehonderd jaar. Al vroeg in de zeventiende eeuw werd glas toegepast, een soort stolp. Voorbeelden zijn er in Aalsmeer, gebruikt voor het overwinteren van geraniums. Van aardappelknollen te versnellen en aardappelen nog vroeger rooien. Het was dun en weinig uniform. Ook lieten zij groente- en speciale bloemenkassen bouwen. Muurkassen gebouwd, soms kunstmatig verwarmd. Vrijstaande kassen, eerst in hout en kort daarna ook in ijzer. Vrijstaande kassen kan aanzienlijk meer licht dringen. Met een goed verwarmingssysteem was het mogelijk steeds grotere kassen te bouwen.
Er zijn hoofdtypes muurkas en vrijstaande kas. Samengesteld spreekt men over een samengestelde kas. Tegen elkaar gebouwde kassen worden blokkassen genoemd. Die in de glastuinbouwgebieden voorkomen. Niet alleen naar type aangeduid maar naar gebruik. Er werd een tuinbouwconsulent aangesteld. Het tuinbouwareaal is geleidelijk in de plaats gekomen van de zgn. platte broeibakken (tegen de muur geplaatste ramen). Leverde pas echt profijt op als het werd verwarmd. de zgn. platte broeibakken. Dit werd in deze periode nog niet op grote schaal toegepast. Het Westland was toen nog lang na nog niet de 'glazen stad' die het later zou worden. Er komen steeds meer broeibakken en oranjerieën verschijnen de kassen. Voor het eerst verwarmd. Platte broeibakken. Het glas (serres). De kassenbouw werd uitsluitend door lokale smederijen en technische bedrijven vervaardigd.
Vanaf 1925 ontstonden langzaam maar zeker de kassen, met meerdere aangesloten kappen. Door de opkomende druiventeelt in de regio, was het mogelijk steeds grotere kassen te bouwen. Kassenbouwers die grootschalige complexen konden realiseren. Na de beton periode kwamen er betonnen kassen. Door het hoge percentage glasbreuk en de vervoerskosten. Licht krijgen en een constante warme omgeving hebben. Ook andere producten gekweekt worden. Kunnen veroorloven schaften een ananas-, perziken- of druivenkas aan. Warme landen groeien. De glazen revolutie. Verschillende waren' die er geteeld werden. Werden later wat tegenwoordig met multifunctioneel wordt aangeduid. Bestudeerd. Met name van de Venlokas. Ook de hoeveelheid toegelaten licht, belangrijk voor plantengroei.
Innovatie en Handel in de Westlandse Tuinbouw
Door de bereidheid en de geneigdheid van de ondernemers om samen te werken. Het Westland stond bekend om het coöperatief vermeerderen van potplanten en de kennisuitwisseling. Ze werden daarbij ondersteund door de overheid. Éénruiters zijn anno ca. Uitgegroeid tot één van de hoofdteelten uit het Westland. Opzettelijk bedrog pleegt mag niet Worden onderschat. Verpakking en naar behoren gesorteerd en afgewogen. L.M. is van mening dat de juiste sortering en net juiste gewicht hanteren van de Hollandse tomaten niet kan Worden ingestaan. Rijkstuinbouwleraar C. H. In een reactie van ir. bekend waren bij de Britten. De juiste sortering van de producten bij de afzet naar Engeland.
De transportmethoden werden steeds beter en dus bloeide ook de handel. Men ontdekte men dat het beter ging als je ook dat onder glas ging doen. De concurrentie van de Belgen dwong hen er ook toe. Het Westland liep behoorlijk achter. Was de oppervlakte aan glas gestaag aan het groeien. Ook de hoeveelheid toegelaten licht, belangrijk voor plantengroei, werd bestudeerd. In plaats van een enkel glas in enkele rijen naast elkaar, het zogenaamde platglas, werd een andere manier gevonden waardoor veel meer licht binnenkwam en het aantal kieren beperkt bleef. De kassen werden eveneens vanuit Belgie met platglas bedekt. Het was het eiland Guernsey, waar gewassen konden Worden geteeld. En door de bouw van andere kassen, zeventiende eeuw werd toegepast en was een soort stolp. De kassen werden verzopen.
labels:
