Hoe beter je met vlees omgaat, hoe lekkerder straks het resultaat op je bord. Vlees en vleeswaren zijn smakelijke en waardevolle producten, die pas volledig tot hun recht komen wanneer zij zorgvuldig worden behandeld. En dat geldt niet alleen voor de bereiding, maar ook de manier waarop vlees en vleeswaren worden bewaard is van groot belang. Het zijn nu eenmaal producten waar je extra op let, ook tijdens het bewaarproces.

Bewaren in de Winkel en Thuis

Als je slim bent, ga je in de supermarkt als laatste langs de vleesafdeling. Dan is het vlees zo kort mogelijk buiten de koeling. Check even of de verpakking onbeschadigd is. Om vlees onderweg koel te houden, kun je een koeltas gebruiken. Thuis leg je het snel in je koelkast of vriezer.

Houdbaarheidsdatum

Op het etiket van voorverpakt vers vlees vind je informatie over de houdbaarheid. Soms staat de verpakkingsdatum vermeld. Vaak is het een TGT-datum tot wanneer je het bij voorkeur (nog) kan gebruiken. Het kan ook een THT-datum zijn die aangeeft vanaf wanneer de kwaliteit niet meer gegarandeerd is. De moeite waard om even te checken dus! Als een product ‘over de datum’ is, is het niet meteen meer goed. De winkel kan het alleen niet meer garanderen, dus je hoeft het niet meteen weg te gooien!

Hygiëne en Temperatuur

Geef bacteriën zo min mogelijk kans door vlees niet te lang te bewaren en lekker snel met de bereiding te beginnen. Was je handen voor je met koken begint. Gebruik schone messen en snijplanken en als je gaat barbecueën een schoon barbecuerooster en schone barbecuetools.

Hoelang vlees en vleeswaren houdbaar zijn, is sterk afhankelijk van de temperatuur. Tussen de 10ºC en 60ºC blijft vlees en vleeswaren maar een paar uur goed. Dat wordt veroorzaakt door bepaalde bacteriën die het vlees kunnen bederven. Vooral gemalen vlees en gesneden vleeswaren zijn daar extra gevoelig voor. Daarom: vermijd zoveel mogelijk dat uw vleesaankopen te lang op het aanrecht in de keuken of bijvoorbeeld in de auto laat liggen. Leg ze zo snel mogelijk in de koelkast (2º tot 7ºC). Temperatuur speelt een belangrijke rol bij het bewaren van vlees en vleeswaren. Hoe lager die temperatuur, hoe minder snel bederf zal optreden.

De Vriezer als Veilige Bewaarplaats

De koelkast is daarom een gunstige plaats om ze te bewaren. Een nog veiliger bewaarplaats is de vriezer. Met een temperatuur van -18º tot -20ºC kunnen bacteriën hier geen schade veroorzaken. Bij verhitting (koken, bakken, braden) verdwijnen de meeste bacteriën uit het vlees.

Vlees dat door en door verhit is (gaar) is dan ook meestal langer houdbaar. Het moet dan natuurlijk wel goed verpakt worden, en afhankelijk van de verpakkingsmethode bij de juiste temperatuur bewaard worden. Toch is gaar vlees niet onbeperkt houdbaar. In de diepvriezer ( -18º tot -20ºC) kunt u zelf ingevroren vlees en vleeswaren, gemiddeld 1 tot 6 maanden gemakkelijk bewaren. Daarna loopt de kwaliteit terug. Omdat vet ranzig kan worden, zijn de vette soorten vlees minder lang te bewaren.

Producten waarin zout verwerkt is (zoals slavinken, hamburgers, verse worst en andere vlug klaar- artikelen) kunnen nog veel sneller ranzig worden en zijn daarom minder lang houdbaar.

Invriezen: Snelheid is Belangrijk

Het invriezen van vlees kan het beste zo snel mogelijk gebeuren. Bij langzaam invriezen vormt het vleessap namelijk grote kristallen. Deze tasten de kwaliteit van het vlees aan. Bij het ontdooien gaat er dan veel sap verloren. Vries vlees bij een zo laag mogelijke temperatuur in. Leg het vlees daarvoor het in de koudste plaats van de vriezen. Of indien mogelijk, gebruik het speciale sneldiepvries-gedeelte van de vriezer. Indien het vlees te langzaan invriest vormen de vleessappen namelijk grote kristallen.

Maak kleine platte pakjes in porties en leg deze tegen de wand in het vriesvak. Verwijder de lucht zoveel mogelijk uit de verpakking. Lucht isoleert, het duurt dan langer voordat het vlees bevroren is. Zorg dat de vriezer de juiste temperatuur heeft, zowel bij het invriezen als bij het bewaren. Een vriesvak in een koelkast heeft meestal onvoldoende vriescapaciteit.

  • Leg tussen lappen en karbonades een velletje folie.
  • Verpak vlees in speciale luchtdichte diepvriesverpakking. Dit gaat verkleuring en uitdroging tegen. Gewoon huishoudfolie is daardoor minder geschikt.
  • Vries soep - of gehaktballetjes eerst een uur los in op een blad of een vel folie. Je vermijdt dan dat ze later aan elkaar gaan plakken.
  • Sterke bouillon kun je in kleine diepvriesdoosjes of margarinekuipjes invriezen. Dat is handig voor als je maar een klein beetje nodig hebt.

Ontdooien: Geduld is een Schone Zaak

In tegenstelling tot invriezen, kan ontdooien het beste langzaam gebeuren. De beste methode daarbij is het ingevroren vlees op een bord of schaal in de koelkast laten ontdooien. Het vleeseiwit kan dan het vrijkomende vleessap weer opnemen. Het vlees blijft daardoor veel sappiger.

Bij klein vlees, zoals karbonades en lapjes, duurt het ontdooien 5 tot 6 uur. Bij groot vlees (braadstukken, rollades) moet je rekenen op ongeveer 12 tot 15 uur. Als het vlees snel ontdooid moet worden, kan een magnetron uitkomst bieden. Een andere methode is het vlees in de gesloten verpakking in een bak koud water of onder zacht stromend koud water te leggen. Vlees dat gestoofd wordt of waarvan bouillon getrokken wordt (en dus door en door gaar wordt), kan eventueel bevroren in de pan worden gelegd. Je dient dan echter wel rekening te houden met een langere bereidingstijd.

Nog een tip: ontdooi vlees nooit in warm water of op de verwarming. Het verliest dan veel vocht en kan daardoor snel bederven. Vlees op de juiste manier ontdooien zorgt voor een gezond proces en optimaal behoud van de kwaliteit. Ontdooi vlees nooit in warm water, op de verwarming of in de zon. Er wordt daarom geadviseerd om vlees langzaam te ontdooien. Leg het vlees op een bord onder in de koelkast of laat het ontdooien in de oorspronkelijke verpakking waarin het vlees is ingevroren. Kleine stukjes vlees kunnen ook in de magnetron worden ontdooid. Dit gaat een stuk sneller dan op de traditionele manier, maar heeft helaas ook een slechte invloed op de kwaliteit.

Nooit Opnieuw Invriezen

Als vlees eenmaal ontdooid is, kan het niet opnieuw ingevroren worden. Ook door invriezen verliest vlees namelijk een bepaalde hoeveelheid vocht. Door opnieuw invriezen riskeer je dat bij de bereiding het vlees droog wordt en ook zijn smaak verliest. Bovendien hebben bacteriën veel meer vat op het vlees, als het na het ontdooien weer wordt ingevroren. Vries rauw vlees nooit een tweede keer in. Dit gaat namelijk ten koste van de kwaliteit en de hygiëne.

Wil je het toch opnieuw invriezen, dan kun je het vlees het beste eerst bereiden.

Bederf Herkennen

Van bederf spreken we als bacteriën zich in het vlees snel gaan vermenigvuldigen, of wanneer het beschimmeld raakt. Een dergelijke situatie doet zich voor als vlees te lang bewaard wordt bij een te hoge temperatuur. Bij dit zogenaamde microbiologische bederf zul je duidelijk kunnen ruiken en zien dat het vlees niet meer vers is. Het is dan ook onverstandig het nog te consumeren.

Een ander soort bederf is chemisch bederf. Al hebben bacteriën geen vat op het vlees - omdat het bijvoorbeeld in de diepvries ligt - toch kan er wel degelijk door een chemisch proces in het vlees het nodige veranderen. Dit proces duurt over het algemeen wat langer. Vetten kunnen worden afgebroken, waardoor het vlees minder prettig gaat ruiken. Het vlees wordt dan ranzig. Die minder prettige geur geeft al aan dat er iets niet in orde is met het product. Hoe lager echter de temperatuur, hoe minder snel ranzigheid zal optreden. Vlees waar doorheen zout is gemalen kan wel weer sneller ranzig worden.

Verpakkingen en Houdbaarheid

Vlees en vleeswaren in blik of glas zijn over het algemeen langer houdbaar. Dat kan oplopen tot enkele jaren. Op de verpakking staat een datum van uiterste houdbaarheid. In een gave, gesloten verpakking blijven deze producten tot tenminste die datum goed (mits bewaard volgens het voorschrift op de verpakking). Daarna kan de kwaliteit achteruit gaan.

Vlees en vleeswaren zijn ook in vacuüm en in de zogenoemde gasverpakking (of atmosfeerverpakking) te verkrijgen. In deze verpakkingen blijven vlees en vleeswaren enkele weken goed. Je kunt ze tot minstens 1 dag na de datum van uiterste houdbaarheid in de koelkast bewaren. In de industrie worden vlees en vleeswaren ook wel vacuüm verpakt. Daarbij wordt alle lucht (en daarmee ook zuurstof) uit de verpakking gehaald. Dit vergroot de houdbaarheid.

Een ander verpakking is de gasverpakking of de atmosfeerverpakking. Bij deze wijze van verpakken heeft men de samenstelling van de lucht veranderd. Vlees en vleeswaren in degelijke verpakkingen zijn even lang houdbaar als wanneer ze vacuüm zijn verpakt. Daarnaast hebben ze als voordeel dat gesneden vleeswaren niet aan elkaar gaan plakken.

Tegenwoordig zijn er ook verpakkingen waarbij juist lucht met extra zuurstof wordt toegevoegd. Het voordeel daarvan is dat de kleur van het vlees beter blijft en bederf toch wordt tegengegaan. Al verhogen vacuüm - en gasverpakkingen de houdbaarheidsduur, ze moeten toch in de koelkast worden bewaard.

Extra Tips

Vlees ontdooien, invriezen en bewaren op de juiste manier komt zowel jouw gezondheid en jouw maaltijd ten goede. Was daarom altijd je handen na het aanraken van rauw vlees en het openen of weggooien van de verpakking. Gebruik schone keukenspullen.

Leg vlees bij thuiskomt direct in de koelkast of vriezer. Let altijd goed op de houdbaarheidsaanduiding op het etiket. Consumeer producten met een kortere houdbaarheid eerst.

Toch zullen de maaltijden nog beter door voor het koken het vlees te chambreren. Haal stoofvlees ongeveer een half uur voor de bereiding uit de koelkast. Hierdoor kan het vlees op kamertemperatuur komen, waardoor het sappiger blijft tijdens de bereiding. Let bij chambreren wel goed op dat het vlees niet warmer wordt dan 20 ºC. Houd het dus uit de zon en weg bij de verwarming.

labels: #Vlees

Zie ook: