Rood vlees wordt al jaren als ongezond bestempeld. Het zou zelfs kanker veroorzaken. Anderzijds bevat het wel belangrijke voedingsstoffen. Waar komt die tegenstrijdigheid vandaan? En moet je je nu wel of niet inschrijven voor die barbecue?

De term rood vlees staat niet alleen voor vlees dat letterlijk rood kleurt zoals bij biefstuk. Rood vlees is niet eenduidig gezond of ongezond. Ten eerste omdat we een onderscheid moeten maken tussen bewerkt en onbewerkt.

Wat is onbewerkt vlees?

De betekenis van ‘onbewerkt vlees’ is vlees dat vrij is van toevoegingen als E-nummers, conserveringsmiddelen en smaakstoffen. Vlees wordt bewerkt om bijvoorbeeld een betere kleur en langere houdbaarheid te verkrijgen. Onbewerkt vlees is dus vlees waaraan dit soort bewerkingen niet zijn gedaan. Het product wordt zo natuurlijk mogelijk aangeboden.

Onbewerkt rood vlees koop je meestal rauw en is enkel voorgesneden in de juiste porties, maar er is niets aan toegevoegd. Bewerkte rood vlees is al het vlees dat gerookt of gezouten is of waar conserveringsmiddelen aan toegevoegd zijn. Veel gebruikte conserveringsmiddelen zijn nitraat en nitriet.

Onbewerkt vlees of groentes is dus vlees of groente waaraan deze bewerkingen niet zijn gedaan. Het product wordt zo natuurlijk mogelijk aangeboden.

Onbewerkt = Puur en Natuurlijk

Een manier van voedsel bewerken is het raffineren. Raffineren betekent dat er een stof uit een product wordt gehaald. Graan kan worden uitgekleed naar meel, bloem, zetmeel, eiwitten, dit proces heet raffineren. Geraffineerde suiker betekent bijvoorbeeld uitgeklede, pure suiker. In minder geraffineerde suiker kunnen bijv. nog wat mineralen zitten.

Dit is voorbeeld van voeding in een vorm die mogelijk minder goed door je lichaam herkend kan worden. Pure voeding, zoals onbewerkte groenten, fruit, noten, zaden, en volkoren granen, bevatten vaak hogere concentraties van essentiële voedingsstoffen zoals vitamines, mineralen, vezels en antioxidanten.

Bewerkte voedingsmiddelen bevatten vaak toegevoegde suikers, zout, ongezonde vetten en kunstmatige additieven die nadelig kunnen zijn voor de gezondheid.

Een studie gepubliceerd in het American Journal of Clinical Nutrition toonde aan dat een dieet rijk aan onbewerkte voedingsmiddelen geassocieerd is met een lager risico op chronische ziekten zoals hartziekten, diabetes type 2 en bepaalde soorten kanker.

Waarom is onbewerkt vlees gezonder?

Onbewerkt vlees is gezonder, omdat het puur en natuurlijk is. Ons lichaam herkent de voedingsstoffen en kan deze makkelijker opnemen. Bij bewerkt vlees is dit niet het geval, en kunnen bepaalde voedingsstoffen zelfs verloren gaan. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het verlies van vitaminen en vezels. Verder bevat onbewerkt vlees geen ongezonde E-nummers en geen conserveringsmiddelen.

  • Betere voedingsstoffeninname: Pure voeding bevat vaak hogere concentraties van essentiële voedingsstoffen zoals vitamines, mineralen, vezels en antioxidanten.
  • Gezonde darmflora: Onbewerkte, pure voeding is meestal rijk aan vezels die de groei van gunstige darmbacteriën bevorderen. Een gezonde darmflora is essentieel voor een goede spijsvertering, een sterk immuunsysteem en zelfs voor mentale gezondheid.
  • Stabiele bloedsuikerspiegels: Veel pure voedingsmiddelen hebben een lagere glycemische index (GI) dan bewerkte voedingsmiddelen. Dit betekent dat ze langzamer worden afgebroken en een meer geleidelijke stijging van de bloedsuikerspiegel veroorzaken, wat helpt om insulineresistentie en diabetes te voorkomen.
  • Lager risico op chronische ziekten: Een dieet rijk aan onbewerkte voedingsmiddelen geassocieerd is met een lager risico op chronische ziekten zoals hartziekten, diabetes type 2 en bepaalde soorten kanker.
  • Betere gewichtsbeheersing: Een dieet gebaseerd op pure voeding kan helpen bij gewichtsbeheersing omdat deze voedingsmiddelen vaak lager zijn in calorieën en hoger in vezels, wat helpt bij het bevorderen van een gevoel van volheid en het verminderen van overeten.

Het kiezen van pure, onbewerkte voedingsmiddelen biedt tal van gezondheidsvoordelen, waaronder een betere voedingsstoffeninname, een gezonde darmflora, stabiele bloedsuikerspiegels, een lager risico op chronische ziekten en een betere gewichtsbeheersing.

Vleesconsumptie en gezondheid

Rood vlees bevat een hoge concentratie aan eiwitten, ongeveer 22 gram per 100 gram. En het bevat geen koolhydraten. Dat kan dus een handige manier zijn om je eiwitinname te verhogen. Heemijzer zit alleen in dierlijke producten en wordt beter opgenomen dan non-heemijzer. Het ijzer uit vlees lijkt dus van betere kwaliteit, maar dat wil niet zeggen dat je als vegetariër een ijzertekort zal oplopen.

Rood vlees staat echter niet alleen positief in de schijnwerpers. Het zou ook nadelen hebben en zelfs kanker veroorzaken. Klopt dat? De WHO bestempelt enkel bewerkt rood vlees als kankerverwekkend. Het kankerverwekkende effect van bewerkt vlees is waarschijnlijk afkomstig van de toegevoegde nitraten en nitrieten. Als onbewerkt vlees kankerverwekkend blijkt te zijn, zou dit kunnen komen door het heemijzer.

De verhoogde kans op kanker door het eten van (bewerkt) vlees is in vele onderzoeken wel significant, maar erg klein. In een bepaald onderzoek kwam naar voor dat de normale kans op darmkanker 6 op 100 is. Bij het eten van extra 100 gram rood vlees per dag wordt de kans dan 7 op de 100. Voor hart- en vaatziekten geldt ongeveer hetzelfde verhaal. Sommig onderzoek toont aan dat het consumeren van extra 50 gram bewerkt vlees de kans op hart- en vaatziekten verhoogt met 18%.

Over het algemeen raadt het voedingscentrum aan om wekelijks niet meer dan 500 gram vlees te consumeren waarvan maximaal 300 gram rode vleeswaren.

Tips voor een gezonde vleesconsumptie

  • Beperk je vleesconsumptie: Het advies is om niet meer dan 500 gram vlees per week te eten, waarvan maximaal 300 gram rood vlees. Wissel af met andere eiwitrijke producten.
  • Kies voor de juiste soort: Verkies wit vlees boven rood vlees en vers vlees boven bewerkt vlees. Kies je voor rood vlees? Ga dan voor magere verse vleessoorten zoals een biefstuk of een varkenshaasje.
  • Varieer je maaltijden: Probeer meer te variëren en beperk het vlees tot één maaltijd per dag. Eet minstens één keer per week een warme maaltijd zonder vlees.
  • Let op de bereiding: Vlees goed doorbakken is belangrijk om ziekmakende bacteriën te doden. Vermijd aangebrand vlees.

Om je gezondheid te optimaliseren kan je dus nadenken over je vleesconsumptie, maar je moet ook het grotere geheel zien. Zoals altijd geldt dat een algeheel gezond voedingspatroon met veel variatie en zoveel mogelijk onbewerkte voeding het gezondste is.

Voorbeelden van onbewerkte vleeswaren

  • Achterham: Dit onbewerkte vlees komt van het achterpoot van het varken en veel lijkt op beenham.
  • Kipfilet: In kipfilet zit natuurlijk kip. Deze kip wordt eerst geperst, gepekeld, gekookt en dan gegrild.
  • Rosbief: Rosbief is een groot stuk rundvlees dat is gesneden van een mager spierdeel van het rund.
  • Fricandeau: Fricandeau is mager, onbewerkt varkensvlees. Het lijkt een beetje op een rollade maar dan malser en magerder.

Houd er rekening mee dat dit wel afhankelijk is van de aanbieder van een product.

Rundvlees: Onbewerkt versus Bewerkt

Rundvlees in Nederland komt van melk- en vleeskoeien van verschillende rassen. Onbewerkt mager rundvlees past in een gezond voedingspatroon. Van de vleessoorten is rundvlees relatief rijk aan vitamine B12 en ijzer.

Rundvlees kan worden ingedeeld in snijvlees en draaiproducten. Snijvlees is het vlees dat in lappen wordt gesneden, zoals biefstuk, runderlappen en sukadelappen. Dit vlees komt vooral van vleeskoeien. Bewerkt vlees is voornamelijk vlees van melkkoeien. Draaiproducten zijn onder andere rundergehakt, rundertartaar en hamburgers.

De voedingswaarde van vleesproducten, zoals gehaktbal, vinken, burgers en worsten, hangt af van hoe en met welk vlees het gemaakt is. Vaak zit er veel zout in.

In de Schijf van Vijf staan bijvoorbeeld magere runderlappen, sukadelap, rosbief en biefstuk. Binnen de Schijf van Vijf draait het om afwisseling tussen dierlijke en plantaardige producten.

Tabel: Voedingswaarden van Vlees (per 100 gram)

Soort Vlees Eiwitten (g) Vet (g) Koolhydraten (g) Belangrijkste Voedingsstoffen
Mager Rundvlees 26 5 0 Vitamine B12, IJzer, Zink
Varkensvlees 21 15 0 Vitamine B1, B6, Seleen
Kipfilet 30 3 0 Niacine, Fosfor

Waar kun je onbewerkt vlees kopen?

Doordat onbewerkt vlees in de supermarkt lastig te verkrijgen is of het aanbod beperkt is, en je weinig weet over de achtergrond van wat je koopt, kun je het beste online jouw gewenste onbewerkte vleessoorten aanschaffen.

Een deel van onze producten wordt gekruid. Dit zijn allemaal biologische kruiden en kruidenmengsels die vrij zijn van kunstmatige aroma’s en E-nummers. De kruiden die we gebruiken zijn bijvoorbeeld koriander, gember, paprikapoeder, peper en nootmuskaat. Dit zijn allemaal natuurlijke toevoegingen, we maken uiteraard geen gebruik van kunstmatige toevoegingen. Aan een aantal producten wordt zout toegevoegd.

labels: #Vlees

Zie ook: