Zout is een smaakmaker die we bijna allemaal wel gebruiken bij het koken. De meest gebruikte (en goedkoopste) soort is tafelzout of keukenzout. Het zout dat we normaalgesproken in de supermarkt kopen is dus geraffineerd zout.
Wat is zout?
Zout is ook wel bekend als natriumchloride. Het is een kristalachtige substantie die veel wordt gebruikt als smaakstof in voeding. Wanneer zout oplost in water, splitst het zich op in natriumionen en chloride-ionen. Dit zijn beide essentiële stoffen voor het menselijk lichaam.
Hoe wordt zout gewonnen?
Zout wordt gewonnen uit zoutmijnen of door de verdamping van zeewater.
Soorten zout
Er zijn veel soorten zout. Deze zouten worden op verschillende manieren geproduceerd en gebruikt voor diverse doeleinden. De meest voorkomende soorten zout zijn:
- Tafelzout
- Zeezout
- Himalaya zout
- Keltisch zeezout
- Fleur de sel
- Rookzout
Tafelzout wordt vooral gebruikt in huishoudens en is fijn vermalen zout en vaak verrijkt met jodium. Zeezout wordt gewonnen door het verdampen van zeezout en heeft vaak een wat grovere textuur. Himalayazout heeft een roze kleur en komt uit zoutmijnen in de Himalaya. Keltisch zeezout komt uit Frankrijk en heeft een grijze kleur door de aanwezigheid van kleimineralen. Fleur de sel wordt hand geoogst op het oppervlak van zoutpannen. Rookzout wordt behandeld met rook van verbrand hout. Het zout krijgt hierdoor een unieke rokerige smaak.
Geraffineerd zout (keukenzout)
Keukenzout is fabrieksmatig bewerkt en wordt aan veel producten toegevoegd. Keukenzout bestaat enkel uit natrium- en chloride deeltjes. Mineralen en andere spoorelementen worden eruit gehaald.
Gedurende het verfijnen van keukenzout, natuurlijk zeezout of rotszout (rock salt) wordt het van meer dan 60 sporenelementen en essentiële macronutriënten ontdaan. Dit keukenzout wordt ontdaan van al zijn mineralen (behalve natrium en chloride) en tot zulke hoge temperaturen verhit dat de chemische structuur van het keukenzout verandert.
Het Zeezout en het zout uit zoutmijnen wordt geraffineerd en ongeveer 80 mineralen worden verwijderd, zodat er alleen nog maar natriumchloride(NaCl) overblijft. Deze mineralen worden gebruikt voor andere voedingsproducten. Circa 70% van de NaCl wordt gebruikt als chloorbron voor de chemische industrie en 25% wordt gebruikt voor grondstabilisatie in de bouw en het ijsvrij houden van wegen. Commercieel keukenzout of tafelzout dat in ons voedsel gebruikt wordt als bijvoorbeeld conserveringsmiddel of smaakversterker en om water te verzachten is verre van ideaal te noemen.
Alternatieven voor keukenzout
Mattisson verkoopt verschillende zoutsoorten die ideaal zijn als vervanging van keukenzout. Kies voor Keltisch zeezout, Himalaya zout of de algen mix.
Keltisch Zeezout
Keltisch zeezout (celtic sea salt) komt uit de Guérande streek in Frankrijk waar het volgens een eeuwenoude methode wordt gewonnen. Keltisch zeezout heeft en grijze kleur doordat het zeezout zich mengt met verschillende kleimineralen. Keltisch zeezout is dan ook een zeer mineraalrijke zoutsoort.
Wie kiest voor het gebruik van ongeraffineerd zout kan het beste voor Keltisch zeezout kiezen, ook wel sel gris (grijs zout) genaamd. Keltisch zeezout is ongeraffineerd, onbewerkt en ongewassen. Ongewassen is erg belangrijk, omdat wanneer het zout gewassen wordt het mineraal magnesium verloren gaat.
Alleen topsporters en mensen die enorm transpireren zouden Sole moeten gebruiken. Voor gewone mensen zoals jij en ik is het veel te riskant omdat je veel te veel zout binnen krijgt. Je kunt daar 3 soorten Keltisch zeezout kopen. Het originele zout heeft een vochtigheid van ca. 6% en is daarom niet geschikt voor een zoutmolen.
Voordelen van Keltisch Zeezout
- Het versterkt het immuunsysteem
- Het helpt bij depressie
- Het verbetert de bloedcirculatie
- Het helpt bij gewichtverlies
- Het vermindert astma-aanvallen
- Het kan osteoporose voorkomen
- Het vermindert spasmen en kramp
- Het brengt de bloedsuikerspiegel in balans
Himalayazout
Himalayazout is roze van kleur en wordt gewonnen uit zoutmijnen in het Himalayagebied in Pakistan. Himalayazout is een landzout dat op natuurlijke wijze is ontstaan.
Een belangrijk verschil tussen Himalayazout en Keltisch zeezout is dat Himalayazout een landzout is en Keltisch zout een zeezout. Daarbij is Keltisch zeezout veel zachter van smaak dan Himalayazout. Dit komt omdat het gehalte aan natriumchloride in Keltisch zeezout ongeveer 88,5% is terwijl dit in Himalayazout 97% is.
Zoutconsumptie en gezondheid
De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid zout verschilt per land. Over het algemeen wordt de dagelijkse inname van niet meer dan 5 gram per dag geadviseerd. Te veel zout is niet goed voor het lichaam en kan gevolgen met zich meebrengen om de lange termijn.
Matig met zout, klinkt steevast het advies. De norm is vastgesteld op 6 gram zout per dag. Maar de gemiddelde Nederlandse vrouw eet 7,5 gram zout per dag, en mannen 9,9 gram. Mensen die lijden aan ‘metabool syndroom’ - een lichamelijke conditie die meestal samengaat met overgewicht, hoge bloeddruk en insulineresistentie - zijn vaak zoutgevoelig. Bij zoutgebruik gaat de bloeddruk bij hen sterk omhoog. Ook bij kanker is vaak sprake van insulineresistentie. Om die reden is het advies zout matig te gebruiken.
Voor onze gezondheid is de verhouding tussen kalium en natrium heel belangrijk. In ons lichaam bevindt kalium zich hoofdzakelijk in de cellen, terwijl natrium in de vloeistof tussen de cellen voorkomt. Bij de behandeling van kanker spelen groenten en fruit in de visie van MMV een belangrijke rol. Alle fruit en groenten bevatten namelijk veel meer kalium dan natrium, wel zes tot honderd maal zoveel. Bovendien is dit kalium aan zeer veel verschillende zuren gebonden, waardoor het beter in de cel kan worden opgenomen.
Ons lichaam heeft natrium nodig om de vochtbalans op peil te houden. Daarnaast zorgt het voor het goed functioneren van onze spieren en hersenen.
Verschillen tussen zoutsoorten
We worden vaak verteld dat er geen verschil bestaat tussen gewoon tafelzout en ander soorten zout. Dat verschil is er wel degelijk. Tafelzout is namelijk geraffineerd zout. Dat houdt in dat dit zout (uit een mijn of uit zee) gewassen, machinaal gedroogd, gebleekt en met chemische middelen is behandeld. Er blijven dan maar twee basis elementen over: natrium en chloor (natriumchloride).
Het roze gekleurde Himalayazout komt uit een zoutmijn in Noord Pakistan. Het zout uit deze mijn is ongeveer 500 miljoen jaar oud. De naam van het zout heeft dus niets met de Himalaya bergen te maken die ‘pas’ 50 miljoen jaar oud zijn.
Keukenzout bestaat voor 60% uit chloride en voor 40% uit natrium. Natrium is hetgeen waar we teveel van binnenkrijgen en dat is dus de boosdoener. Uit laboratorium analyses van Himalayazout blijkt dat het praktisch dezelfde hoeveelheid natrium bevat als keukenzout. Wel lieten de analyses zien dat Himalayazout een grotere hoeveelheid andere mineralen zoals magnesium, calcium, kalium, zink en ijzer bevat dan keukenzout. Maar in vergelijking met de aanbevolen dagelijkse hoeveelheden van deze mineralen is het eigenlijk te verwaarlozen.
| Zoutsoort | Natriumgehalte (mg) |
|---|---|
| Keukenzout | 390 |
| Himalayazout | 381 |
Andere zoutsoorten
Er is een alternatief voor commercieel keukenzout. Ongeraffineerd zeezout bevat mineralen en sporenelementen, goede zouten die het lichaam kan gebruiken voor veel van de rollen die natrium speelt.
Het meeste zout (zo’n 93%) wordt voor industriële doeleinden gebruikt, vooral door de chemische industrie. Voor hen moet het zout uit 100% natriumchloride bestaan en vandaar dat dit zout geraffineerd wordt.
Er zijn nog andere interessante zoutsoorten:
- Fleur de sel
- Kaliumzout
- Koosjer zout
- Perzisch blauw
- Rookzout
- Zwart zout
Zet je bovenstaande zouten op tafel, dan kan dat inderdaad een ander accent aan je eten geven.
Gezonder zout?
In tegenstelling tot wat wel beweerd wordt, is kiezen voor Himalayazout of ander hip zout niet gezonder. Het bestaat net als gewoon zout ook grotendeels uit natriumchloride. En te veel daarvan is niet goed voor je nieren en hart.
Het verschil is dat deze bijzondere zouten na winning niet geraffineerd worden. Daardoor blijven de van nature aanwezige mineralen, zoals calcium en magnesium, behouden. En dat geeft het zout voor fijnproevers een bijzondere smaak of heeft een andere kleur en is daardoor geliefd in de keuken en op tafel. Maar die kleine hoeveelheid mineralen (circa 5 procent) zet weinig zoden aan de dijk, want je gebruikt er immers maar heel weinig van. Kortom, het is leuk, staat heel culi maar voor je gezondheid kun je nog steeds het beste niet te veel zout gebruiken.
Ja, het klinkt helaas niet zo exotisch als Himalayazout, Fleur de sel of Keltisch zeezout, maar LoSalt of Jozo Bewust zijn wel iets gezonder is dan keukenzout. In deze zoutsoorten is natriumchloride voor de ruim de helft vervangen door kaliumchloride. Kaliumchloride klinkt voor veel mensen chemisch of eng, maar de stof (die ook in groente en fruit zit) is juist gunstig voor de bloeddruk.
labels:
