Koffie wordt inmiddels in de hele wereld gedronken, de espresso’s, cappuccino’s en latte macchiato’s vliegen als warme broodjes over de toonbank. Maar is koffie eigenlijk wel zo goed voor onze gezondheid? Dit is een beetje een dubbel verhaal zonder eenduidig antwoord, wat ik wel voor je kan doen is de voor én nadelen van koffie op een rijtje zetten zodat je meer een handleiding hebt om te kijken of koffie voor jou gezond is, óf juist tegen je kan werken.

De Voordelen van Koffie

Laten we bij het positieve beginnen, want koffie heeft heel veel gezonde eigenschappen. Het zwarte goud zit vol met antioxidanten en goede voedingsstoffen die je gezondheid kunnen verbeteren. De genoemde onderzoeken wijzen uit dat koffiedrinkers een veel lager risico lopen op verscheidene ernstige ziektes. Ontzettend veel gezondheidsvoordelen en dus geen redenen om het niet te consumeren, toch? Nou ja.. In de volgende paragraaf vertel ik de nadelen van koffie. Eigenlijk kun je over alle voedingsmiddelen goede en slechte dingen zeggen. Wat is nu de waarheid?

Er bestaat dus al wel enig bewijs dat koffie mogelijk een heleboel voordelen heeft voor je gezondheid. Onthoud wel, te veel van iets is natuurlijk nooit goed. Van de pluspunten in dit artikel kan je enkel genieten als je het houdt op enkele kopjes per dag.

Energie en Concentratie

Cafeïne stimuleert het lichaam via je centrale zenuwstelsel, wat uitputting en vermoeidheid tegengaat. Hoe werkt dat dan juist? De stof cafeïne blokkeert de receptoren van de neurotransmitter adenosine. Hierdoor verhoogt de concentratie aan andere neurotransmitters in de hersenen die je energiepeil regelen. Doordat koffie je energiepeil omhoogtrekt, zal je je dus beter kunnen concentreren op je taken dan wanneer je vermoeid bent.

Risico op Diabetes Type 2

Sommige studies suggereren dat regelmatig koffie drinken gelinkt zou kunnen zijn aan een lager risico op diabetes type 2. Op precies te zijn zou de kans 6% lager liggen per kop koffie per dag. De reden hiervoor zou kunnen zijn dat koffie de werking van betacellen in de pancreas waarborgt. Deze heb je nodig om insuline te produceren, de stof die je bloedsuikerspiegel in balans houdt. Bijkomend is koffie ook rijk aan antioxidanten, wat een invloed kan hebben op insulinegevoeligheid, ontstekingen en metabolisme.

Bescherming tegen Ziekten

Hoewel er over het algemeen nog tegenstrijdige resultaten over bestaan, zijn er studies die aangeven dat koffie kan helpen met het tegengaan van ziektes zoals Alzeimer en Parkingson. Er zijn onderzoeken die bewijzen dat koffie een invloed kan hebben op de manier waarop vet wordt opgeslagen en je darmflora. Beiden zijn direct gerelateerd aan je gewicht. Koffie zou volgens bepaalde onderzoeken ook de kans op depressie kunnen verlagen. Een specifieke studie stelde dat er 7% minder kans op depressie werd vastgesteld per kop koffie per dag.

Gezondheid van Lever en Hart

Ook je lever kan baat hebben bij een dagelijkse kop koffie. Onderzoek wijst uit dat koffie je lever gezond houdt en beschermt tegen ziektes zoals littekenvorming en kanker. Zoals je misschien al eens ondervonden hebt na een kop koffie te veel, kan cafeïne je bloeddruk verhogen. Toch kan koffie ook goed zijn voor je hart. Zo hebben bepaalde onderzoeken aangetoond dat 3 à 5 kopjes per dag de kans op hartziekten met 15% zou verlagen.

Levensduur en Sportprestaties

Door de combinatie van alle voordelen voor je gezondheid, kan koffie mogelijk je levensduur verlengen. Als je regelmatig gaat sporten, kan een tasje koffie op voorhand helpen om alles wat vlotter te laten verlopen. Studies hebben aangetoond dat koffie ervoor zorgt dat je uithoudingsvermogen wordt verlengd en je waargenomen uitputting lager komt te liggen. Bijgevolg zal je dus ook beter gaan bewegen.

Invloed op de Huid

Je gelaat is erg gevoelig en reageert op invloeden van buitenaf, maar ook wat er binnenin je lichaam gebeurt. Wat je eet en drinkt kan dus ook een effect hebben op hoe de huid van je gezicht eruit ziet. Koffie zou een goede invloed kunnen zijn, want koffiebonen bevatten cafeïne en polyfenolen zoals CGA’s.

De Nadelen van Koffie

Koffie met cafeïne brengt gezondheidsvoordelen met zich mee, maar kan helaas ook negatieve effecten hebben. Koffie vult, net als alcohol, je vochtgehalte niet aan, dus kan je lichaam uitdrogen. Je ziet er zijn ook genoeg nadelen te vinden over koffie. Wat is nu de waarheid? Vaak worden wetenschappelijk studies naderhand herzien. Vertrouw op je eigen lichaam. Elk mens is anders.

Cafeïne en Cholesterol

In koffie zit cafestol. Dit stofje verhoogt het slechte (LDL-)cholesterol in het bloed. Bij filterkoffie blijft cafestol achter in het papieren filter. In koffie uit een filtermachine of koffiepad-apparaat zit dan ook weinig cafestol. Het drinken van filterkoffie heeft daarom bijna geen effect op het cholesterolgehalte. In espressokoffie zit meer cafestol. En in ongefilterde koffie uit een cafetière of Turkse koffie zit veel cafestol. Niet alleen de manier van zetten heeft invloed op het cafestolgehalte. Er is ook verschil tussen verschillende merken.

Acrylamide

Acrylamide is een stof die ontstaat bij het branden van koffie. Veel acrylamide is misschien niet goed voor je gezondheid. Maar het is moeilijk te zeggen hoeveel je precies binnenkrijgt. Dat hangt af van de soort, branding en sterkte van de koffie. In koffiesurrogaten gemaakt van cichorei zitten vaak tot wel 10 keer zoveel acrylamide als gewone koffie.

Aanbevelingen voor Koffieconsumptie

Hoewel er weinig cafestol in gefilterde koffie zit, adviseert het Voedingscentrum om maximaal 4 kopjes koffie per dag te drinken. Dit heeft te maken met de hoeveelheid cafeïne in koffie. Voor espresso en koffiecups is het advies van het Voedingscentrum om niet meer dan 2 à 3 kopjes per dag te drinken. Hier zit meer cafestol in.

Gefilterde koffie zonder suiker staat in de Schijf van Vijf. Hoe beter de koffie gefilterd, hoe gezonder, want hoe minder cafestol erin zit.

Zwangerschap en Kinderen

Ben je zwanger of geef je borstvoeding? Dan kun je volgens het Voedingscentrum beter niet meer dan 2 kopjes koffie per dag drinken. Anders heeft het nadelige gevolgen voor je kind. Voor kinderen onder de 13 jaar is het advies geen koffie te drinken. Jongeren tussen de 13 en 18 jaar mogen maximaal 1 kopje.

Hoeveel Kopjes Koffie?

Een aantal kopjes gefilterde koffie (zowel met als zonder cafeïne) per dag past in een gezond voedingspatroon. Neem vanwege de cafeïne, naast 3 kopjes groene of zwarte thee op een dag, niet meer dan 5 kopjes koffie per dag (1 kopje is 125 milliliter).

Drink geen koffie aan als je gevoelig bent voor de effecten van cafeïne. Probeer het drinken van koffie te vermijden vlak voordat je gaat slapen.

Diverse koffiesoorten worden op de markt gebracht volgens de normen van eerlijke handel. Eerlijke handel zorgt ervoor dat boeren uit arme landen een eerlijke prijs krijgen voor hun product. Deze koffie is herkenbaar aan het keurmerk Fairtrade en ook het Rainforest Alliance keurmerk houdt rekening met de arbeidsomstandigheden.

Koffie: Wat is de Voedingswaarde?

In koffie zitten verschillende stoffen waaronder:

  • Koolhydraten, vetten en eiwitten die na het roosteren deels veranderd zijn in bioactieve stoffen en na het filteren van koffie grotendeels verdwenen zijn.
  • Oplosbare vezels die door bacteriën in de dikke darm gefermenteerd worden.
  • Vitamines en mineralen zoals vitamine B1, B2, B3, B5, folaat, kalium, magnesium en calcium. Dit zijn echter zeer kleine hoeveelheden.
  • Alkaloïden zoals cafeïne en trigonelline die als antioxidant fungeren.
  • Polyfenolen zoals chlorogeenzuren die ook een antioxidatieve werking hebben.
  • Melanoïdinen ontstaan tijdens het roosteren van de koffiebonen. Deze geven de bonen een donker bruine kleur en werken ook als antioxidant.
  • Diterpenen zoals cafestol vind je vooral in ongefilterde koffie. Een hoge inname heeft invloed op het cholesterolgehalte in het bloed.

De exacte samenstelling van koffie hangt af van de soort koffiebonen en de gebruikte bereidingsmethode.

Calorieën in Koffie

Hoeveel calorieën in koffie zitten, ligt natuurlijk aan hoe jij je koffie precies drinkt. Drink je zwarte koffie zonder toevoegingen dan levert je kopje koffie vrijwel geen calorieën. Voeg je er suiker en/of melk aan toe dan neemt de hoeveelheid calorieën wat toe.

De hoeveelheid calorieën in verschillende soorten koffie zijn ongeveer als volgt:

Soort koffie Aantal calorieën (kcal) per 125 milliliter
Zwarte koffie 1 kcal
Koffie met suiker (1 theelepel) 9 kcal
Koffie met koffiemelk (scheutje) 12 kcal
Koffie met suiker en koffiemelk 20 kcal
Koffie met melk zoals cappuccino (halfvolle of volle melk) 29-39 kcal

8 Gezondheidsvoordelen van Koffie

  • Zorgt voor een energiek gevoel: De cafeïne in koffie heeft een stimulerende werking op ons zenuwstelsel. Het verlaagt het adeosinegehalte, wat slaperigheid tegengaat, en verhoogt het gehalte aan dopamine, adrenaline en cortisol. Hierdoor kun je meer alert worden en een energiek gevoel ervaren.
  • Verbetert cognitieve prestaties: Onderzoek wijst uit dat cafeïne cognitieve functies en prestaties kan verbeteren. Het lijkt ervoor te zorgen dat de verbindingen tussen hersengebieden sterker en efficiënter worden wat de informatieverwerking ten goede komt. Zo heeft cafeïne een positieve invloed op alertheid, concentratie, reactietijd en waakzaamheid.
  • Beschermt tegen schade van oxidatieve stress: Koffie bevat verschillende stoffen die een antioxidatieve werking hebben. In twee studies werd een verband gevonden tussen koffieconsumptie en een verlaging van DNA-schade door oxidatieve stress bij gezonde mensen en mensen met leverproblemen. Gesuggereerd wordt dat koffie mogelijk een gunstige rol speelt bij gezondheidsproblemen die ontstaan door oxidatieve stress.
  • Ondersteunt mogelijk bij afvallen: Het drinken van koffie ondersteunt mogelijk bij het afvallen. Cafeïne lijkt invloed te hebben op de energiebalans door te zorgen voor een verhoging van het energieverbruik en een verlaging van de energie-inname. Dit heeft mogelijk te maken met een toename in de vetverbranding en de warmteproductie in de spieren, en het vrijkomen van verzadigingssignalen.
  • Verbetert sportprestaties: Cafeïne kan je sportprestaties verbeteren doordat het je alertheid en concentratie verhoogt, je reactietijd versnelt en ervoor zorgt dat je de inspanning langer volhoudt.
  • Gunstig voor hart en vaten: De consumptie van koffie wordt geassocieerd met een lager risico op gezondheidsproblemen van hart en vaten waarbij 3 tot 5 kopjes koffie per dag het grootste voordeel lijkt te geven.
  • Verlagen bloedsuikerspiegel: Chlorogeenzuur en trigonelline in koffie lijken een positief effect te hebben op de bloedsuikerspiegel.
  • Goed voor nieren en lever: Koffie lijkt ook goed voor de nieren en lever te zijn. Het regelmatig consumeren van koffie kan beschermen tegen nierproblemen en wordt in verband gebracht met een verlaagd risico op leverproblemen.

Conclusie

Koffie is niet eenduidig gezond of ongezond. Het belangrijkste is dat je een balans vindt. Te veel is nooit goed en blijf altijd goed luisteren naar je lichaam. Koffie onderdrukt bijvoorbeeld het gevoel van vermoeidheid.

We hebben gezien dat koffie vele voordelen heeft, maar ook enkele (heftige) nadelen die je gezondheid op een negatieve manier kan beïnvloeden. Het is gebleken dat sommige personen minder gevoelig zijn voor cafeïne dan anderen, kijk dus ook in dit geval of koffie bij je past.

labels:

Zie ook: