In Nederland gebruikt zo’n 95 procent van de huishoudens aardgas voor verwarming, warm water en om op te koken. Het gasverbruik is de afgelopen maanden in Nederland met 17 procent gedaald, aldus het CBS. Niet gek, gezien de hoge aardgasprijzen.

Maar hoeveel gas wordt er verbruikt tijdens het maken van je favoriete stoofgerecht? Om maar met de deur in huis te vallen: tijdens een uitgebreide douchebeurt verbruik je een stuk meer gas dan tijdens het koken.

Gasverbruik bij Koken: Wat Zijn de Gemiddelden?

Volgens Milieucentraal verbruikt een gasfornuis 37 kubieke meter gas op jaarbasis. Als we dat verbruik delen door het gemiddelde van 286 kooksessies per jaar, verbruik je met één kookbeurt 0,129 kubieke meter gas. Met de huidige gasprijs van 3,17 per kubieke meter, kost een gemiddelde kookbeurt om precies te zijn 0,41 euro. Kook jij de gemiddelde 5,5 keer per week thuis?

Volgens het Voedingscentrum wordt er in Nederland gemiddeld een half uur per dag besteed aan het avondeten. Van de zeven dagen per week, wordt er gemiddeld 5,5 keer per week gekookt.

Hoewel voor de meeste mensen het meest zichtbaar, veroorzaakt koken op gas slechts vijf procent van je totale gasverbruik in het huis. Maar ook op het gasfornuis kun je energiebewust te werk gaat, zie bijvoorbeeld deze tips om klimaatbewust te koken.

Factoren die het Gasverbruik Beïnvloeden

Bij koken hangt het gasverbruik af van hoe vaak en hoe lang je kookt. Jouw huis, jouw situatie en het weer kunnen dus je gasrekening beïnvloeden. Hoeveel gas je verbruikt, is vooral afhankelijk van het type woning waarin je woont.

Daarnaast zijn deksels je beste vriend, want die zorgen ervoor dat de boel sneller wordt verwarmd. Hoe groter de pan, hoe langer het duurt om deze te verwarmen. Gebruik dus niet onnodig grote pannen. Daarnaast is (te) veel water gebruiken ook niet bevorderlijk: hoe meer water in de pan, hoe meer gas er nodig is om het water aan de kook te brengen.

Alternatieven voor Koken op Gas

Aardgas is een fossiele brandstof, een energiebron waarbij veel CO2vrijkomt bij de verbranding ervan. Dit is niet goed voor het klimaatprobleem en daarom gaat Nederland steeds minder aardgas gebruiken. Het is de bedoeling dat we in 2050 zoveel mogelijk aardgasvrij wonen. Dat betekent dat we ook langzaam onze gasfornuizen zullen gaan moeten vervangen.

Koken op elektriciteit in plaats van gas is de afgelopen jaren steeds populairder geworden. In 2021 was zo’n 85% van de verkochte kookplaten elektrisch, en dat is niet zonder reden.

In Nederland koken de meeste mensen op aardgas met een gasfornuis, of op elektriciteit met een keramische of inductie kookplaat. We zetten ze hieronder op een rijtje.

Inductie Kookplaten

Een inductiekookplaat werkt door elektromagnetische velden te genereren die een pan opwarmt en dus niet de kookplaat zelf. Een gemiddeld Nederlands huishouden gebruikt ongeveer 175 kWh elektriciteit per jaar voor het koken op inductie. Met een gemiddelde stroomprijs* van 0,32 euro per kWh komt dit neer op zo’n 56 euro per jaar. Ook dit bedrag varieert afhankelijk van je gebruik en de stroomprijs op je energierekening.

Veel mensen kiezen voor inductie omdat het een aantal voordelen heeft. Je kunt de temperatuur snel en goed regelen, waardoor het op koken op gas lijkt. De inductieplaat zelf wordt niet heet en de plek waar de pan staat (kookzone) koelt snel af als je de pan eraf haalt. De kookzones reageren alleen als er een pan op staat. Er zijn geen vlammen en dus ook geen verbrandingsgassen: de lucht in de keuken is daardoor schoner. Verder heb je niet het risico dat je het gas per ongeluk aan laat staan. En eten dat naast de pan belandt, brandt niet snel in.

Keramische Kookplaten

Een keramische en ouderwetse gietijzeren kookplaten werken net als inductie ook op elektriciteit, maar hierbij worden de kookplaten zelf verwarmd in plaats van alleen de pan. Dit werkt minder efficiënt waardoor deze kookplaten ook meer stroom nodig hebben dan inductie om dezelfde hoeveelheid te verwarmen.

Het energiegebruik van een keramische kookplaat varieert afhankelijk van het vermogen van de kookzones en hoe vaak je kookt. Gemiddeld verbruikt een Nederlands huishouden ongeveer 225 kWh aan stroom voor deze kookplaat. Met dezelfde stroomprijs van 0,32 euro per kWh komt dit neer op ongeveer 72 euro per jaar.

Met de ouderwetse gietijzeren kookplaat ben je nog wat meer stroom kwijt met koken, gemiddeld zo’n 260 kWh per jaar.

Kostenvergelijking

Als het gaat om de kosten van koken is het dus belangrijk om te kijken naar hoe vaak en hoe lang je kookt, maar ook naar de prijs die je betaalt voor stroom en gas en de investering die je moet doen in een nieuwe kookplaat.

Met de huidige gasprijzen* van 1,39 per m³ zou dat neerkomen op een jaarlijks bedrag van zo’n 51 euro. Dit bedrag kan natuurlijk nog variëren afhankelijk van je gebruik en of je een hogere of juist lagere prijs betaalt dan in dit rekenvoorbeeld. Heb je alleen een gasaansluiting om te koken en dus niet voor het verwarmen van verwarmingswater en de douche? Dan betaal je je gasaansluiting ook alleen voor de kookplaat. De vaste kosten van je aansluiting zijn ongeveer €250 per jaar. Als je dus bijvoorbeeld een warmtenetaansluiting of warmtepomp hebt, kost koken op gas €250 extra en die kun je besparen door elektrisch te gaan koken.

Geschatte jaarlijkse kosten voor verschillende kookplaten
Type Kookplaat Gemiddeld Verbruik Jaarlijkse Kosten (geschat)
Gasfornuis 37 m³ gas € 51 (excl. vaste aansluitkosten)
Inductie Kookplaat 175 kWh € 56
Keramische Kookplaat 225 kWh € 72
Gietijzeren Kookplaat 260 kWh € 83.2

*Voor de bedragen in dit artikel is gerekend met een gasprijs van 1,39 euro per m³ en een stroomprijs van 0,32 euro per kWh.

Tips om te Besparen op Gasverbruik bij het Koken

  • Alle kleine beetjes helpen, dus óók als als het gaat om de energiekosten die worden veroorzaakt door het gasfornuis.
  • Daarnaast zijn deksels je beste vriend, want die zorgen ervoor dat de boel sneller wordt verwarmd.
  • Hoe groter de pan, hoe langer het duurt om deze te verwarmen. Gebruik dus niet onnodig grote pannen.
  • Daarnaast is (te) veel water gebruiken ook niet bevorderlijk: hoe meer water in de pan, hoe meer gas er nodig is om het water aan de kook te brengen.
  • Tot slot: is je eten al warm, of kookt het water? Draai dan je vuur wat lager.
  • Is het water in de pan aan de kook? Neem liever een iets te grote pan dan een te kleine en zorg dat de warmte niet langs de pan heen gaat. Bij gas betekent dit dat de vlam ónder de pan moet zitten en bij keramisch dat de kookzone niet groter is dan de pan.
  • Een snelkookpan bespaart energie.

labels: #Koken

Zie ook: