Door de overdaad aan veel (en verkeerde) informatie over eten en hoe het van invloed is op de gezondheid, is het bijna onmogelijk om goede voedingskeuzes te maken. Een aantal ongezonde voedingsmiddelen die we allemaal eten kunnen gezondheidsrisico’s met zich meedragen. In dit artikel bespreken we enkele voedingsmiddelen die ongezond zijn en indien u deze eet kunnen ze gevolgen hebben voor uw gezondheid.

Wat is ongezonde voeding?

Deze vraag lijkt makkelijk te beantwoorden, maar zo simpel is het niet. Chocolade is gezond als je niet meer dan 25 gram per dag eet, liefst met een cacaopercentage van 85%. Witte- en melkchocolade komen meer in de buurt van ongezond, zeker wanneer de hele reep in één keer opgaat of de chocolade is verwerkt in een product met veel toegevoegde suikers, zoals een mars of snicker.

Af en toe een patatje is niet ongezond. Het wordt pas ongezond wanneer er mayonaise aan wordt toegevoegd of wanneer je twee keer per week friet eet. Zo nu en dan een koekje kan best, maar een koekje bij ieder kopje koffie of thee is schadelijk voor de gezondheid.

Grofweg kan gezegd worden dat teveel verzadigd vet, transvet, suiker en zout ongezond is. Verzadigde vetten zijn met name dierlijke vetten en komen voor in vlees, boter, zuivel en gefrituurde producten. Ook gebak, koek, snacks, zoutjes en chips bevatten veel verzadigd vet en transvet. Tussendoortjes staan bekend om de grote hoeveelheden vet, zout en suiker die ze bevatten. Daarnaast zijn suikers en transvetten slecht voor de huid, ze kunnen leiden tot acne, rimpels en mee-eters. Suikers verergeren huidziekten als psoriasis, schimmelinfecties en eczeem.

‘Lege calorieën’

Een veel gehoorde term is ‘lege calorieën’. Dit zijn calorieën waar het lichaam niets aan heeft en die meteen worden omgezet in vet en aan de vetmassa worden toegevoegd. Hieronder vallen onder andere frisdranken en vruchtensappen, sauzen, snacks en koek en gebak.

Top 10 voorbeelden van ongezond eten

  1. Suiker bevattende drankjes: Suikerrijke voeding bevat vaak massa’s lege calorieën, maar zijn niet vullend. Sommige bronnen van suiker zijn echter slechter dan andere en dranken met suiker zijn absoluut de ergste. Als mensen calorieën van suiker drinken, zien de hersenen deze niet als voedsel. Daarom compenseren mensen niet automatisch door minder andere voedingsmiddelen te eten en verhogen ze uiteindelijk drastisch hun totale calorie-inname. Dranken met suiker vormen ook het meest dikmakende deel van het moderne eetpatroon. Alternatieven: Drink water, prikwater, koffie of thee.
  2. Pizza: Pizza behoort tot het populairste junkfood ter wereld. Dit is niet vreemd, omdat pizza heerlijk smaakt en erg gemakkelijk is om te eten. Het probleem is dat de meeste commerciële pizza’s met erg ongezonde ingrediënten bereid worden. Het deeg wordt gemaakt van zeer geraffineerd witmeel en het vlees is meestal bewerkt. Alternatieven: Sommige plaatsen waar pizza’s gemaakt worden gebruiken gezondere ingrediënten. Zelf gemaakte pizza kan ook erg gezond zijn. Commerciële pizza’s zijn vaak gemaakt van geraffineerde ingrediënten.
  3. Wit brood (geraffineerd meel): Wit brood is ontdaan van vrijwel alle vitaminen, mineralen, vezels en andere belangrijke voedingsstoffen, maar zit wel boordevol snelle koolhydraten (lees: suiker in vermomming). Door het ontbreken van deze essentiële bouwstenen weet het lichaam niet goed hoe het ze moet verteren en te verwerken. Geraffineerde witte bloem wordt vaak gebleekt met chloor. Wit brood is gemaakt van zeer fijn bloem. Het laat je bloedsuikerspiegel pieken en kan leiden tot overeten. Alternatieven: Voor mensen die tegen gluten kunnen is Essener brood een prima keus. Gelukkig zijn er veel gezonde alternatieven voor conventioneel tarwebrood.
  4. Snoepgoed: Snoeprepen zijn heel erg ongezond. Ze bevatten veel suiker, geraffineerd tarwemeel en bewerkte vetten. Ze bevatten ook weinig essentiële nutriënten. Bewerkte voedingsmiddelen zoals snoeprepen worden meestal heel lekker gemaakt (zodat je er meer van eet).Er zitten veel toegevoegde suikers, oliën en geraffineerde bloem in een klein pakje. Een gemiddelde snoepreep gehuld in chocolade kan rond de 200-300 calorieën bevatten, grotere repen nog meer. Helaas zijn deze repen overal te vinden en dus gemakkelijk voorhanden. Ze worden strategisch geplaatst in winkels om de consument in de verleiding te brengen ze impulsief te kopen. Laat je hier niet door afleiden. Kortom: Snoepgoed bevat ongezonde ingrediënten als suiker, geraffineerde bloem en oliën.
  5. Fruitsap: De meeste fruitsappen in de supermarkt hebben heel weinig gemeen met een stuk fruit. Ze bevatten zelfs evenveel suiker als frisdrank, als het niet meer is. Dit houdt in dat een glas sinaasappelsap niet hetzelfde verzadigende effect heeft als een sinaasappel. Het is gemakkelijk om grote hoeveelheden in een kort tijdsbestek te consumeren. Vruchtensap bevat in feite net zoveel suiker als een suikerdrank als Coca-Cola of Pepsi en soms zelfs meer. Alternatieven: Er zijn sommige vruchtensappen waarvan aangetoond is dat ze, ondanks het suikergehalte, voordelen voor de gezondheid bieden. Deze zijn granaatappel- en bosbessensap. Deze zouden echter gezien moeten worden als supplementen, niet iets om dagelijks je dorst mee te lessen.
  6. Gebak, koekjes en cakes: Gebak, koekjes en cakes zitten vol ongezonde ingrediënten, zoals toegevoegde suiker en geraffineerde bloem. Gebak, koekjes en cakes zijn ook niet voedzaam, waardoor je weer snel trek hebt nadat je gegeten hebt. Ze worden in het algemeen bereid met geraffineerde suiker, geraffineerd tarwemeel en toegevoegde vetten, die vaak ontzettend ongezond zijn, zoals bakkersvet, dat een hoog gehalte aan transvetten bevat. Deze lekkere traktaties zijn enkele van de ongezondste dingen die je kunt eten.
  7. Alcohol: Alcohol levert meer calorieën dan koolhydraten en eiwitten, ongeveer 7 calorieën per gram. Het lijkt prima te zijn om alcohol met mate te drinken en wordt zelfs in verband gebracht met gewichtsverlies. Het type alcohol heeft ook invloed. Als je wilt afvallen, kun je overwegen alcoholische voedingsmiddelen te verminderen of te schrappen.
  8. Roomijs: Roomijs is ontzettend lekker, maar erg ongezond. Het bevat veel calorieën en de meeste soorten zitten bomvol suiker. Je zou je eigen roomijs kunnen maken, met minder suiker en gezondere ingrediënten, zoals volle yoghurt en fruit. Roomijs uit de winkel is suikerrijk, zelfgemaakte roomijs is een beter alternatief.
  9. Patat en chips: Hoewel aardappelen gezond en voedzaam zijn, geldt dat niet voor patat en chips. Ze bevatten veel calorieën en het is gemakkelijk er te veel van te eten. Bij observationele onderzoeken is het eten van patat en chips gelinkt aan gewichtstoename. Daarbij bevatten gebakken, geroosterde en gefrituurde aardappelen de kankerverwekkende acrylamides. Patat en chips zijn ongezond en dikmakers.
  10. Margarine: Margarine is verwerkt in veel voedingsmiddelen. Het is een gehydrogeneerd transvet-olie die je koste-wat-kost wilt vermijden als je om gezonde voeding geeft. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht zijn boter en verzadigde vetten in het algemeen niet zo ongezond. Men dacht vroeger dat margarine een gezonder alternatief was voor boter. Gelukkig beseffen de meeste mensen nu dat dit ver van de waarheid is. Margarine is een zeer geraffineerd pseudovoedingsmiddel, dat eruit ziet als boter en er ook naar smaakt. Er zitten veel kunstmatige nutriënten in en ze wordt meestal gemaakt van geraffineerde plantaardige oliën die gehydrogeneerd zijn om ze dikker te maken. Als alternatief voor margarine zou je kunnen denken aan extra vierge olijfolie of kokosolie.

Andere voorbeelden van ongezond eten

  • Conventionele diepvriesmaaltijden: De meeste diepvriesmaaltijden zitten bordevol met conserveringsmiddelen, verwerkt zout, gehydrogeneerde (transvet) oliën en andere ‘lekker makers’. Verder zijn veel diepvriesmaaltijden zo lang voorgekookt dat hun voedingswaarde minimaal is (vooral na het opnieuw opwarmen in de magnetron thuis). Er zijn echter uitzonderingen! Kijk daarom goed naar de inhoud en probeer met name biologische maaltijden. De meeste bevroren maaltijden zijn helaas niet veel meer dan een bakje ellende, dus vermijd het eten van deze ongezonde maaltijden zo veel mogelijk en maak gebruik van vers bereide maaltijden.
  • Witte rijst: Zoals bij wit brood is ook witte rijst ontdaan van het grootste deel van de voedingsstoffen, de zemelen en de kiem. Twee natuurlijke componenten die deel uitmaken van rijst in zijn bruine vorm. Zelfs zogenaamde “gezonde” witte rijst is matig in zijn voedingswaarden. Het lichaam verwerkt deze geraffineerde voedingsmiddelen heel anders dan bijvoorbeeld bruine rijst. Bruine rijst wordt langzamer geabsorbeerd door het lichaam en veroorzaakt niet dezelfde piek in de bloedsuikerspiegel die witte rijst veroorzaakt.
  • Gepekelde vleesproducten met nitraten en of nitrieten: Vleeswaren, worst, hotdogs, spek, en vele andere vleessoorten uit de supermarkt zijn vaak bereid met natriumnitriet en andere chemische conserveringsmiddelen. Deze middelen worden in verschillende onderzoeken gekoppeld aan het veroorzaken van hart-en vaatziekten en zelfs kanker. Als je toch gepekeld vlees eet, kies dan voor niet-uitgeharde, nitriet en nitraat-vrij vlees, bij voorkeur afkomstig van biologische veeteelt.
  • Energie repen of dieet repen: Als we de marketing mogen geloven, zijn eiwit en energie repen een gezonde aanvulling op het dieet. Echter, bevatten deze maaltijdvervangers stoffen zoals soja-eiwit, geraffineerde suikers, gehydrogeneerd vet (transvet), en andere schadelijke additieven die kunnen bijdragen tot chronische ziekten. Uiteraard zijn niet alle eiwit en energie repen slecht. Lees daarom goed het etiket.
  • Soja melk en op soja gebaseerde vleesvervangers: Een van de grootste gezondheids misvattingen van deze tijd is de soja rage. Dit is een rage die u zou moeten overslaan. Bijna alle niet-biologische soja ingrediënten zijn genetisch gemodificeerd en bevatten additieven zoals bijvoorbeeld toxische chemische additieven als hexaan (oplosmiddel). Soja dat niet is gegist, bevat ook phyto oestrogenen die uw natuurlijke hormoonbalans in de war kunnen gooien.
  • Light producten: Veel zogenaamde “dieet” producten bevatten kunstmatige zoetstoffen zoals aspartaam en sacharose. Light producten bevatten altijd “minder” van iets, maar vaak meer van iets anders. Light mayonaise bevat meestal minder vet, maar meer suiker. Laat je niet vangen, het maakt de fabrikanten niet uit of je de originele variant of de light variant kiest, zolang je hun merk maar neemt.

Tips voor een gezonder eetpatroon

  • Eet elke dag de aanbevolen hoeveelheden uit elk vak van de Schijf van Vijf, en varieer ook binnen de verschillende vakken.
  • Eet elke dag een handje ongezouten noten.
  • Varieer en ga vooral voor plantaardige producten als peulvruchten, noten, tofu en tempé.
  • Neem verder 1x per week vis, ei, en niet te veel vlees.
  • Neem genoeg zuivel, maar niet meer dan de aanbevolen hoeveelheden. Denk aan melk, yoghurt en kaas.
  • Ga voor dranken zonder suiker: kraanwater, thee en koffie. Kraanwater is het meest duurzaam.

Producten zoals snoep en snacks, frisdrank en ook vleeswaren, witbrood, sauzen en veel kant-en-klare maaltijden staan niet in de Schijf van Vijf. Ze bevatten veel suiker, zout of verzadigd vet, of weinig vezels. Deze producten heb je voor je gezondheid niet nodig, en ze belasten wel het milieu.

Wat bepaalt of iemand gezond of ongezond eet?

Wat en hoe mensen eten hangt af van veel verschillende factoren. Zoals de eigenschappen van de voedingsmiddelen zelf, hoe het eten smaakt, ruikt of eruit ziet. Maar ook aangeleerd eetgedrag en invloeden van buitenaf, bepalen wat wij eten. Bijvoorbeeld of iemand geld en kennis heeft om gezonde voedingsmiddelen te kopen. Of het voorbeeldgedrag van ouders en vrienden. Ook eten mensen meer voedsel dat ze makkelijk kunnen krijgen, dan voedsel waar ze meer moeite voor moeten doen.

Onder ongezonde voeding verstaan we ongezonde voedingsmiddelen eten of drinken. Voorbeelden zijn gezoete dranken, producten met te veel zout, suiker of verzadigd vet, en fastfood. Ook een ongezond eetpatroon valt hier onder, zoals (te) weinig groente en fruit eten. Of in het algemeen veel eten of snacken.

Het ongezondste eten vermijden

De boog hoeft niet altijd gespannen te staan. Zelfs in een gezonde levensstijl is er ruimte voor wat minder ongezonde snacks. De 80/20 regel is hier prima voor. Als je 80% van de tijd supergezond eet en daarnaast kiest voor wat minder voedzaam eten hou je je fysiek en ook mentaal in topvorm. Maar het ongezondste eten kan je beter helemaal vermijden of echt bekijken als een zeldzame uitzondering. Het ongezondste eten is niet voor iedereen hetzelfde. Voor de ene is is enkel vettig fastfood ongezond. Ongezonde voeding zie je daarom beter als een relatief iets. Hoe meer bewerkt een voedingsmiddel is, hoe ongezonder. Vaak gaat dit gepaard met een hogere hoeveelheid aan calorieën een beperkte hoeveelheid micronutriënten. Over het meest ongezonde eten is het makkelijker om consensus te vinden. Van sommige voeding is het overduidelijk dat het schadelijk is voor ieders gezondheid.

labels:

Zie ook: