Het advies om te letten op de hoeveelheid zout die u dagelijks via uw voeding binnenkrijgt, is belangrijk voor uw gezondheid. Bijna alle Nederlanders krijgen meer zout binnen dan het algemene advies.

Wat is zout/natrium?

Keukenzout bestaat uit natrium en chloride. Eén gram zout bevat 0.4 gram natrium en 0.6 gram chloride. Het beïnvloedt de vochtbalans in het lichaam. Hoe meer natrium in het lichaam, hoe meer vocht het lichaam vasthoudt.

Fabrikanten, de bakker en de slager voegen zout toe aan producten om ze meer smaak te geven en ze langer houdbaar te maken. Kaas, sauzen, soepen, gerookte producten en snacks bevatten naar verhouding veel zout.

Waarom minder zout?

Een zoutbeperkt dieet kan om verschillende redenen worden geadviseerd, bijvoorbeeld bij een verminderde nierfunctie, een hoge bloeddruk, oedeem (vocht vasthouden), hartfalen of een leverfunctiestoornis. Voordelen van minder zout gebruiken zijn: daling van de bloeddruk en betere werking van bloeddrukverlagende medicijnen en plaspillen.

Het algemene advies is om niet meer dan 6 gram zout per dag te eten. Daarom ervaren veel mensen dit voedingsadvies als een beperking of een dieet.

Hoeveel zout hebben we nodig?

De Gezondheidsraad adviseert volwassenen om niet meer dan 6 gram zout per dag binnen te krijgen. Dit staat gelijk aan 2,4 gram natrium. Hoeveel zout je precies nodig hebt, is moeilijk te zeggen.

In Nederland is er geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) voor zout opgesteld. Door buitenlandse organisaties zoals het Amerikaanse National Academy of Sciences, Engeneering and Medicine (NASEM) is wel een adequate inname (AI) voor natrium vastgesteld. Deze is voor volwassenen 1,5 gram natrium per dag. Dit komt overeen met 3,75 gram zout.

Zoutarme producten in de winkel

In de winkel kunt u zoutarme dieetproducten kopen. Producten met de verpakking: ‘natriumarm’, ‘geen zout toegevoegd’, ‘ongezouten’, ‘bereid zonder zout’ of ‘zonder toevoeging van zout’, kunt u gebruiken. Let u op bij dieetzouten. Het natrium in deze producten is (deels) vervangen door kalium. Te veel kalium kan bij sommige mensen voor problemen zorgen.

Let op! wanneer u ook een kaliumbeperking heeft, gebruik dan géén dieetzout (zoals Dieetzout, Lo Salt, Zout Bewust, Jozo Vitaal).

Zouttoppers in de supermarkt

Veel producten die je in de supermarkt aantreft, bevatten veel keukenzout. Zout is een smaakmaker bij uitstek en daarom wordt het in ruime hoeveelheden toegevoegd. Zoutarme producten worden al gauw smakeloos of flauw bevonden en vinden minder gretig aftrek. Verder is zout een goed conserveermiddel, waardoor voorbewerkt voedsel langer houdbaar is. Het zijn vooral de bewerkte, kant-en-klare voedingsmiddelen in supermarkt waar je mee moet uitkijken.

Boodschappenlijstje met producten die je beter kunt laten staan:

  1. De kant-en-klaarmaaltijd: Kant-en-klaarmaaltijden voor in de pan, oven of magnetron bevatten vaak erg veel zout.
  2. Pizza, vers of uit de diepvries: Een pizza tover je zo op tafel, maar bevat vaak veel zout.
  3. Soepen: Ook hier is het oppassen geblazen als je op je zoutinname wilt letten.
  4. Bewerkt vlees of een vleesvervanger: Bewerkte vleesproducten behoren ook tot de topcategorie.
  5. Snacks en tussendoortjes: Een enkel Bifi-worstje weegt maar 22 gram, maar is ondanks zijn geringe omvang wel goed voor 1 gram zout.
  6. Vleeswaren, beleg en vis: Met een Hollandse Nieuwe van 100 gram vers uit het vuistje krijg je in een keer 2,5 gram zout binnen.

Soorten zout

Zout wordt verkregen uit de bodem, uit zeewater en uit bronwater. Er zijn verschillende soorten zout:

  • Keukenzout; Bewerkt zout wat zowel met als zonder jodium te koop is.
  • Zeezout; Doordat dit zout meestal niet door de fabrikant bewerkt is kan het resten van allerlei mineralen bevatten.
  • Tafelzout; Zout met een heel fijne korrel met een toegevoegd antiklontermiddel waardoor het goed strooibaar blijft.
  • Broodzout; Dit is gejodeerd keukenzout.
  • Nitrietpekelzout; Dit zout wordt gebruikt bij de bereiding van vleeswaren voor de kleur.
  • Aroma- of keukenzout; Naast zout bevat deze variant gedroogde en vermalen kruiden en specerijen.
  • Rookzout; De typische smaak die dit zout heeft, is verkregen door het zout te roken boven het vuur van notenhout.
  • Mineraalzout; Bevat 40% minder natrium dan keukenzout en daarnaast zitten er andere mineralen in waaronder kalium en magnesium.
  • Gomasio; Zeezout gemengd met vermalen sesamzaadjes.
  • Dieetzout; Niet altijd geschikt voor een natriumarmdieet.

Tips om je zoutinname te verminderen

  1. Koken zonder zout: Er zijn zo veel meer smaakmakers dan zout.
  2. Lees de ingrediëntenlijst: De ingredientenlijst staat op volgorde.
  3. Portiegrootte: Bedenk je hoe veel van dit product je daadwerkelijk gaat eten.
  4. Smaakpapillen aanpassen: Probeer dan eens tien dagen geen zout toe te voegen en zoutbeperkte producten te gebruiken.
  5. Voedingsdagboeken: Er zijn online voedingsdagboeken die automatisch de voedingswaarde berekenen van alles wat je invult.
  6. Dieetschap in de supermarkt: Kijk in de supermarkt eens bij het dieetschap.

Vind u het lastig om in te schatten of uw zoutgebruik onder 6 gram per dag blijft? Noteer dan af en toe een dag wat en hoeveel u eet en drinkt. Gebruik hiervoor ‘Mijn Eetmeter’ van het Voedingscentrum. Als u 24-uurs urine heeft moeten verzamelen, wordt veelal ook gekeken hoeveel natrium u heeft uit geplast. Dit is een indicatie van de hoeveelheid zout in uw voeding. Ongeveer 100 mmol natrium in 24-uurs urine komt overeen met het gebruik van ±6 gram zout.

labels:

Zie ook: