Misselijkheid is heel vervelend en kan verschillende oorzaken hebben, zoals kanker of behandelingen zoals chemotherapie en radiotherapie. Voeding is meestal niet de oorzaak van misselijkheid, maar misselijkheid kan er wel voor zorgen dat je minder gaat eten. Bij chemotherapie word je meestal een uur na de behandeling minder misselijk, dus eet en drink op het moment dat je minder misselijk bent.

Wat is misselijkheid en braken?

Misselijkheid uit zich in een wee gevoel in de maagstreek, soms krijg je water in de mond of het gevoel dat je moet overgeven. Daarnaast kun je ook gaan zweten. Misselijkheid gaat soms gepaard met braken. Bij braken trekken de maagspieren samen en komt de maaginhoud omhoog, om vervolgens via de mond naar buiten te komen. Bij een lege maag komt er niet veel uit, soms slijm of gal. Het overgeven wordt aangestuurd door het braakcentrum in de hersenstam. Acute misselijkheid is vaak van korte duur.

Symptomen van misselijkheid

  • Een wee gevoel in de maag
  • Water in de mond
  • Overgeven
  • Zweten
  • Oprispingen
  • Maagkrampen

Gal overgeven: Wat betekent die gele of groene kleur?

Wanneer je gal overgeeft, betekent dit vaak dat je maag leeg is. Je hebt al alles eruit gegooid wat erin zat, en nu komt het overschot aan gal omhoog. Dit gebeurt bijvoorbeeld als je last hebt van een heftige maaggriep, voedselvergiftiging of een ander soort buikvirus. Ook kan overmatig alcoholgebruik de boosdoener zijn, of zelfs stress - ja, je lichaam is een gevoelige machine!

Die felgekleurde brij die je ziet, is hoogstwaarschijnlijk gal. De kleur komt door de gal zelf. Het is van nature geelgroen, en als je dat ziet tijdens het overgeven, betekent het dat er geen voedsel meer in je maag zit en je alleen nog gal uitscheidt. Het is vaak een teken dat je darmen of maag geïrriteerd zijn.

Wat is gal?

Gal is een geelgroene vloeistof die aangemaakt wordt in de lever en opgeslagen in de galblaas. Gal speelt een rol in het voedselverteringsproces door vooral vetten af te breken en deze om te zetten in vetzuren.

Oorzaken van gal overgeven

Gal overgeven kan zowel milde als ernstige oorzaken hebben. De milde oorzaken zijn bijvoorbeeld overmatig alcoholgebruik, voedselvergiftiging of buikgriep. Wanneer de maaginhoud het lichaam al verlaten heeft en je blijft overgeven dan geef je gal over. Dit kan pijnlijk zijn en een bittere smaak in de mond geven.

Gal spuwen kan komen door overgeven met een lege maag, bingedrinken, voedselvergiftiging of een blokkade in je darmen. Als je meer dan eens gal braakt, kan een medische aandoening het probleem veroorzaken. Een veel voorkomende oorzaak is galreflux of galterugvloeiing, die optreedt wanneer de gal vanuit je lever in je maag en slokdarm terechtkomt.

Andere oorzaken van misselijkheid en braken kunnen zijn:

  • Besmetting met parasieten (Giardia lamblia, Dientamoeba fragilis en Blastocystis hominis)
  • Darmontstekingen, Colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn
  • Galstenen, een gal-aandoening, gaat samen met vettige ontlasting
  • Een blindedarmontsteking, appendicitis
  • Darmobstructie
  • Prikkelbare darm syndroom
  • Aandoening van de alvleesklier of alvleesklierkanker
  • Onaangename geuren
  • Reisziekte
  • Vergiftiging en gebruik van bepaalde medicijnen
  • Ochtendmisselijkheid (zwangerschap)
  • Alcohol overconsumptie
  • Bestralingstherapie en chemotherapie
  • Anorexia nervosa
  • Boulimia nervosa
  • Diabetische ketoacidose
  • Gebruik van pijnstillers zoals Diclofenac, anticonceptiva, hartmedicatie, antibiotica
  • Hepatitis
  • Hersenschudding
  • Hersentumor of hersenvliesontsteking
  • Hevige pijn
  • Hyperthyreoïdie (overactieve schildklier)
  • Hypoparathyroïdie (traag werkende bijschildklier)
  • Migraine
  • Koorts (vaker bij kinderen)
  • Overactieve bijschildklieren
  • Oorontsteking (middenoor)
  • Voorhoofdsholte ontsteking
  • Hartfalen, leverfalen of leverkanker (in zeldzame gevallen)

Chronische misselijkheid en de darm:

  • Besmetting met parasieten kan misselijkheid veroorzaken (Giardia lamblia, Dientamoeba fragilis en Blastocystis hominis)
  • Darmontstekingen, Colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn; markers zoals calprotectine zijn verhoogd
  • Galstenen, een gal-aandoening, gaat samen met vettige ontlasting
  • Een blindedarmontsteking, appendicitis
  • Darmobstructie
  • Prikkelbare darm syndroom
  • Aandoening van de alvleesklier of alvleesklierkanker

Andere oorzaken van misselijkheid:

  • Onaangename geuren
  • Wanneer je onsmakelijke of schokkende dingen ziet moet je soms overgeven
  • Reisziekte kan optreden door beweging in de auto of op zee op een boot
  • Vergiftiging en gebruik van bepaalde medicijnen
  • Ochtendmisselijkheid is een teken van de vroege zwangerschap
  • Alcohol overconsumptie
  • Bestralingstherapie en chemotherapie
  • Anorexia nervosa
  • Boulimia nervosa
  • Diabetische ketoacidose
  • Gebruik van pijnstillers zoals Diclofenac , anticonceptiva, hartmedicatie, antibiotica
  • Hepatitis
  • Hersenschudding
  • Hersentumor of hersenvliesontsteking
  • Hevige pijn
  • Hyperthyreoïdie (overactieve schildklier)
  • Hypoparathyroïdie (traag werkende bijschildklier)
  • Migraine
  • Koorts (vaker bij kinderen)
  • Overactieve bijschildklieren
  • Oorontsteking (middenoor)
  • Voorhoofdsholte ontsteking; elke infectie kan met misselijkheid gepaard gaan
  • In zeldzame gevallen kan misselijkheid en braken duiden op een ernstige of zelfs levensbedreigende probleem. Bijvoorbeeld hartfalen, leverfalen of leverkanker

Wat te doen bij misselijkheid en braken

In eerste instantie is het belangrijk om genoeg te drinken. Muntthee en gember kunnen helpen. Vermijd bij misselijkheid sterke geuren, parfum, rook, benauwde kamers, hitte en vochtigheid. Gebruik bouillon en licht verteerbaar voedsel en vermijd vet en gekruid voedsel.

Eet en drink op het moment dat je minder misselijk bent. Kies voor koude gerechten of laat eten eerst afkoelen. Zorg ervoor dat je altijd iets in je maag hebt, want een lege maag kan ook een misselijk gevoel geven. Zuig of kauw op een ijsklontje, kauwgom, waterijsje of zachte stukjes fruit om de speekselklieren te activeren. Zorg dat je voldoende drinkt, want een tekort aan vocht verergert misselijkheid.

Bij diarree en overgeven is het belangrijk dat je extra vaak drinkt (2 of 3 liter per dag). Hoe meer diarree of overgeven, hoe meer je moet drinken om niet uit te drogen. Drink bijvoorbeeld elke keer een glas water, thee of bouillon nadat je diarree had. Drink kleine beetjes tegelijk als je overgeeft, bijvoorbeeld elke 5 tot 10 minuten 1 of 2 slokken. Als je je wat beter voelt, kun je langzaam weer wat meer in 1 keer gaan drinken. Als je ook koorts hebt, is drinken nog belangrijker.

Thuismiddeltjes voor het braken van gal

  • Vermijd uitdroging
  • Sappen drinken
  • Gember en kaneel
  • Stoppen met roken
  • Kleinere maaltijden

Drink geen zoete dranken als de diarree langer dan 1 week duurt of steeds terugkomt. Dus geen appelsap, melk, energie-dranken, frisdranken en light-dranken (zoals cola light). Soms kunnen de darmen tijdelijk minder goed tegen deze drank als je diarree hebt (gehad). Een paar dagen niet of minder eten is niet erg. Je hoeft jezelf niet te dwingen om te eten. Als je weer trek hebt, kun je weer eten waar je zin in hebt. Begin met kleine beetjes. Als je kunt eten, voel je je meestal meteen wat beter. Helemaal niet eten of een speciaal dieet is niet nodig.

Bij buikkrampen kun je het beste kleine beetjes eten en drinken. Als er iets in je maag komt, merken je darmen dat ook. Soms krijg je dan weer een golf van diarree. Dat betekent niet dat je iets verkeerds gegeten hebt. Je maag en darmen zijn nog gevoelig. Ook als je in 1 keer veel drinkt, kun je meteen naar de wc moeten.

Let op dit werkt vaak pa na het overgeven van gal. Dit kan je laten stoppen door in een glas een eetlepel suiker te doen, Dan voorzichtig coca cola erbij doen. Het helemaal laten uitbruisen! Dan rustig iedere keer een slokje nemen. Deze tip kreeg ik van mijn huisarts. Mijn zoontje van 2 hield niets meer binnen doordat hij steeds moest overgeven. Toen ik de huisarts belde gaf hij mij als tip om eens een paar slokjes cola te geven.

Als je moet overgeven, is het natuurlijk wel zo prettig als dit zo snel mogelijk stopt. Het overgeven stoppen is redelijk makkelijk te doen door middel van thee met honing. Als je erg misselijk bent en vaak moet overgeven, zal je het beste AA drink (sportdrank) en zoute pepsels van bolletje kunnen nemen. Dit stopt het overgeven. Ik ben iemand die maar blijft braken en braken. Soms wel 2 dagen. Heb enorm veel uitgeprobeerd en het enige dat werkt bij mij is sabbelen op een ijsblokje 30 sec. en in een beker laten vallen. 5 min later het mini laagje ijswater drinken en sabbelen en dit blijven herhalen. Dit helpt tegen het overgeven en misselijkheid. Dit zorgt er ook voor dat je nog wat vocht binnen krijgt.

Wanneer een arts inschakelen?

Bij aanhoudende misselijkheid en braken is het belangrijk een arts te raadplegen. Denk hierbij aan braken dat langer dan twee dagen aanhoudt bij volwassenen, of 24 uur bij kinderen. Of bij perioden van misselijkheid en braken die langer dan enkele weken aanhouden.

Overgeven lucht vaak op en het kan geen kwaad. Vaak als je veel hebt overgegeven heb je even minder trek. Drinken is wel belangrijk. Ga je weer starten met eten, begin dan licht verteerbaar en niet te veel tegelijk.

Wanneer moet je spoedzorg inschakelen bij gal overgeven? Als je vaak gal overgeeft, bloed in je braaksel ziet, gewichtsverlies hebt, of last hebt van ernstige buikpijn. Ook als het gepaard gaat met geelzucht (gele huid of ogen) moet je echt even langs een arts.

Risicogroepen

Gal overgeven kan iedereen overkomen, maar er zijn bepaalde groepen mensen die meer risico lopen. Mensen die last hebben van spijsverteringsstoornissen, zoals gastro-oesofageale refluxziekte (GERD) of maagzweren, hebben een grotere kans om gal over te geven. Ook mensen die langdurig last hebben van galblaasproblemen of galstenen kunnen dit ervaren, vooral na aanvallen van hevige pijn. Daarnaast kunnen mensen die een operatie aan hun maag of darmen hebben ondergaan, zoals bij maagresecties, vaker last krijgen van gal overgeven.

Onderzoek en diagnose

Bij aanhoudende misselijkheid en braken kan ontlastingsonderzoek via Darmklachten.nl helpen. Bij veel maagoperaties wordt de onderkant van de maag, inclusief het sluitspiertje, helemaal verwijderd. In zeldzame gevallen is er geen maagoperatie voorafgegaan aan gallige refluxklachten. Het is in dat geval meestal onduidelijk waarom het sluitspiertje minder goed werkt.

Een gastroscopie is een kijkonderzoek van de maag. Dit onderzoek gebeurt met behulp van een endoscoop. Een endoscoop is een flexibele slang waarop een kleine videocamera en een lampje zijn bevestigd. De arts brengt de endoscooop via jouw mond en slokdarm in de maag. De binnenkant van de maag kan zo goed bekeken worden. Tijdens een gastroscopie kan de arts kleine hapjes weefsel (biopten) wegnemen. Deze biopten worden vervolgens in het laboratorium onderzocht. Bij gallige reflux is het slijmvlies aan de onderkant van de maag roder van kleur.

Aanvullende onderzoeken

  • Verteringsparameters pH, vet, zetmeel, kleur en consistentie van de ontlasting
  • Bacteriële infectie met Salmonella, Campylobacter, Shigella, Yersinia en Clostridioides diffile
  • Helicobacter pylori - Maagzweer veroorzakende bacterie
  • Antigliadine en anti-ht-Transglutaminase - Markers voor glutenintolerantie
  • Darmparasieten - Onderzoek naar infecties met darmparasieten
  • Calprotectine - Ontstekingsmarker voor Ziekte van Crohn en colitis ulcerosa
  • Pancreas elastase - Afbraak van vet, zetmeel en eiwitten
  • Galzuren - Vertering van vet

Behandeling van gal opgeven

De behandeling van gallige reflux is vaak moeilijk. Een behandeling met een maagbeschermend medicijn kan de klachten verminderen. Maagbeschermende medicijnen vormen een soort beschermlaag op het slijmvlies in de maag. Bestaande wondjes krijgen zo de kans om te genezen en nieuwe wondjes kunnen voorkomen worden. Daarnaast kan behandeling met het medicijn ursodeoxycholzuur de klachten verminderen.

Er zijn geen dingen die je zelf kunt doen gericht tegen de gallige reflux. Probeer stress zoveel mogelijk te vermijden. Drink niet te veel melk. Ga meer bewegen. Wees voorzichtig met NSAID’s. Dit zijn pijnstillende medicijnen zoals aspirine, ibuprofen en diclofenac. Als u langdurig een NSAID nodig heeft, bespreek dit dan altijd met uw huisarts.

Medicijnen en gal overgeven

Sommige medicijnen kunnen door de diarree minder goed of helemaal niet werken.

Gebruik je de anticonceptie-pil en heb je last van overgeven of diarree? Lees wat je moet doen om zwangerschap te voorkomen bij de gewone pil en de minipil.

Heb je een kind met diarree of overgeven? Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.

  • Canagliflozine is een verlager van het bloedsuiker. Het zorgt ervoor dat de nieren meer suiker uitplassen.
  • Citalopram behoort tot de serotonineheropnameremmers ofwel SSRI's. Het regelt in de hersenen de hoeveelheid serotonine. Deze lichaamseigen stof speelt een rol bij emoties en stemmingen. SSRI's verbeteren de stemming en verminderen angsten. Artsen schrijven het voor bij depressie en bij angststoornissen, zoals een dwangstoornis, paniekstoornis, specifieke fobie (angst) en posttraumatische stressstoornis.
  • Dapagliflozine is een verlager van het bloedsuiker. Het zorgt ervoor dat de nieren meer suiker uitplassen.
  • Diclofenac is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID's genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend. Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis (ontsteking van de gewrichten), ziekte van Bechterew en jicht (ontsteking in uw gewricht). Bovendien bij koliekpijn, menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies, migraine en hoofdpijn.
  • Digoxine behoort tot de groep geneesmiddelen die hartglycosiden worden genoemd.
  • Empagliflozine is een verlager van de bloedsuiker. Het zorgt ervoor dat de nieren meer suiker uitplassen.
  • Fluoxetine behoort tot de serotonineheropnameremmers, ofwel SSRI's. Het regelt in de hersenen de hoeveelheid serotonine. Deze lichaamseigen stof speelt een rol bij emoties en stemmingen. SSRI's verbeteren de stemming en verminderen angsten. Artsen schrijven het voor bij depressie en bij angststoornissen, zoals dwangstoornis (OCD), paniekstoornis, sociale fobie en posttraumatische stressstoornis.
  • Ibuprofen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend. Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn, reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij migraine, hoofdpijn en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies.
  • Lithium vermindert hevige stemmingsschommelingen. Artsen schrijven het voor bij depressie. Ook wanneer u te veel energie heeft waardoor u bijvoorbeeld niet genoeg slaapt. Dit wordt een manie genoemd.
  • Metformine is een verlager van de bloedsuiker. Het behoort tot de biguaniden.
  • Naproxen is een ontstekingsremmende pijnstiller. Dit soort pijnstillers wordt ook wel NSAID genoemd. Het werkt pijnstillend, ontstekingsremmend en koortsverlagend. Het is te gebruiken bij pijn waarbij ook sprake is van een ontsteking, zoals bij gewrichtspijn. Ook bij ontstekingen van de gewrichten zoals reumatoïde artritis, ziekte van Bechterew en jicht. Bovendien bij koliekpijn, hoofdpijn, migraine en menstruatieklachten, zoals abnormaal vaginaal bloedverlies.
  • Paroxetine behoort tot de serotonineheropnameremmers, ofwel SSRI's. Het regelt in de hersenen de hoeveelheid serotonine. Deze lichaamseigen stof speelt een rol bij emoties en stemmingen. SSRI's verbeteren de stemming en verminderen angsten. Artsen schrijven het voor bij depressie en bij angststoornissen, zoals een dwangstoornis, paniekstoornis, sociale angststoornis, specifieke fobie en posttraumatische stressstoornis. Het wordt ook gebruikt bij zenuwpijn, bij seksuele stoornissen (vroegtijdige zaadlozing), premenstrueel syndroom (PMS) en bij opvliegers tijdens de overgang.
  • Sertraline hoort tot de serotonineheropnameremmers, ofwel SSRI's. Dit zijn medicijnen tegen depressie. Het regelt in de hersenen de hoeveelheid serotonine. Deze lichaamseigen stof speelt een rol bij emoties en stemmingen.

Misvattingen over gal overgeven

  • ❌ "Gal overgeven betekent dat je lever kapot is"
  • ❌ "Je lichaam gooit gifstoffen eruit, dus gal spugen is gezond"
  • ❌ "Je spuugt gal op een lege maag, dus eet gewoon iets"
  • ❌ "Gal overgeven? Gewoon wat melk drinken, dat neutraliseert het zuur"
  • ❌ "Gal overgeven komt alleen door een kater"
  • ❌ "Kinderen en jonge mensen geven geen gal over"
  • ❌ "Gal braken betekent dat je galblaas ontstoken is"
  • ❌ "Als je vaak gal overgeeft, kun je eraan doodgaan"
  • ❌ "Gal overgeven betekent dat je moet stoppen met vet eten"
  • ❌ "Een glas cola helpt tegen gal braken"

labels:

Zie ook: