Ben je klaar om van je tuin een vlinderparadijs te maken? Vlinders zijn prachtige en nuttige insecten die een waardevolle toevoeging aan elke tuin kunnen zijn. Ze helpen bij de bestuiving van bloemen en brengen kleur en leven in de omgeving. Wist je dat je vlinders kunt lokken met fruit? In dit artikel ontdek je welke soorten fruit het meest aantrekkelijk zijn voor vlinders en hoe je ze op een natuurlijke manier naar je tuin kunt lokken.

Waarom Zijn Vlinders Belangrijk?

Vlinders spelen een cruciale rol in het ecosysteem. Ze zijn niet alleen mooi om naar te kijken, maar ook belangrijk voor de bestuiving van bloemen. Vlinders, zowel dag- als nachtvlinders, voeden zich hoofdzakelijk met nectar. Nectar bevat suikers en een kleine hoeveelheid eitwitten en vitamines. Het geeft hen energie en tegelijk voldoende vocht. Een klein aantal vlinders haalt ook energie uit mest, boomsappen en honingdauw.

Hoe Lok Je Vlinders Naar Je Tuin?

Als een vlinder op zoek is naar voedsel zijn verschillende kenmerken van de bloem belangrijk. Felgekleurde bloemen met grote open bloemblaadjes trekken veel meer vlinders aan dan die met kleinere blaadjes of doffe kleuren. De zoete geurpluimen van bloemen zijn belangrijk om vlinders te lokken. Bloemen met buisvormige of trechtervormige structuren zijn bijzonder aantrekkelijk voor vlinders, omdat deze de nectar diep in de bloem verbergen, wat de vlinders met hun roltong kunnen bereiken. Ook bloemen met een platte, open vorm zijn populair, omdat ze een gemakkelijke landingsplaats bieden en de nectar vaak goed bereikbaar is. Vlinders worden vooral aangetrokken door bloemen met veel nectar omdat dit hun belangrijkste voedingsbron is.

Vlinders kiezen zorgvuldig specifieke inheemse planten uit om eitjes af te leggen met name die planten die later door de rupsen gegeten worden. Zonder deze planten kunnen vlinders zich niet voortplanten. Met specifieke waardplanten te planten, kan je specifieke vlinders aantrekken. Zo is sporkehout - een weinig opvallende boom - waardplant voor de citroenvlinder en het boomblauwtje. Tuinjudaspenning, barbarakruid en damastbloem zijn waardplanten voor het oranjetipje. De koninginnepage kan je lokken met peen en kruiden zoals venkel en dille in bloei te laten komen. Daarnaast zijn er wilde inheemse planten die extra veel nectar produceren en dus een grote voedingswaarde hebben voor vlinders.

De vlinderstruik (Buddleja variëteiten) trekt heel veel vlinders aan maar is niet inheems en wordt tegenwoordig zelfs als invasieve exoot beschouwd. Er blijken wel cultivars verkrijgbaar die niet invasief zouden zijn. Grote kattestaat, teunisbloem, wilde kamperfoelie, malva soorten (kaasjeskruid), rode zonnehoed, duifkruid, knoopkruid, ijzerhard, dropplant, avondkoekoeksbloem, blauwe knoop.

Welke Vlinders Houden Van Rottend Fruit?

Sommige vlinders zoals de Dagpauwoog, Atlanta, Gehakkelde Aurelia en het Bont zandoogje houden van rottend fruit. Je vindt ze in het najaar vaak in boomgaarden als fruit is open gebarsten of ligt te rotten. Het Bont zandoogje en het boomblauwtje snoepen ook van honingdauw. De eikenpage voedt zich vrijwel uitsluitend met de honingdauw die door bladluizen in de bomen wordt afgescheiden. Het Bont zandoogje, Boomblauwtje, Gehakkelde Aurelia en Atlanta voeden zich ook met boomsappen.

Vlinders voeden zich gewoonlijk met nectar uit bloemen, maar in geval van nood kan je ze suikerwater als kunstnectar aanbieden. Kook de oplossing en zorg dat de suiker volledig is opgelost. Doe dit in een ondiepe schaal. Sluit de schaal af met een deksel met gaatjes. Via deze openingen kunnen de vlinders met hun roltong aan het suikerwater.

Hoe Maak Je Het Aangenaam Voor Vlinders In Je Tuin?

Nu je weet wat vlinders graag eten, vraag je je waarschijnlijk af wat je nog kan doen om het voor hen zo aangenaam mogelijk te maken in je tuin. Vlinders houden van variatie in plantengroei. Vlinders hebben behoefte aan beschutte plekjes zowel tegen de koude als tegen de warmte. Het planten van struiken, hagen en bomen kan vlinders een beschermde plek bieden als het slecht weer is of erg warm. Stenen kunnen dan weer zorgen dat het langer warmer blijft na een zonnige dag. Vermijd overdadige tuinverlichting. Teveel licht brengt de nachtvlinders in de war waardoor ze moeilijkheden hebben om hun partner te vinden. Maar 5 % van de vlinders zijn dagvlinders dus we zien de meerderheid van de vlinders niet.

Denk ook aan voedsel voor de rupsen. Zonder rupsen zijn er immers geen vlinders. Vlinders overwinteren als volwassen insect, ei, larve of pop. Zorg voor voldoende schuilplaatsen in je tuin. Een verscheidenheid aan nectarplanten en struiken vanaf het vroege voorjaar tot de late herfst lokt veel verschillende soorten vlinders naar je tuin. Maar de randvoorwaarden zijn even belangrijk met name het bieden van schuilplaatsen tegen regen en wind, weinig tuinverlichting en voldoende waardplanten van vlinders in je tuin zodat ze zich kunnen voortplanten.

Welk Fruit Is Geschikt Om Vlinders Te Lokken?

In de herfst wordt veel fruit rijp en overrijp. Dat laatste is een heerlijke voedselbron voor vlinders. Rot fruit wordt druk bezocht door zowel dag- als nachtvlinders. Vlinders leven van nectar uit bloeiende planten. Nu het wat later in het jaar is, zijn veel planten uitgebloeid en bieden ze minder nectar. Een aantal vlindersoorten schakelt moeiteloos over op een dieet van rottend fruit. Ook in de natuur voeden vlinders zich met samen van zacht fruit. Struiken die bessen dragen zoals bramen, vlierbes en kamperfoelie trekken in de herfst veel vlinders.

De meeste fruitsoorten zijn geschikt, het is vooral belangrijk dat het fruit zacht is. Alleen dan zijn vlinders in staat de sappen te drinken met hun roltong (vlinders hebben geen kaken). Zorg voor biologisch fruit, zodat de vlinders geen bestrijdingsmiddelen binnen krijgen! Fruit waar De Vlinderstichting goede ervaringen mee heeft: appels, peren, pruimen en druiven. Maar ook bananen, meloenen of vijgen zijn een mogelijkheid.

Niet alle vlinders zullen op fruit afkomen, maar er zijn een paar soorten dagvlinders die daar vaak op worden aangetroffen. De atalanta is er zo eentje. Zeker nu en de komende weken is de atalanta veel aanwezig. Dat zijn de nakomelingen van de vlinders die we in het voorjaar zagen. Maar er komen in deze periode nog meer atalanta's in Nederland: uit noordelijker streken, zoals Scandinavië. Deze trekvlinders vliegen later in het najaar nog door naar het zuiden, en hebben voor die tocht voedsel nodig om de grote afstand naar zuidelijk Europa te kunnen overbruggen.

Ook het bont zandoogje zie je vaak op rot fruit, vooral de vrouwtjes. Van de gehakkelde aurelia is bekend dat ze op valfruit en op overrijpe bramen te vinden zijn en ook deze is goed te lokken met behulp van een rotfruitschaal. Ook ’s avonds is de schaal in trek. Er zijn namelijk ook nachtvlinders op aan te treffen. Een van de meest talrijke op dit moment is de huismoeder. Deze grote uilvlinder is soms wel met vijf of meer exmplaren op een schaal aanwezig. Met de lange roltong drinken ze het rotte vruchtensap. Huismoeders zijn erg variabel wat kleur betreft. Van vrijwel effen kaneelbruin tot zeer bont gekleurde exemplaren kom je tegen. Ze danken hun naam aan het feit dat ze vaak huizen binnen vliegen. Andere opvallende nachtvlinders op fruit zijn de agaatvlinder en het roesje.

Bijkomend voordeel van zo’n rotfruitschaal is ook dat je de wespen van je terrastafel met limonade kunt weglokken. Dus verzamel je rotte fruit, en maak zelf ook een rotfruitschaal in je tuin.

Hoe Maak Je Een Vlindervoederbak?

Met deze vlindervoederbak kun je vlinders eenvoudig van dichtbij bekijken. Neem de plastic plantenbak. Maak rondom aan de zijkanten een stuk of acht gaatjes waar de touwtjes doorheen komen om hem op te hangen. Vervolgens rijg je wat kleurige kralen aan de draden waarmee je de vlindervoerbak uiteindelijk wilt ophangen. Dan vul je de voederbak met rottend fruit zoals bananen, ananas, watermeloen en sinaasappel. Wil je weten welke soorten je ziet? Dat kan eenvoudig met de app ObsIdentify.

Het is bijna herfst en de appels vallen van de bomen. Rottend fruit is voor een aantal vlinders erg aantrekkelijk. Dat vlinders gek zijn op bloeiende planten is natuurlijk bekend en de vlinderstruik of Buddleja is daar natuurlijk een erg goed voorbeeld van. Maar ook wonden van bomen, waaruit een zoete hars vrijkomt, blijken aantrekkelijk voor vlinders. Nu het wat later in het jaar is zijn veel vlinderstruiken uitgebloeid en ook veel andere tuinplanten bieden minder nectar. Een aantal vlindersoorten schakelt moeiteloos over op een dieet van rottend fruit.

Het bont zandoogje is een van de soorten die graag rottend fruit bezoeken. Dit zandoogje doet het erg goed de laatste jaren en heeft zich over het hele land verspreid. Als er maar ergens wat bomen of struiken zijn kun, je deze al tegenkomen en ook in tuinen is het een veel geziene vlinder. Hij vliegt in een aantal generaties vanaf april tot eind oktober en is dus ook nu volop aanwezig. De vlinder is goed herkenbaar en bijna niet te verwarren met een andere soort die nu vliegt. Als hij open zit, is hij donkerbruin met crème vlekken. Ook de atalanta is vaak op het fruit te vinden.

Ik zag een, jaren geleden, in een verwaarloosde appelboomgaard in de Betuwe meer dan 60 atalanta’s op de gevallen en deels rotte appels. Het is niet een heel goed jaar voor de atalanta en in de zomer was de soort niet erg veel aanwezig, maar nu is de trek naar het zuiden begonnen en komen ook vlinders uit noordelijker streken ons land binnen. Ook de gehakkelde aurelia zal langskomen. Deze is prachtig warm oranje van boven met wat bruine vlekken. De onderzijde is voornamelijk donkerbruin, met een heel opvallende witte C. De naam heeft deze vlinder te danken aan de ‘happen’ die uit zijn vleugels genomen lijken te zijn.

Appels, peren en pruimen zijn uitstekend, maar ook sinaasappels, druiven, meloen en perzik werken goed. Als je op de markt voor een euro overrijpe bananen op de kop kunt tikken zul je in de tuin rijkelijk beloond worden met bont zandoogjes, atalanta’s en gehakkelde aurelia’s. ls het zonnig weer is (boven de 15 graden) dan zijn er nog steeds vlinders actief. Help de vlinders in het najaar en breng kleur in de tuin, op het balkon of op het terras. Dat kan met planten, maar ook met rottend fruit.

Wanneer Is Rottend Fruit Vooral Aantrekkelijk Voor Vlinders?

In het najaar denk je misschien niet direct aan vlinders. Maar als de weersomstandigheden gunstig zijn kan je tot wel vijftien verschillende soorten vlinders tegenkomen! In de herfst wordt veel fruit rijp en overrijp. Dat laatste is een heerlijke voedselbron voor vlinders. Vlinders leven van nectar uit bloeiende planten. Nu het wat later in het jaar is, zijn veel planten uitgebloeid en bieden ze minder nectar. Een aantal vlindersoorten schakelt moeiteloos over op een dieet van rottend fruit. Ook in de natuur voeden vlinders zich met samen van zacht fruit. Struiken die bessen dragen zoals bramen, vlierbes en kamperfoelie trekken in de herfst veel vlinders.

De meeste fruitsoorten zijn geschikt, het is vooral belangrijk dat het fruit zacht is. Alleen dan zijn vlinders in staat de sappen te drinken met hun roltong (vlinders hebben geen kaken). Fruit waar De Vlinderstichting goede ervaringen mee heeft: appels, peren, pruimen en druiven. Maar ook bananen, meloenen of vijgen zijn een mogelijkheid.

In de nazomer verdwijnen langzaam aan de kleuren uit de tuin. Er komen andere kleuren voor in de plaats. Veel planten hebben hun optimale bloeitijd in juli en augustus. Toch zijn er nog steeds vlinders te zien als het een beetje warm en zonnig is. Een paar dagvlindersoorten zie je heel regelmatig op rottend fruit. Dat zijn onder andere atalanta, gehakkelde aurelia en bont zandoogje. Ze komen af op de geur en gaan met hun roltong door de openingen in de schil van bijvoorbeeld appel, peer of pruim. De vruchtensappen worden zo opgezogen. Met name als de vruchten al wat hebben liggen gisten, zijn ze er gek op. Niet alleen overdag lokt fruit vlinders, ook ’s avonds blijkt het fruit gebruikt te worden.

Talloze nachtvlinders zijn erop te vinden, zoals huismoeder, volgeling, piramidevlinder, agaatvlinder, roesje en andere uilen. Later in het jaar zijn ook de herfstuilen er gek op. Ook op fruit dat nog aan de plant hangt kun je vlinders aantreffen, met name als het begint te rotten. Druiven bijvoorbeeld kunnen nog tot ver in oktober vlinders aantrekken. Wanneer je dat niet hebt hangen, zet dan een fruitschaal buiten op een zonnige plek en geniet van het vlinderbezoek. Hoe rotter het fruit, hoe meer kans u hebt. Allerlei fruit voldoet, maar vooral een rotte banaan erbij levert vlinders op, omdat de geur daarvan heel sterk en blijkbaar onweerstaanbaar is.

Aanvullende Tips Voor Een Vlindervriendelijke Tuin

Naast het aanbieden van rottend fruit, zijn er nog andere manieren om je tuin aantrekkelijk te maken voor vlinders:

  • Nectarplanten: Plant bloemen die rijk zijn aan nectar, zoals de vlinderstruik, lavendel, en zonnehoed.
  • Waardplanten: Zorg voor planten waar vlinders hun eitjes op leggen, zoals brandnetels voor de dagpauwoog.
  • Water: Vlinders hebben ook water nodig. Zet een schaaltje met water en enkele stenen neer waar ze op kunnen landen.
  • Bescherming: Biedt beschutting tegen wind en regen door het planten van struiken en bomen.

Waarom Zijn Nachtvlinders Belangrijk?

De vlinderstruik heeft bloemen met een lange, smalle bloembuis waardoor alleen insecten met een lange tong bij de nectar kunnen, perfect voor de vlinder. Deze struik heeft zich aangepast om het zo makkelijk mogelijk voor insecten te maken. Zo is het hartje van een niet bestoven bloem geel, waardoor deze goed zichtbaar is voor insecten. Na de bestuiving wordt het hartje rood. Dit is juist een kleur die insecten slecht zien. De plant is een zeer waardevolle voedselbron voor vlinders.

Veel rupsen van vlinders leven maar op een paar verschillende soorten planten of zelfs maar op één soort plant. Een waardplant is een plant waarop dieren iets vinden dat ze nodig hebben, zoals voedsel of iets om zich voort te kunnen planten. De brandnetel is zo’n belangrijke plant. Laat dus enkele brandnetels staan (niet aan te raden met kleine kinderen). Denk eens aan de ruimte achter je schuurtje of in een hoekje in de tuin.

Nachtvlinders hebben een belangrijke rol in het ecosysteem. Er zijn maar zo’n 50 soorten dagvlinders in Nederland. En dat terwijl er wel ongeveer 2400 soorten nachtvlinders zijn! Voor veel andere diersoorten (vleermuizen/vliegen/vogels) is de nachtvlinder een belangrijke voedselbron. Veel nachtvlinders rusten overdag op een muur of boom. Ze zoeken ’s nachts naar voedsel op bloeiende bloemen, rottend fruit, uitwerpselen en vochtige grond. Nachtvlinders zijn dol op bloeiende planten in je tuin, zoals de kamperfoelie, wilde rozen, hanggeranium en de liguster. De Teunisbloem gaat pas ’s avonds open en is dus helemaal gericht op de nachtvlinder. Door gras te laten groeien, trek je rupsen van de nachtvlinders aan.

Dagvlinders (dat zijn de vlinders die overdag leven) houden van bloemen en van de zon. In het vroege voorjaar zie je weer andere soorten dan later in de zomer. Elke vlinder heeft z'n favoriete bloemen. De rupsen van elke vlinder soort zijn zelfs zo kieskeurig, dat de vlinder haar eitjes maar op één soort plant legt. De vlinders drinken van de nectar die in bloemen zit. Wil je ze goed bekijken? Dan kun je ze lokken met een schoteltje met rottend fruit zoals een appel, druiven of een pruim. Zet de schotel dicht bij de bloemen in je tuin.

Extra Tips Voor Een Vlindervriendelijke Tuin

  • Water voor wilde bijen en hommels: Ook wilde bijen, hommels en andere insecten hebben water nodig. Tijdens droogte en hitte kunnen ze moeilijker water vinden. Een vogelbadje is te diep voor de veel kleinere bijen. Ze hebben een plek nodig om te kunnen zitten terwijl ze drinken. Draai de dop van de fles een klein beetje open. Nu druppelt het water er langzaam uit en blijft het bijendrinkstation gevuld.
  • Nestgelegenheid voor bijen: 80% van de bijensoorten maken hun nest ondergronds, die vliegen dus aan al die mooie bijenhotels voorbij. Een berg met zand, op een zonnige plek en in de buurt van bloemen en/of kruiden. Los zand op en tussen de tegels vegen. Aan de rand van het grasveld wat los zand verspreiden.
Vlindersoort Aantrekkelijk fruit
Atalanta Appels, peren, pruimen, druiven, bananen, meloenen, vijgen
Bont zandoogje Appels, peren, pruimen, druiven, bananen, meloenen, vijgen
Gehakkelde aurelia Appels, peren, pruimen, druiven, bananen, meloenen, vijgen
Huismoeder (nachtvlinder) Appels, peren, pruimen, druiven, bananen, meloenen, vijgen

labels:

Zie ook: