De Nederlandse gezondheidszorg wordt, net als het straatbeeld, steeds diverser. Door de instroom en vergrijzing van migranten krijgt de zorg in toenemende mate te maken met mensen uit verschillende landen en allerlei verschillende religies. Voorbeelden van religies zijn de islam, het jodendom en het hindoeïsme. Deze religies hebben allemaal hun eigen kenmerken en regels, met name op het gebied van voeding. Het is daarom heel belangrijk dat je als zorgverlener hiervan op de hoogte bent.

Halal en Haram: Rein en Onrein

In de islam wordt voedsel verdeeld in drie groepen: halal, haram en makruh. Toegestaan is al het voedsel dat niet nadrukkelijk verboden is. Moslims eten halal. Halal is een islamitische term en betekent rein. Rein wil zeggen dat iets schoon en zuiver is. Wanneer een voedingsmiddel halal is, wordt het als rein gezien binnen de islamitische wetgeving (de Sharia). Dit staat ook in de Koran vermeld. Producten die rein zijn, zijn daarom toegestaan voor moslims.

Haram is het tegenovergestelde van halal. Deze haram term wordt liever niet gebruikt door moslims. Beter is de term “niet halal”. Niet halal betekent onrein en die producten zijn verboden voor moslims. Niet alleen producten kunnen onrein zijn, maar ook bepaalde handelingen. Halal en haram zijn niet alleen gebaseerd op de Koran, maar ook op de Soenna en de islamitische rechtspraak van erkende islamitische geleerden.

Wat is Haram? Voedsel dat moslims niet mogen eten

Haram noemen we al het voedsel dat Allah verboden heeft. Aangezien het gebed 1 van de 5 zuilen in de Islam is, is dit dus wel belangrijk. Hieronder volgt een overzicht van voedingsmiddelen die niet halal, oftewel: haram zijn:

  • Varkensvlees: Het varken is een alleseter en daardoor een onrein dier in de ogen van moslims. Orthodoxe moslims zullen ook geen producten eten of gebruiken die afkomstig zijn van een varken (bijvoorbeeld varkensvet, gelatine of borstels van varkenshaar).
  • Bloed: Moslims mogen geen bloed eten. Dus geen stukje biefstuk of ander soort vlees dat niet helemaal doorbakken is en waar het bloed nog uitdruipt. Of een stukje bloedworst.
  • Vlees van vleesetende dieren
  • Aaseters: Dit zijn dieren die de kadavers van andere dieren opeten.
  • Producten met gelatine: Producten zoals gelei, waarin gelatine zit. Hierbij kun je denken aan diverse snoepjes en vlaaien.
  • Dierlijke producten die afkomstig zijn van een dier dat niet-ritueel is geslacht.
  • Bepaalde kaassoorten: Kaassoorten waarin het bestanddeel ‘stremsel’ voorkomt, is verboden. Stremsel is namelijk afkomstig uit de maag van een kalf dat niet halal is geslacht.
  • Alcohol: Allah heeft het drinken van alcohol verboden, dus mogen de moslims geen alcohol drinken. De Islam stelt dat elke vorm van beneveling slecht is voor het lichaam, maar ook voor de ziel. Alles dat schade toebrengt aan psyche en lichaam en hierdoor de krachten van de mens aantast (teksten: al-Nisaa’ 4:29; al-Baqarah 2:195) zijn daarom ook verboden.

Speciale aanbevelingen

Een aantal producten worden speciaal aanbevolen:

  • Honing (vanwege de genezende kracht)
  • Dadels
  • Zoetigheid
  • Zeedieren (behalve ongeschubde en aasetende dieren zoals krabben en zee-egels)
  • Melk
  • Vlees
  • Plantaardige olie zoals olijfolie

De rituele slacht (Halal)

Moslims mogen wel vlees eten van runderen, kalveren, geiten, schapen en pluimvee. Deze dieren zijn als ze goed worden geslacht Halal. Bij de rituele slachting worden de slokdarm, luchtpijp en twee halsslagaders van het dier in één keer en snel doorgesneden. Op deze manier kan het (onreine) bloed zoveel mogelijk wegvloeien en lijdt het dier zo weinig mogelijk pijn. Bij deze slachting spreekt men de naam van Allah uit want alleen hij heeft het recht om leven te geven en te nemen.

Het verschil tussen halal vlees en gewoon vlees heeft vooral te maken met de eisen die gesteld zijn aan de manier van slechten. Deze voorwaarde is onder andere dat het dier met een scherp mes moet worden gesneden in de hals. Verdoving is niet per definitie is uitgesloten. Dieren mogen echter alleen reversibel (omkeerbaar) verdoofd worden. Er wordt daarom vaak niet gekozen voor een verdoving, maar het dier mag niet onnodig lijden. Tevens moet het bloed er in 1 keer uitstromen. Ook mag het dier niet zien hoe andere dieren worden geslacht omdat dit voor extra stress zorgt bij het dier.

Dat het dier een goed leven moet hebben gehad is een van de voorwaarden en aspecten bij de slachting op islamitische wijze. Dit komt doordat het dier wordt gezien als een gunst dat door Allah is geschapen.

Verder is het cruciaal dat de gezondheid van het dier gegarandeerd is, waarmee het dier ook daadwerkelijk ‘rein’ is. Hierbij wordt gekeken naar de gezondheid, welzijn, voeding en de ruimte die het dier heeft gehad bij het leven.

Als laatste moet er zo min mogelijk dierenleed zijn. Vandaar dat de wijze van slachten die hiervoor is besproken zo van belang is. Halal eten is dus alles behalve barbaars wat de media soms voorschetst.

E-nummers

Ook E-nummers kunnen halal of niet halal zijn. Omdat niet op de verpakking vermeld staat wat in het E-nummer zit, is het lastig te achterhalen of het E-nummer halal of niet halal is. Hieronder een tabel met E-nummers die niet halal zijn:

E-nummer Omschrijving
E120 Kan gemaakt zijn uit insecten of insecten bevatten.
E322 Bevat een klein percentage kippeneieren.
E542 Wordt gemaakt uit de botten van slachtdieren. Mogelijk afkomstig van varkens.
E630, E631, E632, E633, E634, E635 Wordt voornamelijk gewonnen uit vlees en sardines.
E636 Kan verkregen worden door de verhitting van koemelk.
E640 Bevat gelatine en slachtafval. Beide kunnen afkomstig zijn van varkens of dieren die niet op de juiste manier zijn geslacht.
E901 Is een uitscheidingsproduct van insecten. Het bevat geen insecten. In de meeste gevallen wordt dit E-nummer als halal beschouwd.
E904 Is een uitscheidingsproduct van luizen.
E920, E921, E966 Wordt gewonnen uit eiwitten. Met name de eiwitten van haar en/of dieren. Mogelijk afkomstig van varkens.
E1000 Wordt gemaakt uit de gal van runderen. Ook kunnen er vetten afkomstig van dieren aan het E-nummer zijn toegevoegd.

Ramadan

De Islam kent net als het christendom een vastenperiode, de Ramadan. De Ramadan is de negende maand van de Islamitische kalender. Tijdens deze periode mag er tussen zonsopgang en zonsondergang mag er niet gegeten en gedronken worden. Deze maand mogen moslims van zonsopkomst tot zonsondergang niet eten, drinken, roken en seksen. Ook roddelen, liegen en vloeken is tijdens het vasten verboden. De Ramadan is een van de vijf zuilen van de islam en daarom voor veel moslims een belangrijke maand.

De Ramadan wordt afgesloten met het Suikerfeest, dat drie dagen duurt.

Etiquette van het eten

Er zijn een aantal etiquette regels die moslims in acht nemen bij het eten:

  1. Het voedsel niet bekritiseren.
  2. Gematigdheid en niet het (overmatig) vullen van de maag. Het meest dat een moslim hierin is toegestaan, is één derde voor voedsel, één derde voor drinken en één derde voor lucht.
  3. Het vermijden om te eten en te drinken uit gouden en zilveren servies. Dit omdat het verboden is.
  4. Het prijzen van Allah na het eten.

labels:

Zie ook: