Koffie drinken, we doen het meestal graag en het idee klinkt gezellig. Maar is koffie gezond? De ene verdraagt het beter als een ander. Je leest er veel tegenstrijdige berichten over. Sommige berichten melden dat koffie goed voor je hart is, andere vermelden juist het tegendeel.

Wat klopt er allemaal van de berichten over koffie, en wat zegt de ayurveda over het drinken van koffie. Is het goed of slecht? Is het gezond of niet? Of : ..”..kom je een keertje koffie drinken..?”.. zijn om eens af te spreken. En elkaar weer te zien, omdat we de ander graag mogen.

De Geschiedenis van Koffie

Ons woord “koffie” komt van het oude Arabische woord “Qahwah”. De oudste manier van koffie zetten is de Arabische manier. Zo zet men in het Midden Oosten, Turkije en Griekenland nog steeds koffie.

Zo rond 1600 maalde men de koffiebonen, en deed je bij de bonen water en een schep suiker. Doe dit mengsel in een kannetje en kook het. Afkoelen en opnieuw koken en dat doe je dan 2 a 3 maal achter elkaar. En daarna giet je het in hele kleine kopjes. Zo kwam de koffie in Europa terecht.

Het waren de Fransozen die het zetten van koffie verfijnden. Ongeveer rond 1700. Ze deden de gemalen koffie met linnen zakje en al in een kan. En rond 1750 vond men de filterkoffie uit. Men goot water óp de gemalen bonen met een stukje filter (linnen of katoen) ertussen.

De koffie was minder wrang en bitter en kreeg haar aromatische geur. De Europeanen vonden het lekker. En zo rond de 19e eeuw kwamen er percolatorkannen, cafétiéres, en het nieuwste-van-het-nieuwste was op de Parijse tentoonstelling een Italiaans apparaatje. Je kon er één kop koffie mee zetten, het was een espresso machine!

Nu wordt er over de hele wereld koffie gedronken, en is er voor iedereen wel wat wils bij.

Ayurveda en Koffie

De ayurveda verdeelt eigenlijk nooit iets in “goed” of “slecht”. Maar eerder in “nuttig voor ons lichaam” of “ongezond voor ons lichaam”. Dus ligt het eraan wie het drinkt, maar daar komen we straks op terug. De ayurveda beschrijft dat koffie altijd met mate gedronken moet worden.

En nooit als je het druk hebt en rond rent. Koffie drink je rustig zittend en met een kalm gevoel in je lichaam. Waarom? Omdat koffie in ons lichaam een stressreactie oproept. Als je teveel koffie drinkt, dan beschouwt de oude ayurveda de cafeïne als een (giftige) alkaloïde. In ons lichaam ontstaat nu een roep om ‘stress en noodhulp’. Terwijl we gewoon zonet achter de computer zaten en even willen pauzeren.

Westerse Wetenschap: Nadelige of Juist Positieve Effecten?

Er zijn onderzoeken die weerleggen dat er helemáál geen nadelige effecten van koffie op het cholesterol gehalte, op de bloeddruk en op osteoporose zijn. Het is een touwtrekkerij tussen koffie producenten en de wetenschap. Waar natuurlijk veel geld op het spel staat.

De ayurveda gaat uit van de smaak van iets, en bepaalt aan de hand van de smaak of iets nuttig en ongezond voor ons is. Koffie smaakt vooral bitter en hoort daarom bij de elementen: lucht en ruimte.

Het drinken van koffie geeft een licht en goed gevoel. Dat het een afhankelijkheid kan veroorzaken hebben we vaak niet in de gaten. Probeer eens 5 dagen lang geen druppel koffie te drinken, dan zie je of je ontwennings verschijnselen krijgt. Zoals hoofdpijn, sufheid, niet naar de wc kunnen of je voelt je oververmoeid.

Daarom drinkt men in het Oosten van onze wereld ook een glas water bij de koffie. Vanwege het drogende effect. Het remt een hormoon. (ADH). Je krijgt nu, door het koude water en de verdunning van de koffie, een betere balans. En hoewel koffie in eerste instantie (door de warmte) een stimulerend effect op de stoelgang heeft, en je gemakkelijker naar de wc kunt, heeft het ook een keerzijde op het verwarmende effect.

De verwarmende kwaliteiten komen van het brandproces. Zowel in de koffiebranderij (met hitte van ca 200 tot 260 grdn) maar ook in de hitte van het koken. Koffie stimuleert dus het vuur in je lichaam.

Koffie en Onze Dosha’s

Het is echt eens leuk en goed om uit te vinden wát jouw “dosha” eigenlijk is. Er zijn 3 dosha’s: Vata, Pitta en Kapha. En meestal is er één dominant, en de andere 2 zijn wat minder aanwezig. Je kunt een vragenlijst invullen om te bepalen welke dosha bij jou dominant is. De online test is sneller te doen. En je krijgt direct het eindresultaat én een uitleg van je eigen dominante dosha. Ook van je minder dominante dosha’s.

Vata Type

(Meestal wat dunner en wat langer van gestalte) Deze mensen verdragen koffie slecht. En wordt er aangeraden zo min mogelijk koffie te drinken. Omdat dit te sterk stimulerend is op het lichaam. Áls je dan koffie wilt drinken, raadt de ayurveda deze mensen aan om maximaal 1 kopje per dag te nemen. En niet meer.

Bij voorkeur ’s ochtends tot 12.00 uur. En doe er warme melk en/of room in en sharkara suiker.

Pitta Type

(Meestal normaal van lengte en gestalte) Deze mensen verdragen ook slecht koffie, en wordt aangeraden het met mate te consumeren. Omdat het sterk stimuleert. Z worden aangeraden maximaal 2 kopjes per dag te nemen, en dat tussen 11.00 en 13.00 uur. Ook veel warme melk of room is goed en sharkara suiker.

Kapha Type

(Meestal wat steviger en midden tot lang van gestalte). Omdat het een gerichte stimulans voor een ‘kapha-type’ is. Het vermindert hun zin in eten. Ze kunnen de hele dag koffie drinken, tot ca 16.00 uur ’s middags. En 3 koppen per dag worden goed verdragen. Vooral zwarte koffie, zonder suiker en met een beetje kruiden erin bekomt deze mensen goed.

Koffie: Het Zwarte Goud?

Koffie is één van de meest gedronken dranken ter wereld, samen met water, thee en alcohol. Maar dat zegt natuurlijk niet alles. Is koffie gezond? Koffie? Het is niet zo makkelijk om voor iedereen één koffierichtlijn op te stellen.

We weten allemaal dat “te veel” koffie niet goed voor je is. Koffie levert een verhoogde kans op hart- en vaatziekten op, als je op lange termijn meer dan 5 koppen per dag drinkt. Maar ook als je angstproblemen hebt, kan cafeïne deze erger maken. Je krijgt dan meer angstgevoelens en een hogere kans op paniekaanvallen.

Er is veel verschil in gevoeligheid voor koffie. En de een krijgt eerder problemen dan de ander. Dat heeft te maken met hoe we cafeïne in ons lichaam afbreken. De werking van de eiwitten die ons lichaam nodig heeft om cafeïne af te kunnen breken, verschilt per persoon. Bij sommige gebeurt dit veel efficiënter dan bij andere.

Ayurveda gaat ervan uit dat alle planten een doel dienen. Koffie wordt, net als andere planten, als medicijn gezien. En net als bij elke medicatie, is het belangrijk om de effecten en bijwerkingen ervan te controleren. En waar nodig het verbruik daarop aan te passen.

Van koffie is bekend dat het een warm, stimulerend effect heeft op het lichaam. Het is vochtafdrijvend. Het kan energie bevorderen, de spijsvertering stimuleren en de bloeddruk verhogen.

Weet je niet zeker welk dosha type jij bent?

  • Vata: Is Vata dominant, dan overheersen de elementen ruimte en lucht. Je gedachten gaan snel, je bent bewegelijk en je lichaamstemperatuur ligt wat lager dan bij de andere dosha’s. Voor jou is het belangrijk om warm te blijven. Stimulerende cafeïne in koffie valt bij jou niet zo goed. Het droogt je uit, het koelt je af, je gedachten die toch als snel gaan kunnen nu in een soort over-drive komen. Je verliest je focus en je kunt ’s avonds moeite hebben om in te slapen.
  • Pitta: Als Pittta, de dosha van water en vuur, kun je soms heetgebakerd zijn. Met snelle, scherpe reacties. Als je al koffie drinkt, beperk het dan tot 1 of 2 kopjes per dag. Bij voorkeur in de ochtend. De hete eigenschap van de cafeïne brengt je makkelijk uit balans. Die onbalans kun je herkennen aan bijvoorbeeld overmatig maagzuur, sarcasme, boosheid en geïrriteerdheid. Een beetje kardemom poeder bij je koffie neutraliseert de effecten van de cafeïne op je lichaam.
  • Kapha: Kapha’s hebben soms moeite om op te starten. Niet alleen ’s morgens, maar ook bijvoorbeeld na de lunch, of halverwege de middag. Koffie geeft je energie, helpt je om weer op gang te komen en stimuleert je spijsvertering na de maaltijd. De elementen water en aarde zijn bij jou dominant.

Wat zijn de Voordelen en Nadelen van Koffie?

Voordelen

  • Uit een 16-jarige studie bleek dat de top 25% van de koffiedrinkers minder risico liep om te sterven aan spijsverterings-, circulatoire en cerebrovasculaire ziekten.
  • Koffie verminderde het risico op Parkinson met 47%, en vijf kopjes per dag verminderden het met 60%.
  • Er zijn studies die aantonen dat hoge bloeddruk, ooit een belangrijk argument tegen koffie, na acht weken dagelijkse consumptie normaliseert.
  • Koffie kan een krachtig effect hebben op onze alertheid en cognitieve functies en kan onze mentale en psychomotorische prestaties in stand houden.

Nadelen

  • De meeste negatieve onderzoeken naar koffie kunnen worden gekoppeld aan de impact op het zenuwstelsel.
  • Koffie is een stimulerend middel en verhoogt de afgifte van stresshormonen.
  • Het kan de afgifte van een verslavende neurotransmitter genaamd dopamine verhogen.
  • Bij vrouwen kan het interfereren met anticonceptiva en de hormonale balans na de menopauze.

Als je koffie gebruikt als een stimulerend middel om energie te krijgen, creëert dat op zichzelf een disbalans. die pieken en dalen in energie veroorzaakt. Op hun beurt kunnen deze pieken en dalen de stemming en fysiologische functie beïnvloeden.

Ayurveda erkent dat koffie een effect heeft op de kwaliteit van de geest, deze in een rajasic of overactieve staat brengt. Dit gaat in tegen de vele leringen die de gezondheidsvoordelen van het kalmeren van de geest benadrukken, met technieken zoals meditatie.

Tips voor Koffieconsumptie

Volgens de Indiase leer kunnen alle voedingsmiddelen werken als gif óf als medicijn. Dit is afhankelijk van jouw individuele body/mind type en hoe en wanneer je iets eet of drinkt. Dat geldt ook voor koffie.

  • Drink je koffie alleen als je je relaxed en rustig voelt of als je het gevoel hebt dat je niet op gang komt en een klein duwtje in de rug kan gebruiken.
  • Het perfecte moment voor je dagelijkse dosis koffie is vlak na het ontbijt, dat stimuleert je spijsvertering ook nog een beetje.
  • Na 10.00 begint je interne vuurtje wat feller te branden en voegt koffie niet zoveel meer toe.
  • Koffie drinken na 14.00 uur is sowieso geen goed idee. De halfwaardetijd van cafeïne is namelijk 5,7 uur.
  • Je kan de negatieve effecten van koffie ‘afzwakken’ door bijvoorbeeld (plantaardige) melk toe te voegen. De zoete smaak werkt verkoelend (ook al is de melk warm) en remt de verhittende en uitdrogende eigenschappen van koffie.
  • Kardemom brengt de zuurgraad in balans en neutraliseert het stimulerende effect van cafeïne.
  • Tenslotte geldt: hoe puurder je koffie, hoe beter. Dus ga als het even kan voor organic en vers gemalen bonen.

Disclaimer: Raadpleeg bij twijfel altijd een arts. Samensteller doet geen claims over diagnose, behandeling, genezing of ziektepreventie. De inhoud van dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden. Houd er rekening mee dat de inhoud van dit artikel nog niets is geëvalueerd door medisch deskundigen.

labels:

Zie ook: