Bijna iedereen heeft wel eens last van brandend maagzuur of een oprisping, bijvoorbeeld na een zware maaltijd. Dit is niet erg. Maar als u regelmatig ernstige last heeft van opkomend maagzuur is het raadzaam om naar de huisarts te gaan. Als er te vaak maagzuur vanuit de maag terug de slokdarm instroomt en dit wordt niet behandeld, dan kan een slokdarmontsteking ontstaan.

Oorzaken van overgeven na vet eten

Er zijn verschillende oorzaken voor het vaak terugstromen van maagzuur in de slokdarm. De meest voorkomende zijn:

  • Overgewicht: hierdoor is de druk in de buik groter dan normaal. Het zuur stroomt dan makkelijk terug naar de slokdarm.
  • Een middenrifbreuk waardoor het sluitspiertje tussen de slokdarm en de maag niet goed meer werkt en open gaat staan.
  • Een zwangerschap. Als er door de groei van de baby minder ruimte in de buikholte komt voor de maag, neemt de druk op de maag toe. Hierdoor kan het sluitspiertje niet meer goed sluiten.
  • Een luie maag (vertraagde maagontlediging) zorg ervoor dat het voedsel langer dan normaal in de maag blijft. Hierdoor is de kans groot dat er teveel zure maaginhoud terug de slokdarm instroomt.
  • Ouderdom: hierdoor kan het sluitspiertje wat verslappen en minder goed sluiten.
  • Voedingsmiddelen, zoals chocola, pepermunt en alcohol kunnen ervoor zorgen dat het sluitspiertje verslapt en de maag niet meer goed afsluit.
  • Roken: nicotine heeft hetzelfde effect als chocola, pepermunt en alcohol.
  • Vet eten: Jezelf verwend met frietjes of een oliebol? Dat kan flinke misselijkheid en zelfs een sprint naar het toilet opleveren. Vet eten en met name verzadigde vetten kunnen voor misselijkheid en darmklachten zorgen.

Symptomen van brandend maagzuur

De klachten bij brandend maagzuur verschillen per persoon. Sommige mensen hebben last van zure oprispingen en proeven het zuur dat omhoog stroomt de slokdarm in. Ook zonder het zuur te proeven, kunt u last hebben van brandend maagzuur. Sommige mensen hebben vooral 's nachts (in liggende positie) last of bij het voorover buigen klachten. Dit heeft te maken met de positie van de maag en de slokdarm. Bij andere mensen ontstaan de klachten met name na de maaltijd. Dit komt omdat juist na de maaltijd de maag onder spanning staat waardoor het sluitspiertje zich spontaan opent, zodat lucht kan ontsnappen. Hierbij kan dan ook zure maaginhoud de slokdarm inlopen. Maar ook los van deze uitlokkende factoren kan brandend maagzuur optreden.

Veel voorkomende klachten zijn:

  • Pijnlijk, branderig gevoel achter het borstbeen, vlak boven de maag. Sommige mensen voelen dit als een drukkende, knijpende pijn die nogal eens verward wordt met hartklachten. De pijn kan uitstralen naar de hals, de rug en tussen de schouderbladen;
  • Oprispingen waarbij een beetje maaginhoud terugvloeit tot in de mondholte;
  • Opboeren;
  • Geïrriteerde keel en hoestklachten. Dit komt voor als de maaginhoud regelmatig tot in de keelholte omhoog stroomt;
  • Het gevoel alsof er voortdurend een brok in de keel zit;
  • Slikklachten;
  • Heesheid;
  • Slecht gebit.

Wanneer naar de huisarts?

Het is belangrijk om naar uw huisarts te gaan, als:

  • u voelt dat het voedsel niet wil zakken in de slokdarm.
  • u regelmatig moet overgeven.
  • u in korte tijd meer dan 5 kilo afvalt, zonder aanwijsbare oorzaak.

Onderzoeken

Als u naar de huisarts gaat met uw klachten, zal de huisarts de diagnose brandend maagzuur eenvoudig kunnen stellen, maar soms is verder onderzoek nodig. Bijvoorbeeld als de klachten niet afnemen door maagzuurremmers of als de klachten eerst verdwijnen en dan weer terugkomen. Mogelijke onderzoeken zijn een kijkonderzoek (gastroscopie), zuurgraadmeting of manometrie.

Behandelingen

Als de klachten niet zo ernstig zijn, krijgt u voedingsadviezen en leefregels om ze te verminderen.

Voedingsadviezen en leefregels

Met de volgende tips en (voedings)adviezen kunnen de klachten van brandend maagzuur verminderen:

  • Vermijd grote, zware maaltijden en erg vet eten. Neem liever kleine maaltijden verspreid over de dag. U krijgt eerder last van brandend maagzuur als uw maag erg vol zit en een vette maaltijd blijft veel langer in uw maag. Het maagsap stroomt dan eerder in de slokdarm terug.
  • Ga na het eten niet meteen liggen. Als u met een volle maag gaat liggen, kan de inhoud van de maag makkelijker terugstromen in de slokdarm.
  • Wees voorzichtig met de volgende producten omdat die de klachten kunnen verergeren: alcohol, pepermunt, chocola, scherpe kruiden, koolzuurhoudende dranken en zuur vruchtensap van citrusfruit zoals citroen, grapefruit, mandarijn en sinaasappel.
  • Zorg voor een gezond lichaamsgewicht. Mensen met overgewicht hebben minder ruimte in de buikholte waardoor de druk in de buik groter is dan normaal.
  • Draag geen knellende kleding ter hoogte van uw maag.
  • Buk niet voorover, maar zak met rechte rug door knieën, want bij bukken stroomt het maagsap makkelijker de slokdarm in.
  • Stop met roken. Roken verslapt het sluitspiertje tussen de slokdarm en de maag.
  • Eet gezond, gevarieerd en vezelrijk. Een gezonde voeding bevat alle voedingsstoffen die u dagelijks nodig heeft.
  • Plaats het hoofdeinde van uw bed op klossen zodat het hoofdeinde 10 tot 15 centimeter hoger is dan het voeteneinde. Het maagzuur stroomt dan niet zo gemakkelijk terug naar de slokdarm. Een extra kussen onder uw hoofd is geen goede oplossing.
  • Het is verstandig om tenminste 3 uur voordat u gaat slapen niet meer te eten.

Medicijnen

U kunt ook medicijnen voorgeschreven krijgen, meestal voor een periode van 4 tot 6 weken. In die tijd moeten uw klachten verminderen of verdwijnen. Is dit niet het geval, dan moet u de medicijnen langer gebruiken of krijgt u een hogere dosering. Het kan ook voorkomen dat u andere medicijnen krijgt voorgeschreven.

Er zijn diverse medicijnen met verschillende werkingen:

  • Medicijnen die een beschermende laag aanbrengen op de binnenkant van de slokdarm en de maag. Er is dan nog wel maagsap, maar veel minder of helemaal niet zuur meer.
  • Medicijnen die de werking van de slokdarm- en maagspieren bevorderen. Deze medicijnen zorgen voor een sneller transport van voeding door de slokdarm en de maag. Daardoor wordt de kans kleiner dat maagsap terug omhoog stroomt.
  • Deze medicijnen doen niets aan het sluitspiertje dat niet goed sluit. Er kan dus nog steeds maagsap terug de slokdarm instromen. Maar omdat het maagsap niet meer zuur is, levert het meestal geen problemen meer op en verdwijnen de klachten. Ook kunnen eventuele beschadigingen aan de slokdarm dan goed genezen.

Anti-refluxoperatie

Als medicijnen, voedingsadviezen en leefregels niet helpen om de klachten te verminderen, kan een operatie uitkomst bieden, waarbij een zogenaamd 'maagmanchet' wordt aangelegd. Een 'maagmanchet' verstevigt de overgang tussen maag en slokdarm. Bij deze kijkoperatie wordt het bovenste deel van de maag als een soort manchet om de onderkant van de slokdarm heen gedraaid. Zo kan de maag niet meer door de middenrifbreuk omhoog komen.

Functionele maagklachten

Volgens mlds heeft bijna een kwart van de Nederlanders weleens last van pijn in de maag. Dit is vaak onverklaarbaar. Onverklaarbare maagkwalen worden functionele maagklachten genoemd. Functionele maagklachten ontstaan vaak door twee veelvoorkomende oorzaken.

  • Een overgevoelige maag betekent dat je maag snel van streek raakt door bepaalde voedingsmiddelen, dranken of stress. Mensen met een overgevoelige maag kunnen last krijgen van symptomen zoals buikpijn, misselijkheid, een opgeblazen gevoel en brandend maagzuur. Het is belangrijk om te herkennen welke voedingsmiddelen en situaties deze klachten veroorzaken, zodat je ze kunt vermijden en zo de klachten kunt verminderen.
  • Een luie maag, ook wel bekend als gastroparese, betekent dat de maag langzamer dan normaal voedsel verteert. Dit kan leiden tot symptomen zoals een vol gevoel na een kleine maaltijd, een misselijk gevoel, braken en buikpijn. Mensen met een luie maag moeten vaak kleine, frequente maaltijden eten en vezelrijke of vette voedingsmiddelen vermijden.

Andere oorzaken van maagklachten

Naast functionele maagklachten, zijn er ook andere klachten die wel een duidelijke oorzaak hebben:

  1. Verkeerd eten: Dit is een van de meest voorkomende vormen van maagpijn en tegelijkertijd een van de minst gevaarlijke. De oorzaak van deze pijn zit hem namelijk in het eten wat je binnenkrijgt. Probeer in deze gevallen dus gevarieerd te eten en laat altijd nog wat ruimte over in je buik.
  2. Voedselvergiftiging: Het kan namelijk zo zijn dat je bedorven voedsel hebt gegeten en dus een voedselvergiftiging hebt opgelopen. Meestal gaat een voedselvergiftiging binnen 1 tot 5 dagen vanzelf over maar in uitzonderlijke gevallen is de vergiftiging zo heftig dat je naar het ziekenhuis moet.
  3. Stress: Naast het feit dat stress mede verantwoordelijk is voor veel kwaaltjes (denk aan overgewicht, te hoog cholesterol etc.) is het ook één van de oorzaken van maagklachten. Stress zorgt ervoor dat je lichaam in de zogenaamde ''flight of fight'' status kan verkeren. Het voorkomen van maagklachten door stress is niet eenvoudig. Verschillende wetenschappelijke onderzoeken hebben uitgewezen dat magnesium stress kan verminderen. Door te bewegen maakt je lichaam endorfine aan en daar word je gelukkiger van. Je komt pas echt tot rust als je niet meer gestoord kunt worden door triggers van buitenaf.
  4. Galstenen: Pas als een galsteen klem komt te zitten tussen de galwegen kunnen er klachten optreden. Dat komt omdat de galstenen dan de doorstroming van galvloeistof verhinderen. De galblaas probeert vervolgens om de galstenen door de galwegen te laten stromen, door samen te trekken. Deze samentrekking van de galblaas heeft vaak veel pijn tot gevolg, met name in de rechterbovenbuik. Andere klachten zijn misselijkheid, overgeven en geelzucht.
  5. Alvleesklierontsteking: Een (acute) alvleesklierontsteking kenmerkt zich vaak in een acute en hevige pijn in de bovenbuik. Deze pijn kan in sommige gevallen uitstralen naar de schouders, de zij en de rug. Andere klachten van een acute alvleesklierontsteking zijn een misselijk gevoel, overgeven, koorts en een versnelde ademhaling. Karakteristiek aan alvleesklierontsteking is dat de maagpijn toeneemt na een maaltijd en dat je geneigd bent om voorovergebogen te gaan zitten met je knieën opgetrokken.
  6. Glutenallergie: Een van de symptomen van glutenintolerantie is maagpijn. Deze maagpijn doet zich, vanzelfsprekend, vooral voor wanneer diegene gluten heeft binnen gekregen. Typische soorten maagpijn bij glutenallergie zijn: krampen, een misselijk gevoel, overgeven en diarree. Niet aan de maag gerelateerde klachten zijn o.a. jeuk, irritatie rond de mond, huiduitslag en verstopping van de neus.
  7. Aneurysma: Een aneurysma is een verdikking of verwijding van de aorta. De aorta is de belangrijkste ader in je lichaam en deze loopt ook door je buik. Op het moment dat de verdikking of verwijding van de aorta zich daar voordoet, dan kan dit maagklachten tot gevolg hebben. Je herkent een aneurysma aan een kloppend gevoel onderin en middenin je buik. Het wordt ook wel gekenmerkt als een drukkend gevoel in je maag/middenrif. Ook kun je een pijnlijk gevoel in de rug en onderrug ervaren.
  8. Maagzweer: Als je last hebt van een maagzweer dan is de slijmvlieslaag van de twaalfvingerige darm of van de maag dusdanig beschadigd dat er een gat in zit. Hierdoor liggen de zenuwen in het bindweefsel helemaal open. Als vervolgens het zure maagsap met deze zenuwen in contact komt, dan heeft dit hevige pijn tot gevolg. De oorzaak van een maagzweer is vaak de bacterie genaamd Helicobacter Pylori.
  9. Geïrriteerd maagslijmvlies: Wanneer het maagslijmvlies dunner wordt, bijvoorbeeld door stelselmatig roken, vet eten of alcohol, neemt ook de beschermende werking van het maagslijmvlies af. Hierdoor dringt maagzuur makkelijker door het slijmvlies heen, waardoor het de maagwand plaatselijk kan irriteren. De slokdarm is sowieso al niet beschermd tegen maagzuur waardoor je het welbekende branderige gevoel van maagzuur achter het borstbeen ervaart. Deze klachten vinden vooral plaats net na een maaltijd.
  10. Overgevoelige maag: Als je regelmatig last hebt van een raar gevoel in de buik, een misselijk gevoel en/of een opgeblazen gevoel zonder direct aanwijsbare reden dan kun je bijvoorbeeld kiezen voor een gastroscopie of maagonderzoek. In dat geval heb je waarschijnlijk last van zogenaamde functionele maagklachten.

Oorzaken van misselijkheid na het eten

  • Voedselvergiftiging: Binnen een paar uur na het eten misselijk? Ai! Dat kan duiden op een voedselvergiftiging. Helemaal als je ook moet overgeven en last hebt van buikkrampen en diarree. Wat te doen bij voedselvergiftiging: veel drinken en kleine porties eten, wanneer je je eten nauwelijks kunt binnenhouden. Meestal gaat een voedselvergiftiging binnen een paar dagen vanzelf over.
  • Sporten met een volle maag: Net gegeten, snel naar de sportschool en.. na 5 minuten inspanning enorm misselijk? Sporten met een volle maag kan voor misselijkheid zorgen. Het beste is om 2 tot 3 uur voor het sporten te eten en voldoende te drinken.
  • Te veel eten na een periode van weinig eten: Magertjes ontbeten en de lunch overgeslagen.. dan ‘s avonds maar alles inhalen? Dat is geen aanrader! Wanneer je overdag te weinig hebt gegeten, heb je de neiging om ’s avonds extra veel te eten. Met misselijkheid als gevolg!
  • Voedselallergie: Misselijk na het eten van koemelkproducten of gluten? Het kan zijn dat je een voedselallergie hebt. Dit is een abnormaal sterke reactie van het afweersysteem op eiwitten in ons voedsel. Naast misselijkheid kun je ook last hebben van huid-, luchtweg- en darmklachten.
  • Stress: Soms denk je misselijk te zijn door het eten, maar het kan ook een andere oorzaak hebben. Bijvoorbeeld stress. Wanneer je stress hebt, doet dit vreemde dingen met je lichaam. Het kan lichaamsfuncties beïnvloeden en er bijvoorbeeld voor zorgen dat je spijsvertering minder goed werkt.
  • Vet eten: Jezelf verwend met frietjes of een oliebol? Dat kan flinke misselijkheid en zelfs een sprint naar het toilet opleveren. Vet eten en met name verzadigde vetten kunnen voor misselijkheid en darmklachten zorgen. Hetzelfde geldt wanneer je te veel koffie, alcohol en pittig eten consumeert.
  • Galstenen: Een van de symptomen van galstenen is misselijkheid na het eten. Andere kenmerken: scherpe pijn rechtsboven in de buik, boeren, winderigheid en drang om over te geven. Vet eten staat erom bekend de pijn te verergeren (gal helpt bij de vertering van vet).

Maagzweer

U heeft een maagonderzoek (gastroscopie) gehad, waarbij de arts een maagzweer (ulcus) heeft vastgesteld. We spreken van een maagzweer als er een wondje is ontstaan in de beschermende slijmvlieslaag van de wand van de maag of het eerste stukje van de dunne darm, de twaalfvingerige darm. Het agressieve maagzuur komt dan direct in contact met de zenuwen van de maagwand, wat de pijn veroorzaakt.

Oorzaken van een maagzweer

Maagzweren kunnen worden veroorzaakt door bepaalde medicatie, zoals antistollingsmiddelen, prednison en ontstekingsremmende pijnstillers, de zogenaamde NSAID’s. De bacterie Helicobacter pylori is ook een belangrijke veroorzaker van een maagzweer.

Behandeling van een maagzweer

Een maagzweer wordt behandeld met maagzuurremmende medicatie. Dit kan bijvoorbeeld pantozol, omeprazol, pariet of Nexium zijn. Een maagslijmvliesbeschermend medicijn is ulcogant of sucralfaat. Dit medicijn zorgt voor een beschermend laagje over het slijmvlies. De behandeling van de Helicobacter pylori bestaat uit een kuur van twee soorten antibiotica en een maagzuurremmend medicijn.

Voedings- en leefstijladviezen bij een maagzweer

  • Gebruik een gezonde, gevarieerde en vezelrijke voeding.
  • Eet op regelmatige tijden, begin de dag met een ontbijt, neem drie hoofdmaaltijden en eventueel een tussendoortje.
  • Gebruik niet te grote maaltijden, sla geen maaltijd over.
  • Gebruik zo min mogelijk alcohol.
  • Als u rookt, kunt u daarmee beter stoppen.
  • Zorg voor voldoende rust en ontspanning.
  • Zorg voor voldoende lichaamsbeweging.

Wat te doen bij maagklachten?

Dit kan helpen om minder last van je maag te krijgen:

  • Leg 's nachts een extra kussen onder je hoofd, nek en schouders. Dan ligt je bovenlichaam hoger.
  • Slik geen pijnstillers zoals ibuprofen en naproxen (NSAID's).
  • Als je te zwaar bent, probeer dan af te vallen.
  • Als je rookt, probeer te stoppen.

Wanneer direct bellen?

Bel direct de huisarts of huisartsen-spoedpost als je 1 of meer van deze dingen hebt:

  • Je poep is plakkerig en zwart (dus niet donkerbruin).
  • Je geeft bloed over.
  • Je blijft overgeven. De pijn gaat niet meer weg.
  • De pijn is zo erg dat je het niet meer volhoudt.
  • Je voelt je suf en valt steeds bijna flauw.
  • Je hebt heftige buikpijn en koorts.
  • Je hebt heftige buikpijn die erger wordt als je beweegt.
  • De pijn wordt erger als je je buik aanraakt of loslaat.
  • De pijn wordt erger als je hoest of lacht.

Vertraagde maagontlediging

Een vertraagde maagontlediging is het gevolg van een storing in de bewegingen van de maag. De maagspier trekt te weinig of te onregelmatig samen. Als je last hebt van een vertraagde maagontlediging, blijft voedsel vaak veel langer in je maag.

Klachten bij een vertraagde maagontlediging

Misselijkheid en soms braken na de maaltijd zijn veelvoorkomende klachten bij een vertraagde maagontlediging. Bij een ernstig vertraagde maagontlediging wordt het braaksel meestal met grote kracht uitgestoten.

Behandeling van vertraagde maagontlediging

De eerste stap in de behandeling van vertraagde maagontlediging is vaak het aanpassen van je voeding. Vertraagde maagontlediging kan behandeld worden met medicijnen. Deze medicijnen stimuleren de spieren in je maag, zodat het voedsel goed wordt gekneed en gemengd met maagsap voor een goede vertering. Als voedingsadviezen en medicijnen niet genoeg helpen, kan sondevoeding een oplossing zijn.

Voedingsadviezen bij vertraagde maagontlediging

  • Eet rustig.
  • Blijf rechtop na het eten: Ga niet direct liggen na het eten.
  • Kies voor magere producten.
  • Let op vezelrijke producten.
  • Vermijd sterk gekruid voedsel.
  • Vermijd rood, taai en draderig vlees.
  • Voorkom verstopping.
  • Ook al heb je minder trek, probeer regelmatig en gezond te eten.

Gastroparese

Gastroparese is een maagstoornis waarbij het voedsel vertraagd wordt verteerd. Bij gastroparese werken de maagspieren slecht of helemaal niet, waardoor de maag niet normaal kan worden geleegd. Gastroparese kan leiden tot chronische misselijkheid en braken, met ondervoeding en verstoorde bloedsuikerwaarden als gevolg.

labels:

Zie ook: