Rijst is een graansoort en behoort net als alle andere granen tot de grassenfamilie. Het is een veelzijdig ingrediënt dat in talloze gerechten over de hele wereld wordt gebruikt. Rijst is in grote delen van de wereld het belangrijkste voedsel. In de nasi, als onderdeel van sushi, in een poké bowl of gewoon als bijgerecht, rijst is lekker, snel klaar en veelzijdig te gebruiken.

Maar welke soorten rijst zijn er allemaal en weet jij wat het verschil is tussen al die soorten? Kijk maar eens in de schappen in de supermarkt, er zijn ontzettend veel verschillende rijstsoorten. En dan hebben we nog niets gezegd over alle varianten die je buiten de supermarkt haalt bij bijvoorbeeld een toko.

Verschillende Soorten Rijst

Hieronder een overzicht van verschillende soorten rijst en hun eigenschappen:

  • Witte Rijst: Witte rijst ontstaat door het verwijderen van het vliesje en de zemelen. Daardoor bevat deze rijstsoort vrij weinig vezels, alleen zo’n 1,5 gram per portie. De kooktijd van witte rijst is ca. 15 minuten, maar in de supermarkt vind je tegenwoordig ook snelkookrijst. Omdat witte rijst een neutrale smaak heeft, is het universeel te gebruiken in allerlei gerechten.
  • Basmatirijst: Basmati komt oorspronkelijk uit India, maar tegenwoordig wordt het ook veel in Pakistan verbouwd. Omdat de korrel fijner is, is basmati net iets sneller gaar dan witte rijst. De smaak is iets aromatischer maar de voedingswaarde is vergelijkbaar met die van witte rijst. Er bestaat ook volkoren basmatirijst.
  • Jasmijnrijst: Jasmijnrijst is een rijstsoort uit Thailand met een stevige witte korrel en aromatische smaak. Qua structuur en uiterlijk, maar ook qua voedingswaarde lijkt jasmijnrijst wel heel erg op basmati, alleen de smaak van jasmijnrijst is van nature iets sterker.
  • Pandanrijst: Pandanrijst is eigenlijk geen echte rijstsoort. Zo wordt rijst genoemd die gearomatiseerd is met het extract van de pandanbladeren om de aromatische smaak van jasmijnrijst na te bootsen.
  • Zilvervliesrijst: Bij zilvervliesrijst zit het vliesje nog om de korrel, waardoor het een andere smaak, voedingswaarde, kooktijd en uiterlijk heeft. Zilvervliesrijst bevat ongeveer drie keer zoveel vezels als witte rijst en ook grotere hoeveelheden vitaminen en mineralen wat het een gezondere optie maakt.
  • Risottorijst: Risottorijst is een verzamelnaam voor alle rijstsoorten - waarvan arborio de bekendste is - die geschikt zijn voor het maken van risotto. Risottorijst bevat veel zetmeel en heeft een korte, ronde korrel die tijdens het garen veel vocht opneemt.
  • Sushirijst: Net als risottorijst is deze rijst een zetmeelrijke rijstsoort met een korte korrel. Sushirijst plakt na het koken aan elkaar en wordt daarom ook wel ‘kleefrijst’ genoemd. Deze eigenschap maakt sushirijst ideaal om te gebruiken voor het maken van verschillende soorten sushi.
  • Rode Rijst: Rode rijst is een voedzame rijstsoort die rijk is aan vezels en eiwitten. De korrel heeft een donkerrode kleur, een stevige bite en een nootachtige smaak.
  • Wilde Rijst: Wilde rijst is een opvallend exemplaar: de kleur is donkerbruin tot bijna zwart en de vorm doet meer denken aan lange naaldjes dan aan rijstkorrels. Wilde rijst is dan ook officieel geen rijst maar een grassoort die in ondiepe wateren groeit.

Wat is Dessertrijst?

Dessertrijst wordt vaak gemaakt van gebroken rijst. Gebroken rijst is rijst waarvan de korrels beschadigd of gebroken zijn. Omdat ze daarmee niet meer aan allerlei normen voldoen, kunnen producenten ze niet meer verkopen als hele rijst. Maar dat betekent niet dat je geen lekkere dingen meer mee kunt maken met de zogeheten breukrijst. Integendeel zelfs!

Gebroken rijst geeft namelijk meer zetmeel af, waardoor de rijst niet zo droog kookt. Gebroken rijst neemt over het algemeen meer vocht op dan normale soorten rijst. Daardoor blijft het ook na het koken vochtig, plakkerig en een beetje klef zelfs. Dat is perfect voor als je bijvoorbeeld kokosrijst wilt maken, maar ook voor lekkere taartjes, ijsjes van roomrijst of voor andere rijstdesserts.

Je kookt gebroken rijst precies zoals gewone rijst. Het is over het algemeen wel wat sneller klaar. Breng hiervoor een pan met ruim water aan de kook en meet ondertussen de gewenste hoeveelheid af. Je kunt hierna de rijst wassen als je niet al te veel zetmeel wil. Kook de rijst en giet af wanneer het gaar is.

Wil je er een lekker romig toetje mee maken? Dan kun je de rijst ook koken in (kokos)melk. Doe hiervoor per persoon 50 gram breukrijst en 250 ml melk in een pan en breng aan de kook, eventueel met extra smaakmakers. Laat het rustig doorkoken, terwijl je af en toe roert.

Dessertrijst is zoeter en kookt papperiger. Behalve pap maken, is het ook heel geschikt om te gebruiken voor vele soorten dessert waaronder taarten met rijstepap, denk hierbij aan een rijstevlaai.

Receptideeën met Gebroken Rijst

Gebroken rijst is perfect voor een bordje romige rijstepap. En daar kun je dan heel veel lekkere dingen aan toevoegen. Fruit, bijvoorbeeld. Lekker met blauwe bessen, aardbeien of een gekaramelliseerde peer. Of nootjes, pitten en zaden. Rozijnen kunnen ook prima. En voor de echte zoetekauwen: serveer met een beetje suiker, siroop of een half theelepeltje kaneel.

Kokosrijst met mango is inmiddels een klassieker van een dessert! En je kunt ‘m dus ook maken met breukrijst. Je kookt de gebroken rijstkorrels hiervoor in kokosmelk en je serveert het in laagjes, met gesneden blokjes mango tussen ieder laagje.

Zin in iets lekkers voor bij de koffie? Maak dan eens een rijsttaart of rijstevlaai. Deze torta di riso maak je van met sinaasappelrasp gekookte breukrijst. Daar roer je vervolgens wat ricotta en een paar eidooiers doorheen en je zet alles in de oven.

Rijstepap Maken met Gewone Rijst

Rijstepap maken met gewone rijst en een pietsje honing is ook een dikke aanrader. Doe een restje zilvervliesrijst van de vorige dag samen met de melk en kaneel in een steelpannetje en breng heel geleidelijk op een laag vuurtje aan de kook. Snij het vanillestokje doormidden, schraap het merg (= de zwarte zaadjes) eruit en doe zowel het stokje als de zaadjes bij je rijstepap. Laat circa 10 minuten koken op een klein vuurtje. Zodra je pap gaat bubbelen is bijna klaar. Draai het vuur dan op z'n allerlaagst en laat nog zo'n 3-4 minuten pruttelen tot de rijst zacht en smeuïg is, en de pap gebonden. Roer een theelepel honing door je rijstepap met vanille & kaneel en serveer met wat stukjes verse peer, banaan of ander comfort fruit.

Liever geen zilvervliesrijst? Liever geen koemelk? Gebruik dan sojamelk of amandelmelk.

Basisrecept Rijstepap

Rijstepap is een oud-Hollands gerecht waarbij rijst helemaal zacht wordt gekookt in melk met suiker. Hierdoor ontstaat er een zoete, smeuïge brij. Daarom wordt de pap ook wel rijstebrij of rijstpudding genoemd. Traditioneel werd het gegeten als toetje, maar inmiddels doet het ook dienst als stevig ontbijt.

Rijstepap maken met dessertrijst is het makkelijkst, want die rijst neemt lekker veel vocht op en wordt ‘papperiger’ als je het kookt. Risottorijst is daarom een goed alternatief, maar eventueel kun je ook rijstepap maken andere soorten rijst zoals basmatirijst of zilvervliesrijst. Gebruik dan wel iets meer rijst (zo’n 150 gram op 500 ml melk) en laat het ongeveer een half uur koken. Een restje gekookte rijst is vaak in 20 minuten al klaar.

Kleine kans, maar heb je toch nog wat rijstebrij over? Laat het dan eerst afkoelen, doe de pap in een bakje dat je goed af kunt sluiten en zet het in de koelkast. Daar blijft het nog ongeveer 24 uur goed. Zo kun je er de volgende dag bijvoorbeeld nog een heerlijk glutenvrij ontbijt mee maken. Lekker met wat kokos, blauwe bessen, banaan.

Rijstepap Maken: Benodigdheden en Bereiding

Hieronder een basisrecept voor rijstepap:

Benodigdheden voor 2 personen:

  • 100 gram dessertrijst (bijvoorbeeld de dessertrijst van Lassie)
  • 550 ml melk of plantaardige melk naar keuze (is 50 ml meer dan de verpakking aangeeft)
  • 1/2 vanillestokje of 1 zakje vanillesuiker
  • Eventueel suiker naar smaak

Bereiding:

  1. Doe de melk in de pan met de rijst. Voeg de vanille toe. Gebruik je een vanillepeul, voeg naast de merg van de peul ook de buitenkant toe aan het dessert. Er zit nog veel smaak in.
  2. Breng de melk aan de kook. Laat de pap, op een zacht vuurtje, ongeveer 12 minuten zachtjes koken.
  3. Vind je het lekker als de pap nog wat zachter smaakt? Kook de rijstepap dan nog 2 minuten langer.
  4. Eet de pap direct. Eet je het later, bewaar het niet langer dan 24 uur bij maximaal 7 graden.

Tabel: Verschillen Tussen Rijstsoorten

Rijstsoort Eigenschappen Gebruik
Witte Rijst Neutraal van smaak, weinig vezels Universeel inzetbaar
Basmatirijst Aromatisch, fijne korrel Indiase keuken
Jasmijnrijst Stevige korrel, aromatische smaak Thaise keuken
Zilvervliesrijst Vliesje nog aanwezig, veel vezels Gezondere optie, bijgerecht
Risottorijst Veel zetmeel, korte ronde korrel Risotto
Sushirijst Veel zetmeel, plakt na het koken Sushi
Dessertrijst Gebroken korrels, veel zetmeel Rijstepap, desserts

labels:

Zie ook: