Een vraag die veel mensen zich misschien stellen, is: "Waarom eten moslims geen varkensvlees?" Het antwoord hierop is diepgeworteld in religieuze overtuigingen en tradities. De meeste mensen zijn wel op de hoogte dat je volgens de Islam geen varkensvlees mag eten, maar lang niet iedereen weet wat de redenen hiervoor zijn. In de islam zijn er specifieke voedingsregels die zijn vastgelegd in de Koran, het heilige boek van de moslims. Een van deze regels is dat het eten van varkensvlees verboden is. Dit wordt aangeduid als ‘haram’, wat letterlijk betekent 'verboden'.

Halal en Haram: Meer dan Alleen Vlees

Binnen de islam wordt er onderscheid gemaakt tussen haram en halal. Als we het hebben over ‘halal’, dan gaat het simpelweg om een islamitische term voor ‘rechtmatigheid’ of ‘rein’. Halal is alles dat is toegestaan, haram is alles dat wordt afgekeurd. In het geval van ‘haram’ is dit juist omgekeerd. Het woord ‘haram’ betekent ‘onrein’ of ‘verboden’.

'En dat geldt voor allerlei dingen in het leven, niet alleen voor de spijswetten', vertelt hoogleraar Islam in het Westen Maurits Berger. 'Ook voor de vormen van contracten, het huwelijk, een scheiding, al dat soort dingen. Als je de regels van de islam opvolgt, dan zit je op de weg van halal.' Maar hoe je die regels het beste opvolgt, zal per moslim verschillen. Berger maakt onderscheid tussen de 'letterlijken' en de 'rekkelijken', waarbij de ene groep de Koran letterlijk interpreteert, en de andere groep ook zoekt naar de bedoeling achter de tekst. 'Dat is de groep die niet blind regels wil volgen, maar ze plaatst binnen de bredere bedoelingen van de islam', aldus Berger.

De Koran en het Verbod op Varkensvlees

De Koran is duidelijk over varkensvlees: het is verboden om vlees van dieren te eten dat niet in naam van Allah is geslacht. De Koran is het ware Woord van God. En dus is het per definitie haram, niet toegestaan. 'Er is niet altijd een logische verklaring voor een verbod. Omdat God het heeft gezegd, is het zo.' Maar waarom God het niet zo op varkens heeft? Tja, daar zullen we wel nooit achterkomen.

Varkens worden expliciet verboden in de Koran. 'Omdat God het eten van dieren met gespleten hoeven expliciet verboden heeft, en dat zijn vooral varkens. Die worden ook met toenaam in de Koran genoemd', aldus Berger. ‘En ook in het Oude Testament, trouwens.’

In religieuze teksten komen wij niets tegen wat het precieze motief is van het verbod op varkensvlees, behalve de uitspraak: “Voorwaar, dit (d.w.z. varkensvlees) is onrein”. Het woordje ‘onrein’ slaat op datgene wat volgens onze religie verwerpelijk is. Deze omschrijving is voldoende voor een moslim om zich te onthouden van het eten van varkensvlees.

Redenen voor het Verbod

Wanneer iets verboden is dan zit daar wijsheid in:

  • Het vetgehalte in varkensvlees is zeer hoog. Het vet van een varken bevat heel veel calorieën die heel moeilijk in je lichaam worden afgebroken.
  • Varkensvlees heeft een hoog cholesterolgehalte vanwege het vet.
  • Er zitten veel hormonen in varkensvlees die een versterkte groei veroorzaakt bij bepaalde mensen. Ook ontstekingen of kankercellen kunnen sneller ontstaan.
  • Varkensvlees bevat een hoog imadozolgehalte en histaminegehalte waardoor je sneller last kunt krijgen van puistjes, allergieën, neurodermitis, abcessen, netelroos en negenogen.
  • Er kunnen gevaarlijke parasieten zitten in varkensvlees die ziekten veroorzaken.

Als moslim mag je alleen dieren eten die rein zijn. Zodra het dier ook kleine dieren eet wordt het als onrein beschouwd. Reine dieren zijn dieren die planten eten zoals koeien, schapen, runderen, geiten, kalveren en pluimvee. Deze dieren zijn dan halal geslacht en mogen dan wel volgens de Islam worden gegeten.

Gezondheidsaspecten van Varkensvlees

Varkensvlees kan verschillende ziektes veroorzaken, niet minder dan 70 verschillende soorten. Een persoon kan verschillende aandoeningen krijgen, zoals rondworm en andere wormsoorten. Een andere gevaarlijke is Trichura Tichurasis. Taenia Solium is een lintwrom die als gastheren de mens en varkens heeft.

Preventie voor het voorkomen van Taenia Solium infectie: veekeuring van geslacht vlees detecteert de cysten, riolering zorgt dat ontlasting van lintwormdragers niet meer op plaatsen terechtkomt waar vee de eieren kan opeten. Hierdoor zijn varkenslintwormen in Nederland zeldzaam geworden. Bij Taenia solium bestaat wel een kans op zelfbesmetting als er onvoldoende ontlastingshygiëne is.

Trichura Tichurasis kan trichuriasis veroorzaken, een worminfectie. Behandeling: mebendazol 100 mg 2x daags gedurende 3 dagen. Preventie bij reizigers/migranten die teruggaan naar land van herkomst: sanitaire hygiëne en voedingshygiëne: ‘cook it, boil, peel it or leave it’. Vingernagels kort en schoon houden. Handen regelmatig wassen (m.n. bij toiletbezoek en na buiten spelen), deurknoppen, wc-bril regelmatig reinigen. Als de worminfectie is aangetoond is het raadzaam het beddengoed, ondergoed en nachtkleding te wassen (op minimaal 60 graden).

Varkensvlees kan leiden tot besmetting met parasieten (wormen), maar dit kan ook gebeuren bij andere vleessoorten, zoals rundvlees. Besmetting met varkenslintworm is zeldzaam in Nederland door de goede hygiëne en omgang met vlees. Daarnaast zullen er alleen symptomen optreden indien er sprake is van zware besmetting . In de andere gevallen bestrijdt het lichaam zelf de ziekte.

Varkensvlees bevat vet dat in je bloedvaten gaan zitten en veroorzaakt hoge bloeddruk in de vaten en hartaanvallen. Risicofactoren van hart- en vaatziekten: een hoog en ongunstig samengestald cholesterol- en/of vetgehalte van het bloed, diabetes, een verhoogde bloeddruk, verhoogde stollingsneiging van het bloed, overgewicht, overmatig alcohogebruik.

Andere leeftstijlen die kunnen bijdragen aan het ontstaan zijn: lichamelijke activiteit, roken en stress. De kans op deze ziekten wordt verkleind door een gezonde leefstijl. Als er 2 of meer risicofactoren aanwezig zijn is een gezonde leefstijl extra van belang.

  • Eet voldoende volkorenprodukten, groente en fruit en kies voor magere of halfvolle zuivelprodukten, minder vette vleessoorten en 2 keer per week (vette) vis.

De meeste risicofactoren voor Hart- en vaatziekten komen door een ongezonde voeding met te veel verzadigd vet, onvoldoende fruit en te weinig vezels. Daarom is gevarieerd eten van belang.

Verzadigd vet verhoogt het cholesterolgehalte in het bloed, wat het risico op hart- en vaatziekten vergroot. Onverzadigd vet verlaagt juist het cholesterolgehalte in het bloed. Verzadigd vet is een type vet. Het komt zowel in dierlijke als plantaardige produkten voor. Vet uit vlees is voor circa de helft verzadigd en voor de andere helft onverzadigd. Het vet van varkensvlees bevat iets meer onverzadigd vet dan rund, kalfs en lamsvlees.

Het wereld kanker onderzoeksfonds meldt dat is aangetoond dat rood en bewerkt vlees het risico op kanker verhogen. Onder rood vlees valt: rundvlees, varkensvlees en lamsvlees. Onder bewerkt vlees valt: gerookt, gezouten en geconserveerd. Rood en bewerkt vlees verhogen het risico op dikke darmkanker.

Rood vlees bevat de stof heem, een ijzerrijke samenstelling die de produktie van N-nitroso bestanddelen kan bevorderen. Van deze bestanddelen is bekend dat ze het DNA in onze cellen kunnen beschadigen.

Varkensvlees bestaat, net als andere vleessoorten, uit verzadigd en onverzadigde vetzuren. Het vet van varkensvlees bevat echter meer onverzadigd vet dan rund, kalfs en lamsvlees. Onverzadigde vetzuren verlagen het cholesterolgehalte en verzadigde vetzuren verhogen deze, daarom hebben voedingsmiddelen met de minste verzadigde vetten de voorkeur. Verzadigde vetzuren veroorzaken geen hart- en vaatziekten.

Uitzonderingen en Vergeving

De Islam is een oplossing voor vele problemen. Mocht je je verkeren in een uitzonderlijke situatie waarbij je geen voedsel kunt vinden en zie je een varken? Dan kun je de varken slachten en eten zodat je kunt overleven.

Heb je uit noodzaak varkensvlees gegeten, dan hoef je je niet al te druk te maken. Alhoewel een varken als een onrein dier wordt beschouwd en het eten van varkensvlees verboden is, dan nog kunnen er soms noodzaken ontstaan. Allah vergeeft en is zeer genadevol, begrip zal er zeker zijn als je dit niet uit begeerte hebt gedaan of om te overtreden.Het eten van varkensvlees is volgens de Islam verboden en een zondige daad.

Culturele en Historische Context

De afkeer van varkensvlees is niet uniek voor de islam. Ook in het jodendom is het eten van varkensvlees verboden. Dit zorgt voor een interessante culturele connectie tussen de twee religies.

Het verbod op het eten van varkensvlees staat bij de joden in het derde en vijfde boek van het Oude Testament. Dat is honderden jaren ouder dan het overeenkomstige verbod in de Koran, maar toch wordt aangenomen dat dezelfde factoren achter de verboden zitten.

Het varken wordt op veel plaatsen veracht omdat het zich in modder wentelt en uitwerpselen eet, en in de Thora wordt het als onrein beschouwd omdat het niet herkauwt, ofwel niet leeft van gras.

In Kanaän ten westen van de Jordaan werden echter al lang voor de komst van de Israëlieten varkens gegeten - er zijn 5000 jaar oude varkensbotten gevonden bij opgravingen en sommige daarvan wijzen erop dat het varken als offerdier werd gebruikt en daarom heilig was.

Het protest tegen de oude Kanaänitische religie kan een van de redenen zijn geweest waarom de joodse religieuze wetgevers zo fel gekant waren tegen varkens.

Veel van die regels zijn wel logisch in hun historische context. In warme landen en zonder koeling is het gewoon slim om geen varken te slachten voor het eten. Er zit erg veel vlees aan een varken, je zult het meestal niet in één keer op krijgen. En het is te bederfelijk om te bewaren.

Alternatieven voor Varkensvlees

Voor degenen die op zoek zijn naar alternatieven zijn er volop mogelijkheden! Deze producten zijn niet alleen smakelijk, maar ook veelzijdig en eenvoudig te bereiden.

Sociale Dimensie

Het vermijden van varkensvlees heeft ook een sociale dimensie. Voor veel moslims is het belangrijk om hun waarden en tradities te respecteren, vooral tijdens sociale evenementen of familiefeesten.

Wetenschap en Religie

Veel moslims verwijzen tegenwoordig naar de wetenschap om het verbod op varkensvlees te verklaren. Vooral omdat de wetenschap vandaag de dag laat zien dat het eten van varkensvlees vele gezondheidsnadelen met zich meebrengt zoals toxines, virussen en een hoog vet- en cholesterolgehalte. Maar het nemen van de wetenschap als verklaring voor de geboden en verboden van Allah is niet de juiste weg. Vooral omdat de wetenschap omtrent bepaalde zaken met de tijd verandert. Dit terwijl de Regelgeving van Allah nooit verandert. Vandaar dat moslims in de tijd van de Profeet (vrede zij met hem) die niets wisten van deze wetenschappelijke feiten, zich moeiteloos hielden aan het verbod. Zij hoefden niet perse te weten waarom. “Zij zeggen: “Wij luisteren en wij gehoorzamen.

labels:

Zie ook: