Winderigheid, ook wel gasvorming of flatulentie genoemd, is een normaal verschijnsel. Iedereen laat winden, gemiddeld zo'n 20 keer per dag. Je kunt spreken van winderigheid wanneer je veel meer winden laat of daar geen controle over hebt. Mensen schamen zich er vaak voor, maar winden laten is niet gevaarlijk en een bezoek aan de huisarts is meestal niet noodzakelijk.

Toch kan de geur van winden soms onaangenaam zijn, met een geur die doet denken aan rotte eieren. En ook boeren kunnen soms een onaangename geur hebben. In dit artikel bespreken we de oorzaken van stinkende scheten en boeren met een rotte eieren geur, en geven we tips om dit ongemak te voorkomen en te behandelen.

Hoe ontstaat een windje?

Een windje is overtollig gas in de darmen dat via de anus het lichaam verlaat. Dat gas ontstaat door ingeslikte lucht, koolzuur en een mengsel van gassen die door bacteriën en gisten in onze darmen worden aangemaakt:

  • Tijdens het eten, drinken en praten komt er een kleine hoeveelheid lucht mee naar binnen.
  • Onverteerde voedingsresten, zoals vezels, komen in de dikke darm terecht. Deze onverteerde voedingsresten worden door de bacteriën afgebroken en bij dit proces komen gassen vrij.
  • Een heel klein deel van het gas is afkomstig van de bloedsomloop.

Het grootste gedeelte van deze darmgassen wordt via de darmwand opgenomen. Maar soms krijgen darmgassen niet de kans om opgenomen te worden door de darmwand en dan komen ze via de endeldarm en de anus naar buiten.

Op het moment dat iemand meer dan 25 winden per etmaal produceert, dan spreken we van overmatige winderigheid. Dit wordt ook wel flatulentie genoemd.

Waardoor wordt de geur van winden bepaald?

Het gas in de darm bestaat vrijwel geheel uit stikstof, zuurstof, koolzuurgas, waterstof en methaan. Dit zijn allemaal reukloze gassen. Scheten bestaan voor 99% uit reukloze gassen. Goed nieuws. Maar die andere 1% zorgt voor de ergste stinkerds. Die stinkende gassen zijn onder andere zwavelwaterstof.

Als winden stinken dan komt dat door een geringe hoeveelheid stinkende gassen. Dit zijn vaak zwavelverbindingen (rotte eieren) die vrijkomen bij de afbraak van bepaalde eiwitten. De geur wordt dus bepaald door 1%. De samenstelling en de geur van het darmgas heeft onder andere te maken met je voeding en de darmflora.

De geur kan bepaald worden door:

  • Eiwitten: Dierlijke eiwitten zoals eieren, vlees en vis kunnen zorgen voor stinkende winden. Winden krijgen een vieze geur op het moment dat de bacteriën zwavel uitscheiden. Zwavelgas ontstaat bij de afbraak van eiwitten en die zitten onder andere in vlees, kip en eieren. Daarom kan het dat een windje naar rotte eieren ruikt als je veel vlees hebt gegeten. Goed kauwen is belangrijk om eiwitten beter te laten verteren.
  • Zwavelrijk voedsel: Voedsel met een hoog zwavelgehalte kan er ook voor zorgen dat winden naar rotte eieren gaan ruiken. In veel gevallen zijn dat kruisbloemige groenten zoals broccoli, spruitjes, bloemkool en kool. Daarnaast zijn knoflook, uien, peulvruchten, cheddar, gedroogd fruit, noten, bier en wijn ook zwavelrijk.
  • Koolhydraten: Sommige koolhydraten worden moeilijk opgenomen in de dunne darm. Hierdoor komen ze onverteerd in de dikke darm terecht, waar ze dan alsnog worden verteerd door darmbacteriën. Bij dit proces komen er extra gassen vrij die voor een vies geur kunnen zorgen. Er zijn heel veel koolhydraten die voor deze verschijnselen kunnen zorgen. Deze worden FODMAPs genoemd. Sommige mensen zijn overgevoelig voor deze FODMAPs. Bekende zijn onder meer: uien, paprika, graansoorten, bonen, peultjes, kwark en abrikozen.
  • (Te) veel vezels: Vezels zijn belangrijk voor je spijsvertering. Echter, wanneer je plotseling veel meer vezels gaat eten, dan kan dat zorgen voor meer winderigheid en stinkende winden. Dit komt doordat het darmstelsel moet wennen omdat je vezelinname verandert. Meestal duurt het ongeveer een aantal weken, voordat jouw darmstelsel zich heeft aangepast.
  • Medicijnen: Het gebruik van bepaalde medicatie zoals bepaalde pijnstillers, maagzuurremmers, diarreeremmers, multivitaminen, vezelsupplementen en chemotherapie kan ervoor zorgen dat winden extra gaan stinken.
  • Intolerantie: Winderigheid kan ook een teken zijn dat je niet goed tegen bepaalde voedingsstoffen kunt. Denk daarbij aan bijvoorbeeld lactose-intolerantie. Wanneer je lactose-intolerant bent, dan wordt het melksuiker (lactose) uit melk niet afgebroken en opgenomen in de dunne darm. Het melksuiker komt onveranderd in de dikke darm en wordt daar vergist, met extra gasvorming tot gevolg. Ook bij andere darmziekten, zoals onder andere glutenintolerantie (coeliakie), de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa kan extra gasvorming en soms stinkende winden optreden.

Wat te doen tegen stinkende winden en boeren?

Het aanpassen van leef- en voedingspatroon kan helpen om de klachten te verminderen. Hier zijn enkele tips:

  • Eet rustig: Als je snel eet, is de kans groter dat je lucht inslikt. Probeer dit te voorkomen door rustig te eten, niet te slurpen en niet met volle mond te praten. Daarnaast is het verstandig om goed te kauwen en regelmatig kleine maaltijden te eten.
  • Vermijd bepaalde voedingsmiddelen: Door het eten van bepaalde voedingsmiddelen zoals peulvruchten, uien, koolsoorten, fruit en lightproducten kun je last krijgen van winderigheid. Verminder (indien nodig) de hoeveelheid peulvruchten, koolsoorten, uien en prei die je eet. Probeer ze af en toe te eten. Pas op met fructose in fruit en vruchtensappen en sorbitol (dat is zoetstof in lightproducten).
  • Bouw vezelinname rustig op: Als je ineens meer vezels gaat eten, kan dit in het begin ook meer gasvorming veroorzaken. Dit voorkom je door je vezelinname rustig op te bouwen.
  • Drink voldoende water: Verhoog voor elke vijf gram vezels je vochtinname met 8 gram.
  • Beweeg regelmatig: Als je veel beweegt, laat je vaker kleine, ongemerkte scheetjes. Als een lichaam minder beweegt, hoopt het gas in de darmen zich op en komt het in grotere hoeveelheden uit.
  • Vermijd koolzuurhoudende dranken: Dit zijn producten zoals koolzuurhoudende frisdranken en bier.
  • Probeer specerijen en kruiden: Omarm specerijen als gember, knoflook en kaneel. Die gaan de zwavelgeur tegen. Bittere kruiden zoals tijm, rozemarijn, kurkuma en gember kunnen de galstroom stimuleren en de spijsvertering verbeteren.
  • Overweeg probiotica: Probiotica zijn goede bacteriën die kunnen helpen bij het herstellen van de balans in je darmen en het verminderen van ongewenste zwavelgassen.

Wanneer naar de huisarts?

Extra gasvorming is meestal onschuldig, maar het kan wel erg vervelend zijn. Vooral als je geen controle hebt over het laten van winden. Als je de winden ophoudt worden de klachten vaak erger.

Heb je ook andere klachten zoals diarree met slijm en/of bloed, een veranderd ontlastingspatroon, aanhoudende buikpijn of gewichtsverlies? Wanneer je veel last hebt van winderigheid is het verstandig om naar je huisarts te gaan. Om achter de oorzaak van de klachten te komen krijg je vragen over die klachten en over je voeding.

Als de winderigheid het gevolg is van een andere aandoening dan moet deze achterliggende ziekte behandeld worden. Soms is niet duidelijk wat de oorzaak is van de extra gasvorming.

Conclusie

Een windje laten, we doen het allemaal. Gemiddeld laten we tussen de 15 en 25 winden per dag. Het hoort bij een gezonde werking van het spijsverteringssysteem. De meeste van de winden zijn zo goed als geurloos. Echter, in sommige gevallen is de geur niet heel aangenaam. De geur vertelt je bovendien veel over je gezondheid en eetpatroon.

labels: #Ei #Vlees

Zie ook: