Iedereen heeft wel een pakje rijst in hun voorraadkast, van welke soort dan ook. Maar die past niet zomaar bij elk gerecht. Ieder type rijstkorrel heeft namelijk een eigen smaak, textuur en unieke voedingswaarden die samen zorgen voor een lekkere, gezonde en gevarieerde maaltijd op je bord. Maar welke verschillende soorten rijst heb je dan allemaal? En waar kun je die het best voor gebruiken? Maar eerst even iets algemeens.

Rijst is een van oorsprong Oosterse graansoort die inmiddels over de hele wereld verbouwd en gegeten wordt. Een rijstkorrel bestaat altijd uit het kaf (een niet-eetbaar schilletje die altijd verwijderd wordt), een vliesje (ook wel de zemel genoemd) en de kiem, ongeacht of je nu een kleine, ronde of lange korrel hebt.

De verschillende soorten rijst wijken vooral qua textuur en smaak van elkaar af. De ene soort bevat meer zetmeel dan het andere, waardoor de ene korrel na het koken licht en luchtig blijft en een andere juist zacht en plakkerig. Ook het aroma van de verschillende types wil variëren van fris en bloemig tot een wat meer nootachtige tint.

Verschillende Soorten Rijst

Kijk maar eens in de schappen in de supermarkt, er zijn ontzettend veel verschillende rijstsoorten. En dan hebben we nog niets gezegd over alle varianten die je buiten de supermarkt haalt bij bijvoorbeeld een toko. Om je een beetje op weg te helpen maakten we een lijstje van alle verschillende rijstsoorten.

Witte Rijst

Van alle verschillende soorten rijst is de witte soort één van de twee bekendste. Witte rijst ontstaat door het verwijderen van het vliesje en de zemelen. Daardoor bevat deze rijstsoort vrij weinig vezels, alleen zo’n 1,5 gram per portie. De korrels worden bij dit type ontdaan van hun vliesje, wat helpt om de houdbaarheid te vergroten. Door diezelfde korrels vervolgens te polijsten houdt men een helder, wit en licht glanzend zaadje over.

De kooktijd van witte rijst is ca. 15 minuten, maar in de supermarkt vind je tegenwoordig ook snelkookrijst. Dat wil zeggen; voorgekookte rijst die nog veel sneller klaar is. Omdat witte rijst een neutrale smaak heeft, is het universeel te gebruiken in allerlei gerechten. Samen met het feit dat witte rijst goedkoop is, is het ook de reden dat deze variant de populairste en meest gegeten soort is van alle verschillende rijstsoorten.

Witte rijst bevat van nature veel B-vitamines en belangrijke mineralen als kalium en fosfor die zorgen voor een verlaagde bloeddruk en stevige botten en tanden. Daarnaast is het een bron van koolhydraten waar je energie van krijgt en bevat het vrijwel geen suikers, vetten of zout. Bij Lassie vind je witte rijst onder de naam Toverrijst.

Basmatirijst

Basmatirijst is een geurige, langkorrelige droogkokende soort die zijn oorsprong vindt in landen als India en Pakistan. Basmati is volgens velen de lekkerste van alle verschillende rijstsoorten. Dat is ook de reden waarom we er graag wel twee keer zoveel voor betalen als voor gewone witte rijst. De rijst wordt voornamelijk geteeld op een unieke locatie: aan de voet van het Himalayagebergte. En dat proef je terug. De korrels hebben namelijk een subtiele nootachtige smaak met een licht aroma dat wel een beetje doet denken aan popcorn.

Omdat de korrel fijner is, is basmati net iets sneller gaar dan witte rijst. De smaak is iets aromatischer maar de voedingswaarde is vergelijkbaar met die van witte rijst. Er bestaat ook volkoren basmatirijst. Dat is basmati waarbij het vliesje niet verwijderd is, waardoor de rijst veel meer vezels bevat.

Pandanrijst (Jasmijnrijst)

Pandanrijst, vaak in één adem genoemd met Jasmijnrijst, komt oorspronkelijk uit Thailand en heeft een lange korrel met een bloemige smaak. Hoewel vaak wordt gedacht dat jasmijn- en pandanrijst hetzelfde zijn, is dat absoluut niet zo. Jasmijnrijst is een rijstsoort uit Thailand met een stevige witte korrel en aromatische smaak. Qua structuur en uiterlijk, maar ook qua voedingswaarde lijkt jasmijnrijst wel heel erg op basmati, alleen de smaak van jasmijnrijst is van nature iets sterker.

Pandanrijst is eigenlijk geen echte rijstsoort. Zo wordt rijst genoemd die gearomatiseerd is met het extract van de pandanbladeren om de aromatische smaak van jasmijnrijst na te bootsen. Dankzij het pandanblad krijgen de korrels een kenmerkend zacht aroma dat zich uitstekend laat combineren met pittige gerechten uit de Aziatische keuken. En omdat pandenrijst een beetje plakkerig is, is het makkelijk te eten met stokjes.

Hoewel jasmijn- en pandanrijst praktisch niet te onderscheiden zijn van elkaar, zien we in de schappen veelal de term ‘pandanrijst’ als correcte aanduiding voor deze gearomatiseerde soort.

Risottorijst

Risottorijst is een verzamelnaam voor veel verschillende soorten rijst die één ding gemeen hebben: ze nemen veel vocht (en smaak!) op en komen uit Italië. Risottorijst is een verzamelnaam voor alle rijstsoorten - waarvan arborio de bekendste is - die geschikt zijn voor het maken van de populaire Italiaanse specialiteit uit één pan. Voor risotto kun je het beste een echt lekkere bouillon gebruiken, omdat de rijst tijdens het garen alle smaken opneemt.

Door het relatief grote zetmeelgehalte kleven de kleinere, ronde korrels makkelijker aan elkaar en ontstaat er een heerlijk zachte, smeuïge massa. Risottorijst bevat veel zetmeel en heeft een korte, ronde korrel die tijdens het garen veel vocht opneemt. Door het roeren komt het zetmeel vrij en dat zorgt ervoor dat het geheel lekker smeuïg wordt.

Sushirijst

Net als risottorijst is sushirijst een zetmeelrijke rijstsoort met een korte korrel. Sushirijst plakt na het koken aan elkaar en wordt daarom ook wel ‘kleefrijst’ genoemd. Deze eigenschap maakt sushirijst ideaal om te gebruiken voor het maken van verschillende soorten sushi.

Zilvervliesrijst

Zilvervliesrijst is die andere bekende tussen al die verschillende soorten rijst. In tegenstelling tot bij de witte variant, wordt bij deze soort het vliesje om de korrel gelaten. Bij zilvervliesrijst zit het vliesje nog om de korrel, waardoor het een andere smaak, voedingswaarde, kooktijd en uiterlijk heeft.

Daardoor wordt het ook wel bruine rijst genoemd en ziet men het als een volkoren variant waarbij de natuurlijke voedingsstoffen behouden blijven. Zilvervliesrijst bevat ongeveer drie keer zoveel vezels als witte rijst en ook grotere hoeveelheden vitaminen en mineralen wat het een gezondere optie maakt. Zilvervliesrijst bevat bovendien meer vezels dan de gepelde en gepolijste korrel. Daarmee stimuleer je een gezonde darmwerking en heb je eerder een voldaan gevoel. Ook kent de bruine variant iets meer eiwitten dan zijn witte tegenhanger.

Wel is de kooktijd veel langer, alhoewel je in de supermarkt ook voorgekookte soorten vindt die sneller klaar zijn. Ook is de korrel een stuk steviger en taaier dan bij witte rijst. De smaak is wat aards, waardoor sommigen toch voorkeur geven aan de toegankelijkere witte rijst. Het voordeel van zilvervliesrijst is dat het na het koken stevig blijft en niet zo snel papperig wordt zoals bij witte rijst weleens het geval is.

Rode Rijst

Rode rijst is een voedzame rijstsoort die rijk is aan vezels en eiwitten. Rode rijst is een rijstsoort met een specifieke roze-rode kleur. De korrel heeft een donkerrode kleur, een stevige bite en een nootachtige smaak.

Wilde Rijst

Wilde rijst is een opvallend exemplaar in het schap: de kleur is donkerbruin tot bijna zwart en de vorm doet meer denken aan lange naaldjes dan aan rijstkorrels. Wilde rijst is dan ook officieel geen rijst maar een grassoort die in ondiepe wateren groeit. Anders dan de naam doet vermoeden wordt deze rijstsoort gewoon verbouwd. Voornamelijk in Noord-Amerika waar wilde rijst vandaan komt.

Welke Soorten Rijst zijn Gezond?

In principe zijn alle soorten rijst wel gezond. Iedere rijstsoort bevat namelijk eiwitten en verschillende soorten vitamines en mineralen. Maar als we kijken naar de voedingswaarde, dan is zilvervliesrijst waarschijnlijk wel het meest gezond. Dat is een soort volkoren rijst waar net wat meer vezels en andere voedingsstoffen in zitten.

Welke Rijst voor Welk Gerecht?

  • Welke rijst voor nasi? Je kunt heel veel soorten rijst voor nasi gebruiken. Het is wel belangrijk dat je gaat voor een droogkokende soort. Gebruik dus bij voorkeur soorten als basmatirijst, pandanrijst of de extra gezonde zilvervliesrijst.
  • Welke rijst voor poké bowl? Vaak wordt er voor poké bowls sushirijst gebruikt. Die is lekker klevering en neutraal van smaak. Maar je kunt ook gewoon een andere soort rijst gebruiken. Witte rijst, basmatirijst of zilvervliesrijst zijn bijvoorbeeld ook een lekkere basis rice bowl.
  • Welke rijst bij curry? Welke rijst je het best bij curry kunt serveren, hangt af van het gerechten. Indiase curry’s gaan bijvoorbeeld goed samen met de lichte, nootachtige smaak van basmatirijst. Bij Thaise curry’s kun je vaak beter kiezen voor pandanrijst (ook wel jasmijnrijst genoemd).

labels:

Zie ook: