Tijdens de zwangerschap is een gezonde leefstijl (extra) belangrijk. Daarbij hoort ook gezonde en gevarieerde voeding. Daarmee krijg je genoeg goede voedingsstoffen binnen voor jezelf en je baby. Sommige producten kan je beter niet of weinig eten en drinken als je zwanger bent of borstvoeding geeft. Deze voedingsmiddelen kunnen schadelijk zijn voor de (ongeboren) baby. De belangrijkste informatie vind je hier en je kan ook altijd je verloskundige om advies vragen.

Wat is gezonde en gevarieerde voeding?

Een gezond en gevarieerd eetpatroon betekent dat je genoeg verschillende dingen eet om de belangrijke voedingsstoffen binnen te krijgen. Zoals vitamines, mineralen en eiwitten. Tijdens de zwangerschap heeft je lichaam meer behoefte aan voedingsstoffen. Je kan gevarieerd eten door bijvoorbeeld de Schijf van Vijf van het Voedingscentrum te volgen. Dan weet je dat je genoeg voedingsstoffen eet en voorkom je dat je te veel ongezonde ingrediënten binnenkrijgt. Zoals ongezonde vetten, suikers en schadelijke stoffen.

Waarom moet je voorzichtig zijn met rauw voedsel als je zwanger bent?

In sommige voedingsproducten kan een bacterie of parasiet zitten waar je ziek van kan worden. Als je hiermee besmet raakt, kan dat tijdens de zwangerschap ernstige gevolgen hebben, zoals een miskraam of vroeggeboorte. Daarom is het advies om extra voorzichtig te zijn met deze voedingsproducten.

Listeria kan je krijgen door het eten van rauwe producten, zoals rauw vlees, rauwe vis en zachte kaas gemaakt van rauwe melk (ongepasteuriseerd). Door deze producten goed te verhitten, gaat de listeria-bacterie dood. Melk uit de supermarkt is altijd eerst verhit. Toxoplasmose kan je krijgen door een parasiet in de poep van katten. Via kattenpoep kan het ook in de aarde komen, en zo groenten en fruit besmetten.

Om besmetting met listeria en toxoplasmose te voorkomen, is het belangrijk om vlees, vis en eieren goed te verhitten (koken of bakken) en geen zachte kaas of andere producten met rauwe melk te eten. Groente en fruit kan je goed wassen of schillen.

Welke vis is wel en niet gezond en veilig tijdens de zwangerschap?

Rauwe vis en sommige vissoorten kan je beter niet eten als je zwanger bent. Toch is vis óók gezond. Het advies is om twee keer per week een portie (100 gram) vis te eten: één keer vette vis en één keer magere vis. Vette vis is bijvoorbeeld gebakken zalm en magere vis is bijvoorbeeld schol. In vis zitten de vetzuren DHA en EPA, die helpen bij de ontwikkeling van de hersenen en het netvlies (in de ogen) van de baby. Ook is er minder kans op een vroeggeboorte als je twee keer per week vis eet.

In rauwe vis, zoals gerookte zalm en rauwe sushi, kan listeria of toxoplasmose zitten. Hier kan je een infectieziekte van krijgen, die gevaarlijk kan zijn tijdens de zwangerschap. Als de vis goed is verhit (gebakken of gekookt) kan je het wel veilig eten. In sommige vissoorten kunnen veel schadelijke stoffen zitten, zoals in makreel, paling, sardine, tonijn, krab en garnalen. Die kan je beter niet eten als je zwanger bent. Kweekvis bevat minder schadelijke stoffen dan vis die in het wild is gevangen. Op Voedingscentrum.nl kan je zien welke vis je wel en niet veilig kan eten. Ook kan je dit opzoeken in de ZwangerHap-app.

Advies: dit raden we af

Een aantal voedingsproducten kan je beter niet (of weinig) eten en drinken als je zwanger bent:

  • Vitamine A: Het is beter om tijdens de zwangerschap geen lever of leverproducten te eten. Hierin zit veel vitamine A. Als je hier te veel van binnenkrijgt, is er een hoger risico op afwijkingen in de schedel, het gezicht, het zenuwstelsel en het hart van de baby.
  • Cafeïne: Meer dan 200 milligram cafeïne per dag kan leiden tot verminderde groei van de baby, een miskraam of zelfs doodgeboorte. 200 milligram cafeïne is ongeveer twee koppen koffie per dag. In zwarte en groene thee zit ook cafeïne. Hoeveel, hangt af van hoe lang je de thee laat trekken. Voor zwarte thee geldt het advies om maximaal vier kopjes per dag te drinken, voor groene thee geldt zes kopjes per dag.
  • Loodhoudend drinkwater: Nederlands kraanwater is over het algemeen veilig om te drinken. Maar oude huizen en gebouwen kunnen nog loden waterleidingen hebben. Daardoor kan er veel lood in het kraanwater zitten. Dit kan schadelijk zijn voor jonge kinderen en tot een lager IQ leiden. Daarom is het belangrijk om in gebouwen met loden waterleidingen geen water uit de kraan te drinken. Gebruik hier ook fleswater om dranken, soep en sauzen te bereiden.
  • Rauwe producten: Rauw vlees, rauwe vis en producten met rauwe melk kunnen besmet zijn met listeria en toxoplasmose. Melk die vers van de boerderij komt is rauw. Ook kan je op de verpakking van zachte kazen kijken of je zijn gemaakt van rauwe melk. Gepasteuriseerde melk is veilig. Verder worden vacuümverpakte producten afgeraden, zoals gerookte zalm die niet verhit is. In de verpakking kan de listeriabacterie groeien.

Welke adviezen zijn er voor de hygiëne als je zwanger bent?

Als je zwanger bent is het extra belangrijk om goed op de hygiëne te letten bij het klaarmaken van eten. Zo kan je infectieziekten door listeria of toxoplasmose voorkomen. Hier kan je op letten:

  • Zet (producten met) rauwe vis, rauw vlees of rauwe melk na aankoop zo snel mogelijk in de koelkast. Zo beperk je de groei van listeria. Voor het eten moeten deze producten goed worden verhit (gekookt of gebakken).
  • Was groenten en fruit goed voordat je ze eet of klaarmaakt. Ook gewassen, voorverpakte producten.
  • Verhit vacuümverpakte producten goed (koken of bakken) en eet ze binnen twee of drie dagen na opening op.
  • Eet geen restjes of kliekjes die ouder zijn dan twee dagen.
  • Eet geen rood vlees. Zorg dat vlees altijd goed doorbakken is.

In de app ZwangerHap van het Voedingscentrum kan je heel veel producten opzoeken om te kijken of je ze veilig kan eten.

Mag ik sushi eten nu ik zwanger ben?

Veel zwangere vrouwen vragen zich af of ze sushi mogen eten tijdens hun zwangerschap. Het is een vraag die vaak gesteld wordt, omdat sushi vaak rauwe vis bevat. Over het algemeen wordt het consumeren van rauwe vis tijdens de zwangerschap afgeraden vanwege het risico op voedseloverdraagbare ziekten en mogelijke schadelijke effecten op de foetus.

Toch is het goed om te weten dat er heel veel wél mogelijk is en dat je met een beetje creativiteit heerlijk kunt blijven genieten. Het helpt om te bedenken dat de meeste regels er zijn om jou en je baby gezond te houden. En vergeet niet: het hoeft niet perfect. Als je per ongeluk toch eens iets eet waarvan later blijkt dat het beter was om het te laten staan, is de kans dat er echt iets misgaat gelukkig heel klein.

Welke soorten sushi kan ik veilig eten tijdens de zwangerschap?

Gelukkig hoef je niet alle sushi te schrappen. Variaties met komkommer, avocado, omelet of andere groente zijn prima. Ook sushi met garnaal of krab kan, zolang deze goed verhit zijn geweest.

  • Alle vegetarische sushi-soorten zijn een veilige keuze‘ zoals deze met komkommer, avocado, rettich en andere groenten. Deze kan je dus prima en zonder schuldgevoel eten.
  • Chicken sushi rollen zijn perfect voor de kipliefhebbers.

Er zijn dus nog sushi’s die je mag, maar beperkter dan normaal! Sommige restaurants hebben op hun kaart ook staan welke sushi geschikt is voor de zwangere vrouw.

Hoe kan je op de meest veilige manier sushi eten tijdens de zwangerschap?

Hoe je op de meest veilige manier sushi kunt eten tijdens de zwangerschap is door zo veel mogelijk rauwe ingrediënten te vermijden. Je kunt het best terecht voor het bestellen van uw sushi tijdens de zwangerschap. Zo zie je duidelijk in een oogopslag welke ingrediënten er in welk gerecht zit.

Welke ingrediënten kun je beter vermijden?

Shabu to go adviseert dat je bepaalde ingrediënten als rauwe vis en schelp of schaaldieren, gerookte zalm/tonijn, garnalen en ook surimi sticks even tijdelijk niet eet. Ook sashimis zijn gemaakt van rauwe vis (bijvoorbeeld sashimi van zalm en tonijn) en zijn daarom niet geschikt om tijdens je zwangerschap te eten.

Mocht je deze ingrediënten graag uit de rol willen dat kan. Geef dit dan aan in het opmerkingen veld tijdens het afrekenen.

Wat zijn de risico's van het eten van sushi tijdens de zwangerschap?

Kortom, wordt het consumeren van sushi als je zwanger bent afgeraden als de sushi rauwe vis of schelp/schaaldieren bevat. Let daar dus goed op uit belang van uw en uw baby’s gezondheid. De schadelijke bacterie heet Listeriose (Listeria) en kan worden overgedragen aan de foetus in de buik. Om dit te voorkomen wordt het dus afgeraden om sushi te eten tijdens zwangerschap.

De garnalen, zalm of surimi kunnen wel worden geconsumeerd omdat ze gekookt zijn en goed gegaard maar de kans dat je besmet wordt met de bacterie is op een kleine schaal toch nog wel aanwezig.

Stel je komt in aanraking met de schadelijke stoffen en de listeria besmetting kun je lichamelijke klachten krijgen zoals koorts, hoofd, rug of spierpijn.

Wat mag je wel en niet eten tijdens de borstvoedingsperiode?

Als je borstvoeding geeft, is het belangrijk om genoeg voedingsstoffen en vocht binnen te krijgen. Ook verbruikt je lichaam meer calorieën. Het advies is om gezond en gevarieerd te eten tijdens de borstvoedingsperiode, en genoeg te drinken. Je mag weer producten met rauw vlees, rauwe vis en rauwe melk eten, zoals sushi, rood vlees en rauwmelkse zachte kaas. Deze producten hebben geen invloed op de borstvoeding die je baby binnenkrijgt.

Hier kan je rekening mee houden als je borstvoeding geeft:

  • Cafeïne: Net als tijdens de zwangerschap wordt aangeraden om niet meer dan twee koppen koffie per dag te drinken. Te veel cafeïne kan ervoor zorgen dat je baby onrustig wordt en slaapproblemen krijgt.
  • Alcohol, drugs en roken: Dit is schadelijk voor jou en je baby en wordt sterk afgeraden tijdens het geven van borstvoeding.
  • Kruiden: Het Voedingscentrum raadt aan om matig te zijn met thee van venkel, anijs en/of kaneel, omdat hier plantengifstoffen in zitten die in de moedermelk kunnen komen. In thee kan te veel van deze gifstoffen zitten en dat zou schadelijk kunnen zijn voor de baby.

Handige apps

Het Voedingscentrum heeft deze handige apps:

  • ZwangerHap: Hiermee kan je makkelijk opzoeken of je een product wel of niet kan eten tijdens de zwangerschap. Als een product wordt afgeraden, laat de app andere opties zien die je wel kan eten.
  • Eetmeter: Dit is een eetdagboek waarin je kan bijhouden hoeveel calorieën, koolhydraten, vezels, eiwitten en andere voedingsstoffen je binnenkrijgt.

labels: #Ei

Zie ook: