Een blaasontsteking, ook wel cystitis genoemd, is een ontsteking van de binnenkant van de blaas, vaak veroorzaakt door bacteriën. Hoewel iedereen een blaasontsteking kan krijgen, komt het vaker voor bij vrouwen. Gelukkig zijn er verschillende manieren om je blaas gezond te houden en een blaasontsteking te voorkomen of te behandelen door middel van voeding en leefstijl aanpassingen.

Hoe houd je je blaas gezond?

Er is geen magische groente of kruid dat urineverlies voorkomt of een blaasontsteking wegwuift. Toch kan gezonde voeding wel een steuntje in de rug zijn voor je blaas.

1. Drink water en kruidenthee

Het Voedingscentrum adviseert volwassenen om per dag 1,5 tot 2 liter vocht te drinken. Drink je te weinig water (of kruidenthee), dan kan je urine geconcentreerd raken en je blaas irriteren. Dat zorgt ervoor dat je vaker naar het toilet moet. Voldoende drinken verkleint juist de kans dat foute bacteriën zich vermeerderen in de blaas. Kijk vooral af en toe achterom in het toiletpot om te zien hoe donker je urine is (hoe geler, hoe geconcentreerder). Verdeel het drinken wel over de dag.

2. Asperges voor een gezonde blaas

In dit witte goud zit het aminozuur asparagine. Dat ondersteunt de vochthuishouding en helpt afvalstoffen af te voeren. Ook zorgen asperges ervoor dat overtollig zout en vocht beter wordt weggespoeld. Het gevolg: een kleinere kans op infecties in je blaas.

3. Zomerse watermeloen

Sommige vruchten, zoals blauwe bessen en bananen, helpen je blaas gezonder te worden. Watermeloen helpt vooral om de hele zomer gehydrateerd te blijven; er zit namelijk veel water én antioxidanten in. Dat draagt weer bij aan een goede werking van je blaas.

4. Peterselie voor een gezonde blaas

Dit kruid ondersteunt de vochthuishouding en nierfunctie. De Indianen zouden het al gebruiken ter versteviging van de urineblaas. Maak dus vooral een heerlijke lasagne of tabouleh met peterselie.

5. Vochtafdrijvende groenten en kruiden

Heb je regelmatig blaasontsteking omdat je te weinig plast? Misschien kun je vochtafdrijvende kruiden of groenten in je gerechten verwerken. Denk aan: paardenbloem, bleekselderij en munt.

6. Cranberrysap en bosbessen

Een welbekend ingrediënt voor een gezonde blaas: cranberrysap! Voor de optimale werking is het belangrijk om ongezoet cranberrysap te kopen. Naast cranberry zou ook bosbes gezond zijn tegen een blaasontsteking. Je kunt van de bladeren thee trekken.

Leg voortaan bovenstaande ingrediënten vaker in je boodschappenmandje voor een gezonde blaas, maar vergeet ook zeker niet andere (verse) voeding.

Voedingsmiddelen om te vermijden en aan te bevelen

Vaak merken patiënten met interstitiële cystitis of blaaspijnsyndroom dat hun klachten minder worden als ze consequent bepaalde voedingsmiddelen van het menu schrappen. Mensen met interstitiële cystitis of blaaspijnsyndroom kunnen meer klachten krijgen als ze bijvoorbeeld koffie, alcohol of koolzuurhoudende drank drinken. Ook tomaten, citrusvruchten, chocolade, cranberries, pittig voedsel of kunstmatige zoetstoffen kunnen opvlammingen veroorzaken. Vreemd genoeg is hierover echter geen eenduidig advies te geven, het is vooral een kwestie van uitproberen.

Als je pas gediagnosticeerd bent en je blaassymptomen zijn heftig, dan kan het gebeuren dat je niet weet welke voedingsmiddelen jouw blaas wel of niet irriteren. Aanpassing van je dieet is dan een belangrijke eerste stap om controle over je blaassymptomen te krijgen. Het is dan tijd om je dieet in eigen hand te nemen om je blaas rustiger te maken en te beschermen. Dit kun je doen door de komende drie tot zes maanden de meest voorkomende blaas-irriterende voedingsmiddelen te vermijden. Ook moet je experimenteren om uit te vinden waar jouw blaas wel en niet tegen kan, zodat je je eigen voedingslijst kun samenstellen. Die ziet er voor iedereen weer net anders uit.

Minder blaasvriendelijke voedingsmiddelen

Dit zijn de producten, die je uit je dieet wilt schrappen.

Meer blaasvriendelijke voedingsmiddelen

Dit zijn voedingsmiddelen waarvan IC-patiënten over het algemeen kunnen genieten zonder hun blaas te irriteren. Uiteraard voeg je er dan geen risicovoedsel aan toe.

Aanvullende tips voor een gezonde blaas

Naast de bovengenoemde voedingsadviezen, zijn er nog andere tips die je kunt volgen om je blaas gezond te houden:

  • Bezoek het toilet vaker: Het is gezond om 7 keer per dag te plassen. Een timer kan je helpen om je eraan te herinneren om te plassen. Een richtlijn hierbij is om elke 2 uur even te plassen, maar ga in ieder geval elke 3 uur naar het toilet. Maak er een gewoonte van om het toilet te gebruiken zodra je aandrang voelt. Het is ook erg belangrijk om je blaas volledig te legen.
  • Hanteer goede toilethygiëne: Het is belangrijk om altijd van voor naar achter te vegen om te voorkomen dat bacteriën uit het anale gebied naar de plasbuis en blaas worden gebracht.
  • Zorg voor een goede vaginale flora: Het inwendig en uitwendig wassen van de vagina met zeep kan leiden tot een afname van het aantal melkzuurbacteriën, waardoor infecties met E. coli kunnen toenemen. Omdat de vagina een zelfreinigend orgaan is, raden onderzoekers het met klem af om agressieve reinigingsproducten te gebruiken omdat deze de kans op een UWI vele malen groter maken.
  • Plassen voor en na de seks: Het is verstandig om voor en na het hebben van seks snel te plassen. Seksuele activiteit kan bij zowel mannen als vrouwen bacteriën dieper in de plasbuis duwen.
  • Beweeg voldoende: Mensen die weinig bewegen, hebben twee tot drie keer vaker te maken met blaasproblemen.
  • Draag ademende onderkleding: Bacteriën zijn dol op een warme en vochtige omgeving. Strakke en synthetische (onder)broeken kunnen vocht vasthouden, waardoor er een broedplaats voor bacteriën ontstaat.
  • Neem een douche en geen bad: De hoge temperatuur van een bad kan zorgen voor toename van bacteriegroei. Daarbij kan baden de vaginale pH veranderen door zeepresten.
  • Probeer D-mannose: Als je D-mannose inneemt, komt het in je blaas terecht. Daar kunnen de ‘haakjes’ van de bacteriën aan de D-mannose plakken in plaats van aan je blaas. Wanneer je dan plast, spoel je de bacteriën die aan de D-mannose plakken weg, wat kan helpen om een blaasontsteking te voorkomen of te behandelen.
  • Neem cranberry: Er is bewijs dat inname van verse cranberry’s, of van cranberry in de vorm van sap en suppletie, kan helpen bij het voorkomen van een blaasontsteking.
  • Slik vitamine C: Vitamine C in de vorm van ascorbinezuur maakt de urine zuurder, wat de groei van bacteriën kan remmen.
  • Overweeg probiotica: Probiotica zijn nuttige bacteriën die een gezonde darmflora bevorderen. Met name lactobacillen (zoals Rhamnosus GR1 en Reuteri RC14) kunnen de aanhechting en groei van schadelijke bacteriën tegengaan.
  • Drink groene thee: Er zijn aanwijzingen dat EGC in groente thee de E. colibacterie kan tegengaan en dat het drinken van groene thee daarom verstandig kan zijn.
  • Eet minder vlees: vlees is een bron van bepaalde E. colibacteriën die het risico op een UWI kunnen vergroten.

Wanneer medische hulp zoeken?

Als de bovenstaande tips niet helpen en de blaasontsteking niet weggaat, is het belangrijk om deze aan te pakken met antibiotica. Als dat niet gebeurt, kan dat leiden tot nierinfecties of bloedvergiftiging. Aan de andere kant kan te snel grijpen naar antibiotica leiden tot resistentie van bacteriën, met alle gevolgen van dien. Daarom hebben de natuurlijke oplossingen in eerste instantie de voorkeur.

Omdat antibiotica ongunstig zijn voor het microbioom en de gezondheid, is het raadzaam om met smalspectrum antibiotica te werken waar specifiek goede resultaten bij blaasontsteking mee zijn geboekt.

Voedingsadviezen bij urinewegstenen

Urinewegstenen kunnen ontstaan door verschillende factoren, waaronder voeding. Hieronder volgen enkele voedingsadviezen om urinewegstenen te voorkomen:

  • Eiwit: Gebruik niet te veel dierlijke eiwitten. U kunt beter plantaardige eiwitten gebruiken. Het advies is om niet meer dan 0,8 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht te eten.
  • Vitamines en mineralen: Gebruik geen extra vitamines en mineralen (supplementen) met een hoge dosering. Dit advies geldt vooral voor vitamine C en D.
  • Natrium: Als u te veel natrium (zout) binnen krijgt bij de voeding, kan de hoeveelheid calcium in uw urine verhogen. Hierdoor is de kans groter dat er urinewegstenen ontstaan.
  • Kalium: Voeding met veel kalium kan helpen om urinewegstenen te voorkomen.
  • Oxaalzuur: Als de hoeveelheid oxaalzuur in uw bloed te hoog is, bespreekt de diëtist dit met u. U mag dan minder producten eten waar veel oxaalzuur in zit.

Vochtadviezen bij urinewegstenen

Bij het behandelen van urinewegstenen, is het belangrijk dat u veel drinkt. Door veel te drinken kunt u ook voorkomen dat er nieuwe urinewegstenen ontstaan. Zorg ervoor dat u ongeveer 2 tot 2,5 liter urine per dag heeft. Dit kunt u doen door per dag (24 uur) 2,5 tot 3 liter vocht binnen te krijgen.

Aanbevolen hoeveelheden per dag

In de tabellen staan per leeftijdsgroep wat u moet eten om alle vitamines en mineralen binnen te krijgen. De diëtist spreekt met u af welke hoeveelheden voor u goed zijn.

Let op: de aanbevolen hoeveelheid vocht is bij urinewegstenen hoger dan normaal.

Voedingsmiddel 19-50 jaar 51-69 jaar 70 jaar en ouder
Groente 250 gram 250 gram 250 gram
Fruit 2 stuks 2 stuks 2 stuks
Bruine of volkoren boterhammen 4-5 (vrouw), 6-8 (man) 3-4 (vrouw), 6-7 (man) 3-4 (vrouw), 4-6 (man)
Opscheplepels volkoren graanproducten of aantal aardappels 4-5 3-4 (vrouw), 4 (man) 3 (vrouw), 4 (man)
Ongezouten noten 25 gram 15 gram (vrouw), 25 gram (man) 15 gram
Porties zuivel 2-3 3-4 (vrouw), 3 (man) 4
Kaas 2 plakken (40 gram) 2 plakken (40 gram) 2 plakken (40 gram)
Smeer en bak met zachte oliën en vetten 40 gram (vrouw), 65 gram (man) 40 gram (vrouw), 65 gram (man) 35 gram (vrouw), 55 gram (man)
Liter vocht 1½-2 liter 1½-2 liter 1½-2 liter

Aanbevolen hoeveelheden per week

Voedingsmiddel 19-50 jaar 51-69 jaar 70 jaar en ouder
Vis 100 gram 100 gram 100 gram
Opscheplepels peulvruchten 2-3 2-3 2-3
Vlees Maximaal 500 gram Maximaal 500 gram Maximaal 500 gram
Eieren 2-3 2-3 2-3

Leefstijladvies

Niet alleen veranderingen in wat u eet en drinkt (voedingsgewoontes) zorgen voor minder kans op urinewegstenen. Maar ook veranderingen in leefstijl kunnen het risico op urinewegstenen verkleinen. Zorg voor een gezond gewicht. Een gezond gewicht is wanneer het BMI lager is dan 25.

labels:

Zie ook: