Vanaf welke leeftijd cocktails: De regels rondom alcohol en jongeren in Nederland

Alcohol is niet goed voor jongeren. Daarom zijn er in Nederland duidelijke regels gesteld omtrent alcoholgebruik. In dit artikel worden de regels en wetgeving omtrent alcohol en jongeren in Nederland besproken, van de minimumleeftijd voor aankoop tot de verantwoordelijkheden en straffen die gelden.

Leeftijdsgrenzen en wetgeving

Jongeren onder de 18 jaar mogen geen alcohol kopen. De grens van 18 jaar is er niet voor niets. Vroeger mochten jongeren vanaf 16 jaar alcohol kopen, maar in 2014 is de wet aangepast en moet je minimaal 18 jaar zijn om alcohol te mogen kopen. Met de nieuwe Alcohol Wet wordt de verkoper van alcohol strafbaar. Verder is ook een meerderjarige strafbaar die alcohol koopt en doorgeeft aan een minderjarige.

• Minimumleeftijd voor aankoop: 18 jaar
• Wetgeving: Alcoholwet (voorheen Drank- en Horecawet)
• Strafbaarheid: Verkoop aan en doorgeven door volwassenen aan minderjarigen is strafbaar

Bezit en gebruik in de openbare ruimte

Jongeren onder de 18 jaar mogen geen alcohol bij zich hebben in de openbare ruimte (zoals op straat of in een park). Als je nog geen 18 jaar bent is het strafbaar om geopende drankjes met alcohol bij je te hebben op openbare plekken, zoals een winkelcentrum of sportkantine. Ze kunnen een boete of een taakstraf krijgen als ze wel alcohol bij zich hebben, zelfs als het flesje of blikje nog dicht is. Zodra je als minderjarige een winkel verlaat met een alcoholhoudende drank ben je strafbaar en kun je een boete krijgen.

• Bezit in openbare ruimte: Verboden onder 18 jaar
• Sancties: Boete of taakstraf

Schenken van alcohol in de horeca

Hoe zat het ook alweer? Op grond van de Alcoholwet mogen jongeren onder de 16 jaar níet werken in de ruimte waar alcohol wordt geschonken. Maar er is een uitzondering! Volgens de horeca cao en de Alcoholwet mogen vmbo-scholieren van 14 en 15 jaar, die in het kader van hun opleiding een horecastage moeten doen, dat wél. Zij mogen dus wél werken in de ruimte waar alcohol wordt geschonken en, volgens de Alcoholwet, dan ook zelf alcohol serveren. Het is gek: jongeren van 16 en 17 jaar mogen zelf geen alcohol bestellen en drinken, maar wél werken in een café of restaurant en alle soorten drank schenken aan gasten. Minderjarigen, die voor hun opleiding in de horeca werken of stagelopen, mogen vanaf 14 jaar alcohol schenken.

Jongeren die in de horeca werken, maar geen stage lopen, moeten minstens 16 jaar oud zijn om alcohol te mogen schenken. Dit staat in de Alcoholwet. Vanaf welke leeftijd mogen jongeren alcohol schenken aan gasten? En gelden er voor hen aparte arbeidsvoorwaarden? Hoewel deze groep jongeren zelf geen alcohol mogen bestellen, mogen 16- en 17-jarigen wél werken in een café of restaurant en alle soorten drank schenken aan gasten.

Alleen buiten de schenktijden mogen zij in de ruimte waar alcohol geschonken wordt werkzaamheden verrichten. Er is een uitzondering voor 14- en 15 jarigen die in het kader van hun opleiding een (snuffel)stage moeten lopen.

• Minimumleeftijd schenken (horeca):
  • 14 en 15 jaar: Tijdens stage in horecaopleiding
  • 16 jaar: Algemeen, indien geen stage
• Plichten werkgever: Arbeidstijdenwet naleven

Verantwoordelijkheden en vergunningen

De Alcoholwet is bedoeld om de verkoop van alcohol op een verantwoorde manier te laten gebeuren. De wet richt zich met name op de verkopers (verstrekkers) van alcohol in horeca (hotel, restaurant en café), sportkantines, slijterijen en winkels. Het toezicht op de naleving van de Alcoholwet ligt bij de gemeente. De gemeente wijst ambtenaren aan die toezicht houden. De burgemeester kan boetes opleggen en de opbrengsten van de boetes gaan naar de gemeente.

Voor het verkopen van drank is een vergunning nodig. Deze vergunning wordt door de gemeente verstrekt. Zowel de commerciële horeca als de niet- commerciële horeca moeten voor het mogen schenken van alcohol een vergunning aanvragen. Bij overtreden van de Drank- en Horecawet kan de Burgemeester de drank of horecavergunning schorsen. Bij supermarkten of andere detailhandelaren kan de burgemeester het recht om alcohol te verkopen ontnemen.

In de commerciële horeca moet als de bar open is iemand aanwezig zijn die in het bezit is van dit diploma Sociale Hygiëne. Door dit diploma heeft de verkoper van alcohol kennis over alcohol en het verantwoord schenken daarvan. Voor de niet-commerciële horeca (bars bij verenigingen, clubs, stichtingen) moet als de bar open is minimaal een 'geïnstrueerde barvrijwilliger' aanwezig te zijn. Een barvrijwilliger is geïnstrueerd als hij de cursus 'Instructie Verantwoord Alcoholgebruik' (IVA) gevolgd heeft. Wel moeten twee leidinggevenden van de vereniging of club, het diploma Sociale Hygiëne hebben. In de Drank- en Horecawet staat de bepaling dat er niet mag doorgetapt worden aan personen die dronken zijn. Bovendien staat dit ook nog een vermeld in het Wetboek van Strafrecht.

• Vergunning: Vereist voor commerciële en niet-commerciële horeca
• Toezicht: Gemeente
• Diploma Sociale Hygiëne: Verplicht in commerciële horeca
• Instructie Verantwoord Alcoholgebruik (IVA): Vereist voor barvrijwilligers in niet-commerciële horeca

Gezondheidsrisico's en ouderlijke verantwoordelijkheid

Jongeren die drinken lopen meer risico op problemen met hun gezondheid. Bijvoorbeeld schade aan hun hersenen, lever of maag. De hersenen van jongeren zijn nog in ontwikkeling en alcohol kan deze ontwikkeling verstoren. Ook kunnen jongeren sneller verslaafd raken als ze vroeg beginnen met drinken. De wet is aangepast omdat de gezondheidsrisico’s van alcohol voor jongeren erg groot zijn. Als ouder is het goed om de regels te kennen en hier met je kind over te praten. Zo help je je kind om zelf verstandige keuzes te maken.

Aanvullende regels en maatregelen

Per 1 januari 2014 zijn jongeren onder de 18 die in publieke ruimte zoals op straat, terrassen, cafés of slijterijen, alcohol bij zich hebben of gebruiken strafbaar. De boete kan tot €450 bedragen (per 1 januari 2022).

Neem een geldig legitimatiebewijs mee je als je als meerderjarige alcohol koopt. Je kunt alleen drank kopen als je kunt aantonen dat je 18 jaar of ouder bent. Voor een kassamedewerker is het soms lastig om dat in te schatten. Laat daarom altijd je ID zien. Je kunt alleen drank kopen als je kunt aantonen dat je 18 jaar of ouder bent.

Het leeftijdsbewijs geldt voor alle plekken waar alcohol wordt verkocht, zoals onder andere in supermarkten, kantines van sportclubs, club- en buurthuizen, popfestivals en discotheken.

Omdat jongeren vaak alcohol krijgen van meerderjarige vrienden of familie is wederverstrekking strafbaar geworden. Dit betekent dat volwassenen strafbaar zijn als zij op voor publiek toegankelijke plaatsen, zoals in horeca en op festivals, alcoholhoudende drank geven aan minderjarigen. Dit verbod is gericht op verdere ontmoediging van alcoholgebruik door minderjarigen.

Verkooppunten worden verplicht een leeftijdscontrole uit te voeren op het moment van aankoop en bij bezorging. Daarnaast moet de koper wonen op het adres waar de drank wordt geleverd. Het is verboden de verkoop te voltooien als er niet geverifieerd is dat de koper boven de 18 jaar oud is.

De verkoper en bezorger mogen de alcohol alleen afleveren bij een huisadres of officieel afgiftepunt. Het is dus verboden alcohol te laten bezorgen bij een openbare ruimte.

Gemeenten kunnen happy hours en/of stunten met alcoholprijzen beperken. Bij happy hours in de horeca geldt niet meer dan 40% korting, bij stuntprijzen door verstrekkers niet meer dan 25%.

Gemeenten mogen een Algemene Plaatselijke Verordening (APV) opstellen om bepaalde gebieden aan te wijzen als een alcohol-overlastgebied. Binnen dit gebied kan de verkoop van alcoholische dranken bij verkooppunten beperkt of verboden worden.

Op bepaalde plekken mag geen alcohol worden verkocht zoals bij tankstations, winkeltjes of restaurants langs de snelweg.

1 van de doelstellingen uit het preventieakkoord is 100% naleving van de leeftijdsgrens in 2030 (in 2022: 39%).

Samenvatting van belangrijke punten

labels:

Zie ook:

• Ei Koken Vanaf Koud Water? De Perfecte Tijd!
• Ei Koken Vanaf Koud Water: Perfect Gekookt!
• Pannenkoeken voor Baby's: Vanaf Welke Leeftijd Mag Het?
• Spaghetti Per Persoon: De Juiste Hoeveelheid Berekenen!
• Mag je Puppy Komkommer Geven? Ontdek de Verrassende Feiten en Tips!