In dit artikel lees je een simpele uitleg over het BIOS van een computer. Het BIOS is de standaard aanwezige software op een moederbord van een computer. Het BIOS (Basic Input/Output System) is een essentieel onderdeel van je computer dat verantwoordelijk is voor het opstarten van je systeem en het beheren van de communicatie tussen de hardware en het besturingssysteem.

Wat is BIOS?

BIOS staat voor Basic Input Output System. Door het BIOS weet uw computer hoe hardware moet worden aangesproken en hoe het besturingssysteem moet worden opgestart. Het is een systeem dat communicatie tussen het besturingssysteem op de computer en de hardware van de computer mogelijk maakt. Het BIOS is naast de processor het brein van elke computer. De bios-code is gemaakt in de begindagen van de computer. De bios-code is in de loop der jaren geëvolueerd om complexer en rijker te worden.

Het BIOS wordt firmware genoemd, omdat het door de fabrikant al wordt ingebakken in de zogenaamde BIOS-chip. Deze chip bevindt zich op het moederbord van de computer. Het BIOS is deels hardware en deels software. Hardware omdat het in de BIOS-chip zit opgeslagen. Software omdat het BIOS bij het opstarten van de computer een programma in het geheugen laadt dat verantwoordelijk is voor het verder opstarten van het besturingssysteem.

Waarom is BIOS essentieel?

Zoals u uit de vorige paragraaf kunt opmaken, is het BIOS zeer essentieel voor de computer. Zonder BIOS weet de processor niet hoe de harde schijf werkt en kan ook het besturingssysteem (zoals Windows of Linux) niet worden geladen. Elke computer beschikt daarom over een BIOS.

Toegang tot het BIOS

De eerste paar seconden dat u uw computer aanzet, krijgt u de mogelijkheid om het BIOS setup programma te starten. Er staat dan bijvoorbeeld de melding: "Press DEL to enter Setup". Bij andere computers kunt u weer in dit programma komen door op F1 te drukken. In dit programma kunt u allerlei instellingen van uw computer en uw hardware wijzigen. Dit programma hoort bij het BIOS van de computer. Toegang krijgen tot het BIOS kan nuttig zijn voor verschillende doeleinden, zoals het wijzigen van de opstartvolgorde, het inschakelen van virtualisatie of het oplossen van hardwareproblemen.

De eerste stap om toegang te krijgen tot het BIOS is het herstarten van je computer. Tijdens het opstarten van je computer moet je een specifieke toets indrukken om het BIOS te openen. Het is belangrijk om deze toets herhaaldelijk in te drukken zodra je de computer aanzet, voordat het besturingssysteem begint te laden.

Zodra je in het BIOS bent, kun je navigeren met de pijltjestoetsen op je toetsenbord. Het BIOS-menu kan er anders uitzien afhankelijk van je systeem, maar de basisfunctionaliteiten zijn meestal vergelijkbaar.

Wat kan je doen in het BIOS?

  • Wijzig de opstartvolgorde: Dit kan handig zijn als je wilt opstarten vanaf een USB-stick of een andere schijf.
  • Schakel hardwarefuncties in of uit: Zoals virtualisatie of geïntegreerde grafische kaarten.
  • Controleer systeeminformatie: Zoals de geïnstalleerde hoeveelheid RAM en de versie van het BIOS.

Nadat je de gewenste wijzigingen hebt aangebracht, moet je deze opslaan en het BIOS afsluiten. Dit doe je meestal door naar het tabblad “Exit” te gaan en te kiezen voor “Save Changes and Exit” of een vergelijkbare optie. Je computer zal opnieuw opstarten met de nieuwe instellingen.

Problemen en oplossingen

  • BIOS-toets werkt niet: Als je de BIOS-toets niet kunt vinden of deze niet werkt, probeer dan een andere toets of raadpleeg de handleiding van je computer.
  • Vergrendeld BIOS: Sommige computers, vooral laptops van bedrijven, kunnen een vergrendeld BIOS hebben waarvoor een wachtwoord nodig is.
  • Verouderd BIOS: Als je BIOS verouderd is, kun je overwegen om een BIOS-update uit te voeren. Dit kan nieuwe functies toevoegen en compatibiliteitsproblemen oplossen.

Wat is verder nog handig om te doen?

Het BIOS controleert bijvoorbeeld het werkgeheugen op fouten en vraagt bij het opstarten alle aangesloten apparaten op. In een BIOS kunnen per menu instellingen bekeken en veranderd worden, om bijvoorbeeld de performance van de computer te verbeteren.

Elke BIOS voert bij het opstarten van de computer een POST-routine uit (Power-On Self-Test) om de status van de hardware te controleren. De functie is namelijk het onderzoeken van wijzigingen in de hardwareconfiguratie en tevens het opslaan van deze instellingen. Hierdoor kan de computer sneller opstarten (zonder steeds alle hardware te moeten detecteren) en tevens kunnen de geheugentoewijzingen hetzelfde blijven.

BIOS VS. UEFI

BIOS en UEFI zijn twee verschillende soorten firmware die worden gebruikt om computers op te starten. BIOS (Basic Input/Output System) is het oudere type firmware, terwijl UEFI (Unified Extensible Firmware Interface) nieuwer is. BIOS en UEFI zijn verantwoordelijk voor het initialiseren van de hardware van de computer en het opstarten van het besturingssysteem. Het BIOS is opgeslagen in ROM (read-only memory), wat betekent dat het niet kan worden gewijzigd of geüpgraded zonder de chip te vervangen. UEFI daarentegen is gebaseerd op het concept van stuurprogramma's, waarbij elk apparaat zijn stuurprogramma's heeft die met de UEFI werken om de hardware en het opstart-besturingssysteem te initialiseren.

BIOS Updaten

Elke update van uw BIOS kan de stabiliteit van uw computer verbeteren en eventuele bugs oplossen die problemen kunnen veroorzaken. Het is essentieel om uw BIOS regelmatig bij te werken om ervoor te zorgen dat uw computer optimaal werkt.

Functies van het BIOS

Het BIOS bevat tevens een aantal testprogramma’s waaronder de Power On Self Test (POST) om te controleren of hardware van de computer nog wel goed werkt. Verder installeert het BIOS interrupt handlers. Dat zijn stukjes software die nodig zijn voor communicatie tussen de hardware en het besturingssysteem op de computer. Het komt voor dat ook drivers of het besturingssysteem bij het opstarten van de computer nieuwe, vervangende interrupt handlers plaatsen in het geheugen van de computer.

Het BIOS maakt bij het uitvoeren van zijn taken gebruik van instellingen die zijn opgeslagen in het CMOS-RAM geheugen. Dit geheugen wordt gevoed door een kleine batterij. Het CMOS RAM-geheugen kan ook worden aangepast, maar onderscheidt zich van normaal RAM-geheugen doordat deze niet vluchtig is.

Flash EEPROM chip

Het BIOS staat opgeslagen in een speciale chip op het moederbord van uw computer. Dit is een Flash EEPROM chip. Dit betekent dat u de software die in deze chip zit kunt herprogrammeren. Dit is handig wanneer er een nieuwe versie van het betreffende BIOS uitkomt.

BIOS-fabrikanten

Er is een aantal fabrikanten dat zich heeft gespecialiseerd in het maken van BIOSsen. Meestal heeft zo'n fabrikant een standaard-versie die op maat wordt gemaakt voor een moederbord.

BIOS-types

Er zijn drie hoofdtypen BIOS: het originele IBM PC (1984), het AWARDBIOS (1986) en het UEFI/EFI (2005). De IBM PC was ontworpen met het oog op eenvoud, terwijl het AWARDBIOS meer geavanceerde functies bood in een tijd waarin computers steeds complexer werden. Wat UEFI/EFI betreft, dit type firmware is voornamelijk geïmplementeerd vanwege de mogelijkheid om 64-bits CPU-architecturen te ondersteunen, samen met grotere opslagcapaciteiten vergeleken met traditionele BIOSes!

CMOS: Complementary Metal-Oxide Semiconductor

CMOS staat voor Complementary Metal-Oxide Semiconductor en wordt naast BIOS gebruikt om gegevens op te slaan die te maken hebben met configuratie-instellingen zoals datum/tijd en aangesloten randapparatuur die moet blijven bestaan na een herstart. Deze informatie wordt opgeslagen op een onboard chip die zich in de buurt bevindt van waar de RAM-modules van je moederbord zijn geïnstalleerd; in tegenstelling tot een standaard harde schijf, houdt CMOS echter geen verwijderde bestanden bij, dus het is belangrijk om ervoor te zorgen dat alle relevante informatie is geback-upt voordat je grote veranderingen probeert aan te brengen op dit gebied!

labels:

Zie ook: