Braken na het eten kan een onaangename en verontrustende ervaring zijn. Er zijn verschillende oorzaken die hieraan ten grondslag kunnen liggen, variërend van relatief onschuldige aandoeningen tot meer complexe medische problemen. In dit artikel worden de meest voorkomende oorzaken van braken na het eten besproken, samen met tips over wat je kunt doen om de klachten te verlichten en te voorkomen.

Voedselgerelateerde Oorzaken

Voedselvergiftiging

In eten en drinken kunnen bacteriën, virussen, schimmels of parasieten zitten die je ziek kunnen maken. Je wordt misselijk, krijgt buikpijn, moet overgeven en hebt diarree. In eten en drinken zitten altijd wel bacteriën, virussen, schimmels of parasieten. Van de meeste heb je geen last. Door besmet eten en drinken kun je deze klachten krijgen: meestal eerst buikpijn of buikkrampen, misselijk en overgevend, diarree en duizelig zijn. Sommige bacteriën geven hoofdpijn, spierpijn en koorts. Door sommige bacteriën kun je bloed in je poep krijgen.

Meestal ben je ziek door bacteriën op eten, bijvoorbeeld deze:

  • Salmonella: komt voor op rauwe kip, rauw kalfsvlees of rauw varkensvlees. Soms zitten ze in eieren en melk, en op groente en fruit.
  • Campylobacter: zit vooral op rauwe kip.
  • Listeria: zit soms op rauw vlees, rauwe vis (sushi, oesters) en in kaas van rauwe melk.
  • E-coli: kan op rauw vlees (gehakt, hamburger) zitten en op rauwe groente.

Zulke bacteriën komen in je maag en darm en gaan daar groeien. Zo worden het er steeds meer. Ze zorgen voor een ontsteking van de binnenkant van de maag en darmen. Sommige bacteriën en schimmels maken gifstoffen waar je ziek van kunt worden.

Zo kunnen de bacteriën bijvoorbeeld in je maag en darm komen:

  • Je snijdt rauwe kip en bakt die gaar. Op dezelfde snijplank snijd je daarna tomaten voor een salade. De bacteriën van de rauwe kip komen nu op de tomaten en je eet tomaten met deze bacteriën erop.
  • Je koopt sushi bij de supermarkt en laat dit buiten de koelkast staan. Bacteriën krijgen zo de tijd om te groeien en door de warmte kunnen ze sneller groeien.
  • Je koopt biologische sla. Op de sla zitten E-coli bacteriën uit biologische mest. Je wast de sla niet goed. Daardoor blijven er wat bacteriën op de sla zitten.
  • Je barbecuet en er liggen wat kipsatés in de zon. De bacteriën die erop zitten kunnen goed groeien in de warmte. De kipsaté gril je daarna niet lang genoeg en je eet een halfgare saté op.
  • Je geeft iemand een hand. Die persoon is net naar de wc geweest en heeft de handen niet goed gewassen. De bacteriën uit zijn poep komen dan op jouw handen.

Voedselallergie of Intolerantie

Misselijkheid na het eten van koemelkproducten of gluten kan wijzen op een voedselallergie. Dit is een abnormaal sterke reactie van het afweersysteem op eiwitten in ons voedsel. Naast misselijkheid kun je ook last hebben van huid-, luchtweg- en darmklachten. Krijg je lichamelijke klachten na het eten van bepaald voedsel? Volgens Stichting Voedselallergie gaat het niet altijd om een voedselallergie.

Vetrijk Eten

Jezelf verwend met frietjes of een oliebol? Dat kan flinke misselijkheid en zelfs een sprint naar het toilet opleveren. Vet eten en met name verzadigde vetten kunnen voor misselijkheid en darmklachten zorgen. Hetzelfde geldt wanneer je te veel koffie, alcohol en pittig eten consumeert.

Andere Medische Oorzaken

Gastroparese

Gastroparese is een maagstoornis waarbij het voedsel vertraagd wordt verteerd. In een gezond spijsverteringssysteem wordt het voedsel door krachtige spiersamentrekkingen vanuit de maag door de darmen verplaatst. Bij gastroparese werken de maagspieren slecht of helemaal niet, waardoor de maag niet normaal kan worden geleegd. Gastroparese heeft een aantal verschillende oorzaken, waaronder type 1 en type 2 diabetes, echter in veel gevallen is de oorzaak onbekend (idiopathisch). De gevolgen van gastroparese op iemands lichamelijke gesteldheid kunnen enorm groot zijn.

Gastroparese kan leiden tot chronische misselijkheid en braken, met ondervoeding en verstoorde bloedsuikerwaarden als gevolg. Ook het emotionele welbevinden kan als gevolg van gastroparese negatief beïnvloed worden. Het voortdurende ongemak dat gepaard gaat met chronische misselijkheid en braken kan ernstige gevolgen hebben voor de relatie met familie en vrienden, op iemands functioneren op school of op het werk en tijdens andere sociale activiteiten.

Galstenen

Een van de symptomen van galstenen is misselijkheid na het eten. Andere kenmerken: scherpe pijn rechtsboven in de buik, boeren, winderigheid en drang om over te geven. Vet eten staat erom bekend de pijn te verergeren (gal helpt bij de vertering van vet). Vermoed je dat je galstenen hebt? Het Voedingscentrum adviseert gezond te eten, geen maaltijden over te slaan en voedingsmiddelen te vermijden waarvan je last krijgt.

Vertraagde Maagontlediging

Een vertraagde maagontlediging is het gevolg van een storing in de bewegingen van de maag. De maagspier trekt te weinig of te onregelmatig samen. In de maag wordt het voedsel gekneed en gemengd met maagsap. De maag heeft een spierlaag die het voedsel fijnmaalt. Als je last hebt van een vertraagde maagontlediging, blijft voedsel vaak veel langer in je maag.

Bij veel mensen is de oorzaak van een vertraagde maagontlediging niet bekend. Bij onderzoek zijn er geen afwijkingen aan de maag te zien. Een vertraagde maagontlediging behoort tot de zogenaamde motoriekstoornissen van het maag-darmkanaal. Hierbij is sprake van een dysfunctie. Daarom spreekt men ook vaak van functionele buikklachten of functionele maagdarmklachten. Dat wil zeggen dat de klachten veroorzaakt worden door een verstoorde functie van de maag, maar dat er geen zichtbare afwijking te vinden is. Misselijkheid en soms braken na de maaltijd zijn veelvoorkomende klachten bij een vertraagde maagontlediging. Bij een ernstig vertraagde maagontlediging wordt het braaksel meestal met grote kracht uitgestoten.

Overige Oorzaken

Stress

Soms denk je misselijk te zijn door het eten, maar het kan ook een andere oorzaak hebben. Bijvoorbeeld stress. Wanneer je stress hebt, doet dit vreemde dingen met je lichaam. Het kan lichaamsfuncties beïnvloeden en er bijvoorbeeld voor zorgen dat je spijsvertering minder goed werkt. Tip: probeer je stressfactoren te achterhalen en er iets aan te doen.

Medicijngebruik

Gebruikt u medicijnen en geeft u over binnen 4 uur na inname? Het kan zijn dat uw lichaam de medicijnen dan niet heeft opgenomen. Neem contact op met uw huisarts om te overleggen. Sommige medicijnen kunnen door de diarree minder goed of helemaal niet werken. (NSAID)Deze medicijnen kunnen gevaarlijke bijwerkingen geven als je steeds diarree hebt of steeds overgeeft.

Wat te doen bij braken

Hydratatie

Bij diarree en overgeven is het belangrijk dat je extra vaak drinkt (2 of 3 liter per dag). Hoe meer diarree of overgeven, hoe meer je moet drinken om niet uit te drogen. Drink bijvoorbeeld elke keer een glas water, thee of bouillon nadat je diarree had. Drink kleine beetjes tegelijk als je overgeeft. Bijvoorbeeld elke 5 tot 10 minuten 1 of 2 slokken. Zo hou je toch wat vocht binnen. Als je je wat beter voelt, kun je langzaam weer wat meer in 1 keer gaan drinken. Als je ook koorts hebt, is drinken nog belangrijker.

Voeding

Een paar dagen niet of minder eten is niet erg. Je hoeft jezelf niet te dwingen om te eten. Als je weer trek hebt, kun je weer eten waar je zin in hebt. Begin met kleine beetjes. Als je kunt eten, voel je je meestal meteen wat beter. Helemaal niet eten of een speciaal dieet is niet nodig.

ORS

ORS is een drankje met speciale suikers en zouten. Je koopt het als drankje of poeder waarmee je zelf het drankje maakt. Lees eerst de bijsluiter. Meng ORS met water, niet met eten of ander drinken. Neem ORS als je meer kans hebt op uitdroging of al uitgedroogd bent. Bijvoorbeeld: als je minstens 6 keer per dag poep hebt zo dun als water als je meer dan 4 keer per dag moet overgeven als je door koorts veel zweet en je te weinig drinkt of veel dorst houdt als je ouder bent dan 70 jaar.

Medicatie

Medicijnen tegen bacteriën zijn bijna nooit nodig. De huisarts zal je geen medicijn tegen overgeven geven. Je wordt namelijk niet sneller beter door dit medicijn. Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.

Ben je op reis? Of moet je lang doorwerken zonder naar de wc te moeten? Het zorgt ervoor dat je minder vaak moet poepen. Je wordt er niet sneller beter door. Een bijwerking is verstopping. Slik het niet langer dan 2 dagen. Gebruik loperamide niet: als je koorts hebt als je bloed bij je diarree hebt als je zwanger bent of borstvoeding geeft bij kinderen jonger dan 8 jaar

Preventie

Handhygiëne

Voorkom dat je anderen ziek maakt: Was je handen met water en zeep. Droog daarna je handen goed af met een schone handdoek of papieren doekjes. Gooi de doekjes meteen weg. Was en droog je handen elke keer als je naar de wc bent geweest. En voordat je eten of drinken klaarmaakt. Was gebruikte glazen, borden en bestek goed af. Leg uit aan de mensen om je heen dat ze dezelfde adviezen moeten volgen.

Voedingsadviezen bij vertraagde maagontlediging

  • Eet rustig.
  • Blijf rechtop na het eten: Ga niet direct liggen na het eten.
  • Kies voor magere producten. Gebruik halfvolle magere melkproducten, mager vlees, 20+ of 30+ kaas.
  • Let op vezelrijke producten.
  • Vermijd sterk gekruid voedsel.
  • Vermijd rood, taai en draderig vlees.
  • Sommige voedingsmiddelen hebben (bijna) geen effect op de maagontlediging maar kunnen wel klachten geven.
  • Vaste voedingsmiddelen blijven langer in de maag dan vloeibare voedingsmiddelen.
  • Bij diabetes, te hoge bloedglucosewaarde (hyperglycemie) vertraagt de maaglediging.
  • Voorkom verstopping. Verstopping kan maagklachten verergeren. Vezels helpen bij zachte ontlasting, overleg met je arts of diëtist of je meer of minder vezels moet eten.
  • Ook al heb je minder trek, probeer regelmatig en gezond te eten.
  • Bij gebrek aan eetlust, probeer niet tijdens het eten, te drinken.

Een diëtist helpt je om je klachten beter in beeld te brengen en een gezond en volwaardig voedingspatroon samen te stellen. Vraag via je behandeld arts een verwijzing naar een diëtist.

Wanneer een arts raadplegen?

Als u maar één of twee keer heeft overgegeven, kunt u rustig even afwachten. Als u meerdere malen moet overgeven, kunt u veel vocht verliezen. Neem dan iedere 5 of 10 minuten een slokje water of een lepeltje slappe thee. Daarmee voorkomt u uitdroging. Als u geen zin heeft in eten is dat niet erg. U hoeft pas weer te gaan eten als u trek krijgt. Bij vaak overgeven en diarree verliest u niet alleen vocht maar ook zouten.

De meeste mensen gaan weer aan het werk of naar school als de klachten over zijn. Dat is meestal prima, behalve in deze situaties:

  • Je maakt eten voor anderen op je werk.
  • Je verzorgt mensen die ziek of zwak zijn.

Bespreek dan met je bedrijfsarts of leidinggevende of je alweer kunt werken.

Het is belangrijk om te onthouden dat dit artikel algemene informatie biedt en geen vervanging is voor professioneel medisch advies. Raadpleeg altijd een arts of andere gekwalificeerde zorgverlener voor een diagnose en behandeling van medische aandoeningen.

labels:

Zie ook: