Of je nu elke dag een nieuw recept uitprobeert of gewoon weer die snelle pasta op tafel zet, grote kans dat je er een kooktoestel voor gebruikt. Maar wat kost koken nu eigenlijk en welke kookplaat is het meest efficiënt? In dit artikel vergelijken we de kosten van gas, inductie en keramische kookplaten.

Kosten vergelijken: Gas, inductie en keramisch

Wat koken gemiddeld kost hangt sterk af van het type kookplaat waar jij je maaltje op klaarmaakt. In Nederland koken de meeste mensen op aardgas met een gasfornuis, of op elektriciteit met een keramische of inductie kookplaat. We zetten ze hieronder op een rijtje.

Koken op gas: Wat zijn de kosten?

Veel Nederlanders koken nog op aardgas met een gasfornuis. Gas is een veelgebruikte brandstof voor kookplaten vanwege de snelle opwarmtijd.

Volgens Milieu Centraal verbruikt een gemiddeld Nederlands huishouden ongeveer 37 m³ gas per jaar voor het koken. Met de huidige gasprijzen* van 1,39 per m³ zou dat neerkomen op een jaarlijks bedrag van zo’n 51 euro. Dit bedrag kan natuurlijk nog variëren afhankelijk van je gebruik en of je een hogere of juist lagere prijs betaalt dan in dit rekenvoorbeeld.

Heb je alleen een gasaansluiting om te koken en dus niet voor het verwarmen van verwarmingswater en de douche? Dan betaal je je gasaansluiting ook alleen voor de kookplaat. De vaste kosten van je aansluiting zijn ongeveer €250 per jaar. Als je dus bijvoorbeeld een warmtenetaansluiting of warmtepomp hebt, kost koken op gas €250 extra en die kun je besparen door elektrisch te gaan koken.

Inductie: De moderne manier van koken

Koken op elektriciteit in plaats van gas is de afgelopen jaren steeds populairder geworden. In 2021 was zo’n 85% van de verkochte kookplaten elektrisch, en dat is niet zonder reden. Een inductiekookplaat werkt door elektromagnetische velden te genereren die een pan opwarmt en dus niet de kookplaat zelf.

Een gemiddeld Nederlands huishouden gebruikt ongeveer 175 kWh elektriciteit per jaar voor het koken op inductie. Met een gemiddelde stroomprijs* van 0,32 euro per kWh komt dit neer op zo’n 56 euro per jaar. Ook dit bedrag varieert afhankelijk van je gebruik en de stroomprijs op je energierekening.

Keramische kookplaat: Een alternatief voor inductie

Een keramische en ouderwetse gietijzeren kookplaten werken net als inductie ook op elektriciteit, maar hierbij worden de kookplaten zelf verwarmd in plaats van alleen de pan. Dit werkt minder efficiënt waardoor deze kookplaten ook meer stroom nodig hebben dan inductie om dezelfde hoeveelheid te verwarmen.

Het energiegebruik van een keramische kookplaat varieert afhankelijk van het vermogen van de kookzones en hoe vaak je kookt. Gemiddeld verbruikt een Nederlands huishouden ongeveer 225 kWh aan stroom voor deze kookplaat. Met dezelfde stroomprijs van 0,32 euro per kWh komt dit neer op ongeveer 72 euro per jaar.

Met de ouderwetse gietijzeren kookplaat ben je nog wat meer stroom kwijt met koken, gemiddeld zo’n 260 kWh per jaar.

*Voor de bedragen in dit artikel is gerekend met een gasprijs van 1,39 euro per m³ en een stroomprijs van 0,32 euro per kWh.

Overstappen van kookplaat? Belangrijke overwegingen

Als het gaat om de kosten van koken is het dus belangrijk om te kijken naar hoe vaak en hoe lang je kookt, maar ook naar de prijs die je betaalt voor stroom en gas en de investering die je moet doen in een nieuwe kookplaat. Naast de prijs van een kookplaat is het ook belangrijk om rekening te houden met andere aspecten van een kookplaat, je kan dan bijvoorbeeld denken aan veiligheid, duurzaamheid en gemak.

Zo is inductie met het gebruik van groene stroom een stuk duurzamer dan gas. Het installeren van een inductiekookplaat kost soms echter wat meer werk dan een simpele vervanging, omdat er soms een nieuwe kookgroep in de meterkast aangelegd moet worden. Daarom kan het een overweging zijn om bijvoorbeeld te wachten met het overstappen naar inductie als je jouw keuken gaat verbouwen.

Hoe anders is koken op stroom en is het ook voordelig?

Denk dan eens aan overstappen op elektrisch koken. We hebben praktische tips voor je verzameld.

  • Koken op inductie is even wennen. Je regelt de temperatuur snel. Een groot voordeel is dat de kookplaat eenvoudig schoon te maken is. Er gaat bijna geen warmte verloren bij het koken op inductie. Want inductie verwarmt alleen de pan.
  • Niet alle pannen werken op inductie. In de pan moet een elektrische laag zitten. Gebruik een pan met een platte, dikke, metalen bodem die magnetisch is. Je test dit gemakkelijk met een magneet. Als de magneet aan de pan blijft hangen is de pan geschikt. Gebruik een pan met een rechte bodem. Op die manier maakt de pan het beste contact met de inductieplaat.
  • Keramisch koken heeft nadelen ten opzichte van inductiekoken. De plaat reageert vrij traag, de kookzones worden heet, en je pannen moeten een perfect gladde bodem hebben. Eten dat naast de pan belandt, brandt wat sneller in (ook onhandig als een pan overkookt). Keramische kookplaten en halogeenkookplaten verwarmen niet alleen de pan maar de hele kookzone. En ze blijven na gebruik lang nagloeien (restwarmte).

Tip: gebruik de restwarmte door een keramische of halogeenkookplaat eerder uit te zetten. Als het kookt, leg dan een deksel op de pan. Gebruik geen te grote pannen en verwarm niet meer water dan je nodig hebt. Doe het eten meteen in de pan met het koude water. Dan warmt het al mee met het opwarmen van het water.

Gas besparen en duurzaamheid

Het is de hoogste tijd om gas te gaan besparen. Met kleine en grotere aanpassingen in je huis breng je makkelijk je gasverbruik omlaag.

Stoppen met aardgas: Waarom?

Aardgas is een fossiele brandstof, een energiebron waarbij veel CO2vrijkomt bij de verbranding ervan. Dit is niet goed voor het klimaatprobleem en daarom gaat Nederland steeds minder aardgas gebruiken. Het is de bedoeling dat we in 2050 zoveel mogelijk aardgasvrij wonen. Dat betekent dat we ook langzaam onze gasfornuizen zullen gaan moeten vervangen.

De voordelen van inductie

Koken op inductie lijkt veel op koken op gas: je kunt de temperatuur snel regelen. Maar het is ook veiliger dan gas: de kookplaat zelf wordt niet zo heet en er is geen vlam waar je je aan kunt branden. Wil je elektrisch koken, ga dan voor een inductiekookplaat: die gebruikt minder stroom dan andere elektrische kookplaten.

Controleer of je pannen geschikt zijn voor inductie. In de bodem moet een stalen laag zitten die magnetiseerbaar is. Dit kun je checken met een magneetje. Nieuwe pannen nodig? Heb je een pacemaker? Vraag dan aan de pacemakertechnicus/cardioloog of je op inductie mag koken.

Kostenplaatje: Wat kun je verwachten?

Overstappen van gas naar inductie? Een installateur trekt een aparte stroomdraad van de meterkast naar je inductie kookplaat. Hij legt een speciaal stopcontact aan voor de stekker van je kookplaat. En zorgt eventueel voor 2 tot 3 groepen extra in je meterkast. Milieu Centraal geeft voor deze werkzaamheden als richtprijs € 600 aan. Vraag altijd een offerte op bij een installateur.

Je elektriciteitsaansluiting moet soms 3x25A zijn voor de overstap naar elektrisch koken. Heb je nog een 1x25A aansluiting? Laat je aansluiting dan verzwaren. Neem contact op met je netbeheerder.

Gemiddeld kost een kookplaat zo'n € 600. Ben je aangesloten op het warmtenet maar kook je op gas? Dan kun je subsidie aanvragen. Voor de aanschaf en installatie van de kookvoorziening krijg je € 400.

Tips voor energiezuinig koken

  • Doe de deksel op de pan, dan gaat er driekwart minder warmte verloren.
  • Kookt het water? Zet de pit dan lager maar niet helemaal uit.
  • Neem liever een iets te grote pan dan een te kleine pan en zorg ervoor dat de warmte niet langs de pan heengaat. Voor koken op gas betekent dit dat de pan midden op de vlam moet staan.
  • Met een snelkookpan bespaar je energie door de hoge druk in de pan.
  • Als je alle zones ('pitten') van je inductieplaat gebruikt, gaat er veel stroom naartoe. Daarom moet er een aparte stroomdraad komen van de meterkast naar je inductie kookplaat, en een speciaal stopcontact voor de perilex stekker van je kookplaat. Bovendien neemt de kookplaat 2 groepen in je meterkast in beslag (bij een grote kookplaat zelfs 3 groepen).

De toekomst van koken: Elektrisch

In Nederland gaan we stap voor stap van het aardgas af. Koken op inductie lijkt veel op koken op gas: je kunt de temperatuur snel regelen. Maar het is ook veiliger dan gas: de kookplaat zelf wordt niet zo heet en er is geen vlam waar je je aan kunt branden.

Subsidie

Ben je aangesloten op een warmtenet maar kook je nog op gas? Dan kun je 400 euro subsidie krijgen voor een elektrische kookplaat. Dit geldt voor kookplaten die op of na 1 april 2022 zijn geplaatst. Eén van de voorwaarden is dat de gasmeter wordt weggehaald.

Tabel: Kosten vergelijking van kookplaten

Type Kookplaat Gemiddeld jaarlijks verbruik Gemiddelde jaarlijkse kosten
Gasfornuis 37 m³ gas € 51
Inductiekookplaat 175 kWh elektriciteit € 56
Keramische kookplaat 225 kWh elektriciteit € 72
Gietijzeren kookplaat 260 kWh elektriciteit € 83,20

*Gebaseerd op een gasprijs van €1,39 per m³ en een stroomprijs van €0,32 per kWh.

labels: #Koken

Zie ook: