Iedereen heeft wel eens last van naaktslakken. De vraag is: hoe pak je dit aan? Er zijn vele middelen tegen slakken op de markt van wegvangen tot afdoden. De meeste middelen richten zich op de slakken die bovengronds komen om te eten, maar naaktslakken leven voornamelijk ondergronds. Zoals je weet verraden naaktslakken hun aanwezigheid door de achtergelaten slijmsporen die doorgaans ’s morgens goed te zien zijn. Naaktslakken leven overigens voor het grootste deel onder de grond.

Naast de naaktslak zijn er ook huisjesslakken. Je herkent de huisjesslak aan het harde deksel, ofwel het huisje op hun rug. De slak kan zich terugtrekken in het huisje waardoor het zich kan beschermen tegen natuurlijke vijanden. Huisjesslakken zijn echte opruimers in de tuin.

Soorten slakken

Er zijn wereldwijd wel 75.000 soorten slakken bekend. De rode (grote) wegslak, ofwel de ‘Arion rufus’, is de meest voorkomende slak in onze gebieden. Verder kan de rode wegslak 15 cm lang en 2 cm breed worden. De zwarte wegslak, de ‘Arion hortensis’, is tussen de 10 en 15 cm lang. De Spaanse wegslak, ofwel de ‘Arion vulgaris’, is erg makkelijk te verwarren met de rode wegslak. Verder wordt de Spaanse slak als één van de meest invasieve naaktslakken soorten in onze gebieden beschouwd.

De bosaardslak, de ‘Lehmannia marginata’, komt vooral in loofbossen voor en is ook in koudere maanden nog actief. De grote aardslak, ofwel de ‘Limax maximus’ of gevlekte aardslak, is de grootste slak die in België en Nederland voorkomt. Deze slakkensoort kan namelijk maximaal 20 cm lang worden. De gevlekte akkerslak, de ‘Deroceras reticulatum’, kent meerdere namen. De gevlekte akkerslak wordt maximum 6 cm lang, maar meestal zijn de slakken wat kleiner.

Zowel naaktslakken als huisjesslakken kunnen niet tegen vorst en droogte. De meeste slakken gaan bij te droog, te koud of te warm weer zich terugtrekken en in rust. In de zomer kunnen ze een gelijkaardige zomerslaap doen van enkele weken. Vandaar dat je in de winter en bij warme, droge periodes ook weinig last hebt van slakken, tenzij je een schaduwtuin hebt. Het lijkt dan alsof er geen slakken meer zijn, want de planten worden niet aangevreten.

In bepaalde jaren kun je meer last hebben van slakken. Er zijn dan simpelweg meer slakken dan in andere jaren. Slakken kunnen ook komen van aangrenzende percelen. Vooral bos en weiland kunnen veel naaktslakken herbergen. Dankzij de bijzondere constructie van het slakkennet kunnen slakken niet meer in de tuin. Het beste resultaat wordt behaald door de volledige moestuin af te boorden met het net.

Natuurlijke rol van slakken

Zoals eerder vermeld houden slakken van warme en vochtige omstandigheden. Het grootste deel van de slakken leeft van dood organisch materiaal, schimmels, paddenstoelen enz. De poep van de slakken, het restant dat terug in de bodem komt na vertering, is net zo voedingsrijk als bij regenwormen en zorgt dus voor een betere plantengroei. Al met al zijn slakken echte opruimers van dood organisch materiaal, schimmels en aas. Ze zijn een belangrijk onderdeel van het bodemvoedselweb.

Slakken kennen veel natuurlijke vijanden. Vogels zoals zanglijsters, spreeuwen, eksters en merels en zelfs kippen en loopeenden kunnen talloze slakken verorberen. Een onverwachte natuurlijke vijand is het lookglansslakje. Deze slakkensoort is bijzonder, want ze eten graag slakkeneitjes in plaats van groene plantendelen. Aan natuurlijke vijanden dus geen gebrek!

Je merkt inmiddels wel hoe belangrijk het is om de biodiversiteit in je tuin te bevorderen. Het is dan ook de hoogste tijd dat alle schadelijke middelen van de markt verdwijnen, want er zijn zeer goede natuurlijke middelen tegen slakken voorhanden.

Effect van zout op slakken

Zout op slakken strooien is echt verschrikkelijk voor de slakken. Dit komt doordat de slak voor verreweg het grootste deel uit water bestaat en zout onttrekt door osmose al het water aan de slak. De slak wordt letterlijk weggevreten, omdat het zout al het water uit de slak onttrekt. Dit is een gruwelijke dood die je niemand toewenst. Slakken kunnen absoluut niet tegen zout, maar het doden van slakken met zout is een bijzonder dieronvriendelijke oplossing omdat de slak langzaam letterlijk wordt weggevreten. Uiteindelijk blijft er een hoop groen slijm over. Het is bovendien verboden, omdat het geen toelating heeft als middel om slakken te doden.

Een slak is een weekdier en houdt van een vochtige omgeving. Zout ontrekt vocht en daarmee droogt een slak uit. Een slak een ongewerveld dier (zonder botten ) en het lichaam van zo'n slak bestaat uit 99 % uit vocht. En zodra je zout op de slak gooit zal hij gaan krimpen het zout brand als het ware door heel z'n lichaam heen. De slak overleefd dit niet. Dit komt doordat de slak voor verreweg het grootste deel uit water bestaat en zout onttrekt door osmose al het water aan de slak.

Het proces van osmose

Als je zout op een slak strooit, dan krimpt de slak. Tot het uiteindelijk niet meer is dan een hoopje slijm. Dat komt niet doordat de cellen oplossen, maar doordat de cellen uitdrogen. Door een proces dat osmose heet. Onze cellen hebben een celmembraan; dit is de buitenkant van de cel. De celmembraan is half-doorlatend (semi-permeabel): water en zuurstof kunnen er wel doorheen, maar zouten en suiker niet altijd.Terug naar de celmembraan: als je een cel in zout water zou leggen, zou je denken dat de cel zout op zou nemen: zout verspreid zich immers eerlijk over de ruimte. Toch is dat niet zo. Zout kan namelijk niet door de celmembraan heen. Maar water wel! En dus verplaatst het water zich! Hoe weet je dan welke kant het water op verplaatst? Of denk aan de slak: als je zout op een slakje legt, krimpt de slak. Ze hebben de naam traag te zijn, maar het kaalvreten van je moestuin doen ze opvallend vlug. Dag courgette, hallo slijmspoor.

Wat te doen tegen naaktslakken?

Dus, wat te doen tegen naaktslakken?

  • Naaktslakken verwijderen: je kunt de slakken fysiek weghalen. Dit doe je het beste ’s avonds met een lantaarn. Dan zijn namelijk de meeste slakken actief in de tuin.
  • Anti-slakkenringen gebruiken: heb je gevoelige plantjes die je in het voorjaar wilt beschermen tegen slakkenvraat, doe dan bij het uitplanten van moestuinplantjes of bij het opkomen van sierplanten een slakkenring rond de plant.
  • Slakkenvallen: een slakkenval is zeker nuttig als je in huis slakken wilt vangen. Tip: bier is bekend als de beste slakken-lokker.
  • Kippen en loopeenden: kippen en loopeenden laten loslopen in je tuin tijdens de wintermaanden is zeker een aanraden.
  • Slakkenkorrels: slakken biologisch bestrijden kan gemakkelijk met slakkenkorrels op basis van ijzerfosfaat.
  • NO-slug of aaltjes: aaltjes tegen slakken is dé manier om slakken biologisch te bestrijden. Aaltjes bestrijden namelijk naaktslakken die in de grond zitten.

Fabels over slakkenbestrijding

  • Koffie, eierschalen, lavagruis: het werkt niet om koffiedik, eierschalen of lavagruis op de grond te strooien.
  • Koperband: Koperband heeft voor zover wij weten geen effect op de naaktslakken. Ze kruipen er simpelweg lustig overheen.

Preventieve maatregelen tegen slakken

Eigenlijk kom je nooit volledig van slakken af, want je kunt nooit alle naaktslakken en huisjesslakken verdelgen. De oplossing ligt in de balans! Als het aantal slakken onder de schadedrempel blijft, dan ondervind je er weinig tot geen last van. Naargelang de situatie is de ene oplossing beter dan de andere. Zeker is dat je best preventief werkt, want dit zorgt ervoor dat je een overlast van naaktslakken voorkomt.

Wat je preventief tegen naaktslakken kunt doen in huis en tuin:

  • Zorg dat de slakken niet meer binnen kunnen komen: De kleinste kiertjes zijn vaak al voldoende voor de naaktslakken.
  • Verberg voedsel voor slakken: Als er geen voedsel voor de slak is, heeft hij ook geen motivatie om in huis te komen.
  • Slakken vangen en buiten zetten: Een goede methode om de slakken te vangen is door een stuk meloen of sinaasappel schil te plaatsen.
  • Middel tegen slakken in huis: Een andere kortetermijnoplossing is om een biologisch bestrijdingsmiddel te kopen.

Door het vochtprobleem aan te pakken voorkom je naaktslakken in huis op de lange termijn. Vocht in huis maakt het aantrekkelijk voor de slakken om in je huis te wonen. Zo lang de luchtvochtigheid te hoog is, blijven slakken komen.

Hoe ontstaat vocht in huis?

  1. Vocht in kruipruimtes
  2. Onvoldoende ventilatie
  3. Lekkage

Tuin tips tegen slakken

  • Kies in je tuin voor inheemse planten waar slakken niet van houden.
  • Sproei 's ochtends in plaats van 's avonds.
  • Maak barrières van kippengaas of plastic flessen, of leg knoflook, koffiedik (met cafeïne), schelpengruis, cacaodoppen of eierschalen om kwetsbare planten heen.
  • Als het kan, woel de grond in het voorjaar om.

Alternatieve bestrijdingsmethoden

Als je geen slakkenkorrels wilt strooien, kun je slakken op de volgende (diervriendelijke) manieren bestrijden:

  • Strooi deze als een soort hindernis rondom je plant.
  • De tere slakkenbuik zou heftig reageren op het koper, waardoor het beestje rechtsomkeert maakt.
  • Slakken houden niet van de geur van koffie.
  • Je kunt slakken lokken met een 'lekker hapje' zoals kippenvoer.
  • Je kunt de strijd ook opgeven en kiezen voor planten die lak hebben aan slakken.
  • Laat je kippen in de winter de bodem omwoelen.
  • Minder diervriendelijk is het spuiten van knoflookextract op je planten.
  • Nematoden, oftewel aaltjes, zijn zeer effectief: hun larven eten de slak van binnenuit op.

labels:

Zie ook: