Wat is er nou lekkerder dan knapperig uitgebakken spek? Er zijn veel verschillende soorten spek die allemaal net iets anders smaken en anders gebruikt worden. Dit artikel duikt diep in de wereld van het koken met spek, van de verschillende soorten tot de beste bereidingsmethoden en tijden, en geeft je inzicht in hoe je de perfecte smaak en textuur kunt bereiken.

Verschillende soorten spek

De eigenschappen van het spek worden bepaald door verschillende factoren:

  • Het vleesdeel waaruit het spek gesneden is (de rug, de buik of de wang).
  • De behandeling of bewerkingstechniek die het speek heeft ondergaan (het pekelen, rijpen, roken, koken en/of roosteren).
  • Het gebruik van kruiden, specerijen en andere smaakmakers.
  • Het formaat (aan een stuk of in plakken, reepjes of blokjes, ronde of lange plakken, dun of dik gesneden, etc.).

Vaak is een bepaalde soort spek verbonden met een eetcultuur, zo zijn lardo, pancetta en guanciale traditionele Italiaanse producten.

Bacon versus Spek

Want is bacon hetzelfde als spek? Het lijkt heel erg op elkaar, toch is dat niet hetzelfde. Bacon wordt gesneden uit de rug van het varken, uit de karbonadestrook om precies te zijn. Het wordt zo gesneden dat er een laagje vet op zit, maar het is veel minder vet dan ontbijtspek dat uit de buik wordt gesneden. Let op, als Britten of Amerikanen het over bacon hebben, dan kan het zowel bacon als ontbijtspek betekenen, in het Engels wordt het onderscheid niet zo duidelijk gemaakt. Maar als ze het over streaky bacon hebben, dan bedoelen ze daarmee sowieso lange, dikke plakken ontbijtspek.

Ontbijtspek

Ontbijtspek wordt dus, anders dan bacon, uit het vetste deel van het varken gesneden - uit de buik. Het is niets anders dan buikspek dat gezouten en gerookt wordt en vervolgens in dunne plakken wordt gesneden. De benaming verwijst naar de gebruikelijkste manier om het te gebruiken: lekker uitgebakken met eieren bij het ontbijt. Let op: omdat ontbijtspek rauw is, moet je het altijd eerst bakken. In de winkel vind je ook weleens ‘pannenkoekspek‘. Dat is niets anders dan ontbijtspek dat gesneden is in iets dikkere plakken dan normaal en daarmee perfect geschikt is voor het maken van pannenkoeken. Maar je kunt het spek natuurlijk ook in andere gerechten gebruiken of andersom - je pannenkoeken maken met gewoon ontbijtspek.

Gerookt Spek

In de winkel vind je ook gerookte spekblokjes en spekreepjes. Deze zijn net als ontbijtspek gesneden van de buik, gezouten en gedroogd, alleen bevatten ze meestal nog iets meer vet dan ontbijtspek. Door het handige formaat kun je de blokjes of reepjes zo in de pan doen en lekker uitbakken. Extra vet toevoegen is niet nodig, er komt genoeg vet uit het spek vrij.

Gerookt spek smaakt heerlijk in hartige taarten zoals een tartiflette of quiche lorraine en stoofschotels zoals boeuf bourguignon. Maar we eten ze ook graag lekker knapperig uitgebakken over de stamppot, romige soepen of salades. Gerookt spek is een veelzijdig ingrediënt dat in talloze gerechten gebruikt kan worden. Of je het nu knapperig bakt, zachtjes kookt of toevoegt aan een stoofpot, de rokerige smaak geeft een heerlijke diepte aan je maaltijd.

Zeeuws Spek

Zeeuws spek is een ouderwetse Nederlandse specialiteit. Het behoort samen met katenspek tot de reeds gegaarde soorten spek, dus je kunt het direct uit de verpakking gebruiken als beleg op je boterham. Net als ontbijtspek is Zeeuws spek gesneden uit het buikspek, maar het is gekruid, gekookt en geroosterd. Hierdoor heeft het spek een lekker kruidige en iets zoetige, geroosterde smaak en is het lekker zacht. Lekker op knapperig brood met augurk en mosterd.

Katenspek

Ook katenspek is een soort gegaard spek dat je op je boterham kunt eten. Het bevat andere kruiden dan Zeeuws spek en de bereiding is ook iets anders. Zo wordt katenspek eerst gerookt en vervolgens gegaard. Ook wordt het spek tijdens de bereiding ingesmeerd met karamel - zo komt het spek aan zijn typische, donkerbruine buitenlaagje. Dat het spek gegaard is wil niet zeggen dat je er niet mee kunt koken. Maak met katenspek bijvoorbeeld deze Hollandse carbonara.

Zuurkoolspek

Ook zuurkoolspek is gesneden uit de buik van het varken, maar het is alleen gezouten en niet gerookt of gekookt. Dit spek koop je aan een stuk en je gebruikt het op de traditionele manier voor het bereiden van zuurkool en stamppotten. Het spek gaar je daarbij mee zodat het zijn smaak kan afgeven en tijdens het koken lekker zacht wordt.

Guanciale

Guanciale is een soort Italiaans spek dat als enige speksoort gesneden wordt van de wang van het varken. Het spek is niet gerookt, alleen gezouten en gerijpt, waardoor het lang houdbaar is. Guanciale is hét onmisbare ingrediënt in de originele pasta carbonara, maar je kunt er nog veel meer mee.

Lardo

Ook lardo komt uit Italië, maar deze soort is waarschijnlijk in Nederland iets minder bekend. Lardo is het rugspek van het varken en het bestaat voor meer dan 90% uit vet. De kleur van lardo is daarom overwegend sneeuwwit, met bijna geen marmering van vet en vlees. Het spek wordt gerijpt met rozemarijn en andere kruiden en het is heerlijk zacht. Je kunt lardo in flinterdunne plakken bijvoorbeeld als antipasti serveren, met een lekker glas wijn erbij.

Pancetta

Pancetta is een soort Italiaans spek dat gesneden is uit het buikspek van het varken. Het lijkt het meest op het Nederlandse ontbijtspek, maar er zijn een aantal belangrijke verschillen. Zo wordt pancetta gepekeld en gekruid met specerijen zoals zwarte peper en nootmuskaat. Vaak wordt het spek vervolgens opgerold waardoor het magere deel in het midden zit en omringd wordt door de buitenste speklaag. Vaak koop je daarom pancetta in dunne, ronde plakken. Je kunt met pancetta pizza beleggen of verwerken in pasta zoals pappardelle met geroosterde pompoen. In Italië gebruiken ze vaak pancetta om vlees in te wikkelen, zo krijgt het vlees meer smaak en structuur.

Kookmethoden voor Spek

De beste kookmethode voor spek hangt af van het type spek en het gewenste resultaat. Hier zijn enkele populaire methoden:

Bakken in de Pan

Dit is de meest voorkomende methode om spek te bereiden. Het is snel, eenvoudig en levert knapperig spek op.

  1. Snijd het spek in reepjes of blokjes (brunoise).
  2. Verhit een koekenpan op middelhoog vuur. Het toevoegen van olie is meestal niet nodig, omdat het spek zelf al veel vet bevat.
  3. Voeg het spek toe aan de pan en bak het langzaam uit. Draai het spek regelmatig om, zodat het gelijkmatig bruin wordt.
  4. Haal het spek uit de pan wanneer het knapperig is en laat het uitlekken op keukenpapier.

Tip: Begin met een koude pan. Hierdoor smelt het vet geleidelijk en wordt het spek krokanter. Giet overtollig vet af tijdens het bakken voor een minder vette variant.

Koken in Water

Deze methode is geschikt voor dikkere stukken spek, zoals buikspek of speklappen. Het spek wordt zachter en krijgt een subtielere smaak.

  1. Leg het spek in een pan en voeg water toe totdat het spek volledig ondergedompeld is.
  2. Breng het water aan de kook en laat het spek vervolgens zachtjes sudderen.
  3. De kooktijd is afhankelijk van de dikte van het spek. Een dikke speklap kan wel een uur of langer nodig hebben.
  4. Controleer of het spek gaar is door er met een vork in te prikken. Het spek moet zacht aanvoelen.
  5. Laat het spek na het koken even afkoelen voordat je het verder verwerkt.

Tip: Voeg kruiden en specerijen toe aan het kookwater om de smaak van het spek te verrijken. Denk aan laurierblaadjes, peperkorrels, knoflook of uien.

Ovenbereiding

Het bereiden van spek in de oven is een handige manier om grote hoeveelheden tegelijkertijd te garen en het vet spat minder.

  1. Verwarm de oven voor op 200°C.
  2. Leg bakpapier op een bakplaat.
  3. Leg de spekreepjes op de bakplaat, zorg ervoor dat ze elkaar niet overlappen.
  4. Bak het spek in de oven gedurende 10-20 minuten, afhankelijk van de dikte en gewenste knapperigheid.
  5. Laat het spek uitlekken op keukenpapier.

Tip: Voor extra knapperig spek, leg een rooster op de bakplaat en leg het spek daarop. Hierdoor kan de hete lucht beter circuleren.

Airfryer

De airfryer is een snelle en efficiënte manier om spek knapperig te bakken.

  1. Verwarm de airfryer voor op 180°C.
  2. Leg de spekreepjes in de airfryer mand, zorg ervoor dat ze elkaar niet overlappen.
  3. Bak het spek gedurende 8-12 minuten, afhankelijk van de dikte en gewenste knapperigheid. Schud de mand halverwege om voor een gelijkmatige garing.
  4. Laat het spek uitlekken op keukenpapier.

Tip: Bekleed de bodem van de airfryer mand met bakpapier om het schoonmaken te vergemakkelijken.

Kooktijden voor Spek

De exacte kooktijd voor spek is afhankelijk van de dikte van het spek, de kookmethode en de gewenste gaarheid. Hier zijn enkele algemene richtlijnen:

  • Gebakken spek: 5-10 minuten per kant, afhankelijk van de dikte en gewenste knapperigheid.
  • Gekookt spek: 30-60 minuten, afhankelijk van de dikte.
  • Ovengebakken spek: 10-20 minuten op 200°C, afhankelijk van de dikte en gewenste knapperigheid.
  • Airfryer spek: 8-12 minuten op 180°C, afhankelijk van de dikte en gewenste knapperigheid.

Belangrijk: Controleer altijd of het spek gaar is door er met een vork in te prikken. Het spek moet zacht aanvoelen (bij koken) of knapperig zijn (bij bakken).

Veelgemaakte Fouten bij het Koken met Spek

Hoewel het koken met spek relatief eenvoudig is, zijn er een paar veelgemaakte fouten die je kunt vermijden:

  • Te hoog vuur: Het spek kan verbranden voordat het vet volledig is uitgebakken.
  • Te weinig vet afgieten: Het spek kan te vet worden en niet knapperig worden.
  • Te lang koken: Het spek kan droog en taai worden.
  • Geen rekening houden met het type spek: Verschillende soorten spek vereisen verschillende kooktijden en methoden.
  • Het spek niet laten uitlekken: Het spek kan slap worden als het niet op keukenpapier wordt uitgelekt.

Gerookt Spek in de Keuken: Recepten en Toepassingen

Gerookt spek is een ongelooflijk veelzijdig ingrediënt dat in talloze gerechten gebruikt kan worden. Het voegt een rokerige, hartige smaak toe aan zowel eenvoudige als complexe gerechten.

Ontbijt

De meest klassieke toepassing van gerookt spek is natuurlijk bij het ontbijt. Knapperig gebakken spek, eieren, toast en eventueel wat gebakken bonen vormen samen een heerlijke start van de dag.

Lunch

Gerookt spek kan ook perfect gebruikt worden in sandwiches, salades en soepen. Denk aan een BLT (bacon, lettuce, tomato), een salade met gerookt spek en geitenkaas, of een erwtensoep met stukjes gerookt spek.

Diner

Voor het diner zijn de mogelijkheden eindeloos. Gerookt spek kan gebruikt worden in pasta's (carbonara), pizza's, quiches, stoofschotels, en nog veel meer. Het is ook heerlijk als topping op aardappelpuree of als vulling voor gevogelte.

Voorbeelden van gerechten

  • Carbonara: Een klassieke Italiaanse pasta met guanciale (of pancetta), eieren, pecorino romano en zwarte peper.
  • Flammkuchen: Een soort pizza uit de Elzas met crème fraîche, uien en gerookt spek.
  • Quiche Lorraine: Een hartige taart met eieren, room en gerookt spek.
  • Hutspot: Een traditioneel Nederlands gerecht met aardappelen, wortelen en uien, vaak geserveerd met rookworst of gerookt spek.
  • Erwtensoep: Een stevige soep met erwten, groenten en gerookt spek of rookworst.

Tips voor Krokant Spek

Het geheim van de krokant-code is eigenlijk heel simpel. Om spek perfect uitgebakken te krijgen, heb je een flinke dosis geduld nodig. Er is namelijk wat tijd nodig om het vocht te laten verdampen. De baktijd is afhankelijk van de dikte van het spek. Is al het vocht uit het spek verdampt? Pas dan krijg jij perfect uitgebakken spek. Mét krokant korstje.

Zet dus de pit dus niet te hoog en neem de tijd om het vocht uit het spek te bakken. Bijkomend voordeel is dat je zo geen extra vet aan de pan hoeft toe te voegen.

Spek Bakken in Eigen Vet

Door het spek op lage temperatuur te bakken, kan het vet rustig smelten waardoor je het spek in eigen vet kan bakken. Zo behoudt je de smaak het beste en krijg je éxtra krokant spek.

Let er bij het uitbakken van spek wel op dat je de pan niet te vol stopt. De truc is om precies genoeg spek in de pan te leggen om een vetlaag te creëren zonder dat het spek elkaar gaat overlappen.

Spek Bakken in de Magnetron

Wie ongeduldig is, kan spek ook in de magnetron bakken. Leg hiervoor het spek op een bord met keukenpapier en dek het vervolgens af met een nieuwe laag keukenpapier. Zet het bord in de magnetron en verwarm hem ongeveer twee minuten op de hoogste stand. Het resultaat? Knapperig spek in een handomdraai!

BBQ Buikspek Recept

Wat een mooie druilerige dag om jullie weer eens te verblijden met één van onze mooie BBQ recepten! Dit keer ga ik jullie vertellen hoe je overheerlijke knapperige buikspek kan maken van de BBQ. Ben je dus opzoek naar een Buikspek BBQ recept? Of volg je ons al een tijdje? Lees dan gerust verder terwijl ik jullie meeneem in de wondere wereld van buikspek. Dit is een niet duur stuk vlees wat je met wat liefde heerlijk kunt bereiden.

Wat is Buikspek?

Buikspek is het gedeelte van het varken waar de welbekende plakjes ontbijtspek van gemaakt worden die je vast wel eens in de supermarkt hebt gekocht voor onder je gebakken eitje. Wij gebruiken voor dit recept een groot stuk buikspek van ca. 1.5kg inclusief zwoerd. Zwoerd staat voor de huid en waar ze in veel gevallen kiezen om deze te verwijderen kunnen wij hier wel iets moois mee. De traditie om het zwoerd mee te nemen tijdens de bereiding van het product komt van oudsher vanuit de Aziatische landen.

Ingrediënten voor het Buikspek BBQ Recept

  • Buikspek van ca 1.5kg MET zwoerd.
  • BBQ Rub/Kruidenmix (bijvoorbeeld deze dry rub voor varkensvlees van Van Beekum specerijen)
  • Zout
  • Zonnebloemolie
  • Kersen houten rookhout chunks

Instructies

  1. Schoonmaken en kruiden: Je begint bij voorkeur de dag voordat je het vlees gaat bereiden met schoonmaken en kruiden. Het is belangrijk dat je zorgt dat de spek over de gehele lengte even dik is. Bij het op smaak brengen van vlees geldt de regel, hoe langer hoe beter. Zorg dus dat je bij voorkeur 24 uur en minimaal 3 uur van tevoren het vlees kruidt. LET OP, Zorg dat je het zwoerd (de huid) niet raakt met de kruidenmix. Leg de buikspek na het kruiden met het zwoerd naar boven onafgedekt in de koelkast.
  2. Zwoerd royaal bedekken met zout: Op de ochtend van de BBQ haal je de buikspek uit de koelkast. Je gaat nu royaal zout toepassen op de zwoerd. Wees hier niet te zuinig mee want het is de bedoeling dat we zoveel mogelijk van het vocht uit de huid onttrekken. Zorg dat dit minimaal 4 uur onafgedekt in de koelkast kan rusten.
  3. Roken: Nadat de Buikspek 4 uur in de koelkast heeft gerust is het tijd om het op de BBQ te leggen. Je laat de buikspek in de eerste fase bedekt met zout en verwijderd dit na ongeveer 1 uur roken op de BBQ. Vervolgens strijk je met een kwast of een stukje keukenpapier een dun laagje zonnebloemolie over de huid. De BBQ heb je bij deze eerste fase op 120-130 graden Celsius en dit is ook tevens het moment dat je de kersen houten chunks toevoegt. Deze fase duurt totdat het vlees een kerntemperatuur van 60 graden heeft bereikt.
  4. Het knapperig maken van het zwoerd: Steek voor de laatste fase je BBQ flink op naar 250-260 graden Celsius en behoudt de indirecte hitte. Haal in de tijd dat je de BBQ opstookt de buikspek van de BBQ en bedek het onderste (vlees) gedeelte met aluminiumfolie zodat alleen het zwoerd blootgesteld wordt aan de hitte. Vanaf een minuut of 10 zal je zien dat er kleine bubbeltjes beginnen te vormen op de zwoerd en dat deze knapperig gaat worden. Het kan 30-40 minuten duren voordat de gehele zwoerd mooi knapperig is, wees dus geduldig.
  5. Genieten: Nadat je het vlees van de BBQ hebt gehaald en dit even hebt laten rusten kan je het aansnijden en zal je worden verblijd door het geluid dat je mes maakt met het doorsnijden van het vlees. Het kraakt alle kanten op! Je zal ook zien dat door de langere bereiding het vet helemaal door het vlees is getrokken en dit een malse samenstelling is geworden met natuurlijk een heerlijk krokant laagje!

Variatietips voor dit buikspek recept

Buikspek is enorm veelzijdig en leent zich perfect voor verschillende smaakcombinaties. Wil je eens iets anders dan het klassieke smaakprofiel uit dit recept? Probeer dan een van deze verrassende variaties.

  • Voor een Aziatische twist marineer je het buikspek in een mix van sojasaus, five spice, knoflook en gember. Deze combinatie zorgt voor een rijke, oosterse smaakexplosie die perfect samengaat met het krokante zwoerd. Het is wel de bedoeling dat je ook hier het zwoerd niet aanraakt met de marinade, dan wordt het namelijk niet krokant.
  • Liever Mexicaanse smaken? Wrijf het vlees dan in met chipotlepoeder, gerookt paprikapoeder en een vleugje limoenschaafsel. Serveer het buikspek met verse koriander en plakjes avocado voor een frisse, pittige afwerking.
  • Ga je voor Italiaans? Kies dan voor een marinade van olijfolie, rozemarijn, knoflook en citroensap. Dit geeft het buikspek een lichte, kruidige smaak die heerlijk combineert met gegrilde groenten of een frisse salade.

Bewaren van Spek

De manier waarop je spek bewaart, is afhankelijk van of het spek al is aangesneden of niet.

  • Niet-aangesneden spek: Droog spek kan, afhankelijk van de soort en de bereidingswijze, maandenlang buiten de koelkast bewaard worden. Raadpleeg de verpakking voor de houdbaarheidsdatum.
  • Aangesneden spek: Bewaar aangesneden spek in de koelkast, afgedekt met vershoudfolie. Het is aan te raden om het spek binnen enkele dagen te consumeren.
  • Invriezen: Spek kan ook ingevroren worden. Verpak het spek luchtdicht in een diepvrieszak of -bak. In de vriezer is het spek enkele maanden houdbaar. Laat het spek voor gebruik langzaam ontdooien in de koelkast.

Tips voor het Bakken van Bacon of Spek in de Pan

Nu dat is opgehelderd: wat je ook bakt, met deze tips doe je dat het best!

  1. Haal de bacon/spek uit de koelkast en laat minimaal vijf minuten op temperatuur komen. Zo keert het vet terug naar zijn natuurlijke staat en is het beter te bereiden.
  2. Laat de bacon/spek samen met de pan op middelhoge temperatuur komen. Zo voorkom je verschroeide delen. Leg genoeg bacon/spek in de pan om een vetlaag te creëren, maar zorg dat de plakken elkaar niet overlappen. Alleen zo creëer je een egaal resultaat.
  3. Neem de tijd om bacon te bereiden. Het vocht dat in de bacon zit moet kunnen verdampen om knapperig te worden.

(Ontbijt)spek of bacon bakken in de oven:

Geen zin in vetspetters en eindeloos draaien? Bereid bacon of ontbijtspek dan in de oven. Hiervoor gebruik je een bakplaat bedekt met aluminiumfolie. Verwarm de oven op 200 graden Celsius en laat de bacon/spek, afhankelijk van de dikte, tussen de 10 en 20 minuten garen op de bakplaat.

Extra knapperig? Leg een rooster over de bakplaat en laat de bacon hierop grillen. Het vet druppelt op deze manier op aluminiumfolie waardoor schoonmaken een fluitje van een cent is en het spek extra knapperig bakt.

Extra lekker maak je het door de spek of bacon te marineren in zoete ahornsiroop. Óf een combinatie van zoete ahornsiroop en pikante sriracha. Aanrader!

Vet van Spek Gebruiken

En wist je dat het vet van bacon heel goed gebruikt kan worden voor andere doeleinden? Dit is wat je allemaal kunt doen met het bakvet van bacon, spek of rauwe ham.

Bakken van een ei

Je hebt vast wel eens gebakken ei gebakken in dezelfde pan, waar je net bacon in hebt gebakken. Dan weet je hoe lekker dat ei daardoor is geworden!

Bakvet bewaren

Als je bakvet wil bewaren, moet je zorgen dat het goed gezeefd wordt. Kleine stukjes vlees wil je uit je verzameling vet houden, dat gaat mis (hoewel… als je het snel gebruikt, is er geen enkel probleem mee). Bewaar je bakvet op een koele plek!

Bakvet zuiveren

Om het te zuiveren heb je een paar kleine stappen nodig. Gebruik als eerste een mooie, glazen pot. Plastic potten en heet vet zijn namelijk geen goed idee. Een metalen of keramische pot is ook prima. Zet daarop een trechter en stop daar een koffiefilter in. Giet het vet in de filter… en wacht tot het schone vet in je potje druipt. Laat je potje afkoelen en zet hem daarna in de koelkast voor verder gebruik.

Het is een fantastische optie voor ondiep frituren (bedenk je eens wat dit voor je frietjes doet), maar ook voor braden (hallo, de beste wortels die je ooit hebt gehad, of lapje vlees met die extra punch van bacon). Houd wel rekening met de smaak. Bakvet is al zout van zichzelf, met een rokerige, hartige smaak. Daar is bijna geen zout meer bij nodig!

Zoals alle goede popcorn is popcorn die je in bakvet bakt, krokant en knapperig; maar deze popcorn heeft die unieke rokerige, zoute smaak. Vooral als de popcorn een beetje is afgekoeld - dan proef je echt het spek. Bak je popcorn in ruim vet. Laat het bewaarde vet smelten totdat het “rond de ronding van de pan” omhoog komt en voeg dan popcorn toe totdat het vloeibare vet de korrels nog net bedekt. Kook de popcorn met het deksel op de pan op middelhoog vuur - zonder te schudden - totdat het knallen aanzienlijk langzamer gaat (als er een paar seconden stilte tussen elke pop is, ben je klaar). Laat de popcorn daarna even staan. Deze wordt pas knapperig als hij een paar minuten heeft kunnen afkoelen.

Tabel: Verschillende soorten spek

Soort Spek Herkomst Kenmerken Gebruik
Bacon Karbonadestrook van varken (rug) Minder vet dan ontbijtspek Ontbijt, sandwiches
Ontbijtspek Buik van varken Vet, gezouten en gerookt Ontbijt, pannenkoeken
Zeeuws spek Buikspek Gekruid, gekookt en geroosterd Beleg
Katenspek Buikspek Gerookt en gegaard Beleg, Hollandse carbonara
Guanciale Wang van varken Gezouten en gerijpt (niet gerookt) Pasta carbonara
Pancetta Buikspek Gepekeld en gekruid Pizza, pasta

labels: #Koken

Zie ook: