Van uw behandelend arts of diëtist heeft u mogelijk het advies gekregen om een voedingsvezelverrijkt dieet te volgen. Voedingsvezels zijn onverteerbare bestanddelen in plantaardige producten die belangrijk zijn voor een goede darmwerking. Ze leveren geen energie (calorieën), maar zijn essentieel voor een vlotte stoelgang. Bovendien hebben voedingsvezels een vochtbindende functie, wat helpt om de ontlasting zachter te maken.

Wat zijn Voedingsvezels?

Vezels, ook wel voedingsvezels genoemd, zijn koolhydraten die alleen in plantaardige producten voorkomen. Voorbeelden van vezelrijke producten zijn volkorengraanproducten, peulvruchten, aardappelen, groenten, fruit, noten en zaden. Vezels worden niet goed verteerd in de dunne darm en komen grotendeels onveranderd in de dikke darm terecht, waar ze dienen als voeding voor het microbioom.

Soorten Voedingsvezels

Er zijn verschillende soorten voedingsvezels, onder te verdelen in:

  • Oplosbare vezels: Deze zitten vooral in groente, fruit en peulvruchten.
  • Niet-oplosbare vezels: Deze bevinden zich voornamelijk in volkoren graanproducten, met name in tarwe. Ze nemen vocht op in de darm, waardoor de ontlasting soepel en zacht blijft.

Een gemiddelde volwassene heeft zo’n 25 gram voedingsvezels per dag nodig. Bij een vezelrijke voeding is het goed om te streven naar 30 à 40 gram voedingsvezels per dag.

Voordelen van Vezels

Vezels hebben allerlei goede eigenschappen en zijn onmisbaar voor een gezonde buik:

  • Verbeterde darmwerking: Vezels bevorderen de beweeglijkheid van de darm en vergroten het volume van de darminhoud, wat zorgt voor een vlotte stoelgang.
  • Gezond microbioom: In de dikke darm zijn vezels voedsel voor je microbioom, de bacteriën die leven in je darm. Een gevarieerd en sterk microbioom helpt bij de vertering van voedsel.
  • Verlaagd risico op aandoeningen: Mensen die veel vezels eten hebben een kleinere kans op darmkanker.
  • Positieve invloed op het afweersysteem: Vezels voeden het microbioom en zorgen dat het gevarieerd en sterk wordt, wat bijdraagt aan een sterk afweersysteem.
  • Stabiele bloedsuikerspiegel: Vezels vertragen de opname van suikers, waardoor suikers langzamer in het bloed terecht komen.
  • Vermindering van MDL-klachten: Vezels kunnen klachten verminderen en zelfs laten verdwijnen, zowel bij verstopping als diarree.
  • Verzadiging: Vezels zorgen dat je goed moet kauwen en vertragen de opname van suikers, waardoor je langer verzadigd bent.
  • Mentale gezondheid: Vezels lijken een effect te hebben op je mentale gezondheid, doordat de hersenen en darmen met elkaar zijn verbonden.

Voedingsadviezen bij een Vezelrijk Dieet

Vooral wanneer u meer vezels gebruikt dan u gewend was, zal het maag-darmkanaal daar eerst aan moeten wennen. U kunt bijvoorbeeld last krijgen van winderigheid. Hier zijn enkele tips om de overgang soepel te laten verlopen:

  • Eet minstens drie maaltijden per dag.
  • Eet regelmatig en sla het ontbijt niet over!
  • Drink minimaal anderhalf à twee liter vocht per dag.
  • Zorg voor voldoende lichaamsbeweging.
  • Zorg voor voldoende ontspanning.
  • Geef gehoor aan ‘aandrang’ om naar het toilet te gaan.

Veel drinken is heel belangrijk in combinatie met een vezelrijk eetpatroon. Anders werken de vezels averechts! Het advies is om minstens anderhalve liter vocht per dag te drinken, bij voorkeur zelfs twee liter dag.

Wat te doen bij Diarree?

Bij langdurige diarree is vezelrijke voeding aan te raden. Bij diarree verliest u naast vocht ook zouten. Gebruik zoutbevattende producten zoals bouillon of soep. Gebruik eventueel een orale dehydratievloeistof (ORS). De oorzaak van de diarree wegnemen. Het volgen van een zogenaamd ‘licht verteerbaar’ dieet heeft geen nut.

Lichtverteerbaar Eten

Lichtverteerbaar eten is makkelijk verteerbaar voedsel dat je maag en darmen zo min mogelijk prikkelt en weinig energie en tijd kost om te verwerken. Het stilt de honger, zonder dat hij zwaar op de maag ligt. Dit is ideaal wanneer je nog snel iets moet eten voordat je gaat sporten, als je net buikgriep hebt gehad of bijvoorbeeld herstellende bent van een operatie.

Het is geen goed idee om áltijd te opteren voor snel verteerbaar voedsel. Eiwitten en vetten zijn per definitie zwaarder om te verteren dan koolhydraten, maar je hebt ze wel nodig. Ook vezelrijke producten kosten je spijsvertering meer moeite, maar zijn voor je gezondheid onmisbaar. Lichtverteerbaar eten is ook minder handig wanneer je wil afvallen, omdat het sneller door je spijsvertering heengaat en je daardoor minder lang verzadigt. Lichtverteerbaar staat bovendien niet per definitie gelijk aan caloriearm.

Tips voor Lichtverteerbare Maaltijden

  • Kauw goed en rustig op al je eten voordat je het doorslikt.
  • Kies voor mager rundvlees: baklap, biefstuk, entrecote, mager gehakt, magere runderlappen, ossenhaas, poulet, rollade, rosbief, schenkel, tartaar, tong.
  • Eet mager en ongepaneerde vis, gekookt, gepocheerd, gegrild of gestoofd bereid met weinig vet.
  • Gebruik aanmaak limonade. Let op: tijdens het laxeren mag u géén koffie!

Voedingsmiddelen om te Vermijden en te Kiezen

Bij een vezelarm dieet zijn er bepaalde voedingsmiddelen die u beter kunt vermijden en andere die juist geschikt zijn:

Te vermijden:

  • Grofvolkorenbrood (eet liever lichtbruin brood of eventueel witbrood)
  • Grove pitten, zaden, noten, muesli, cruesli, rozijnen, enzovoort
  • Ongeschild fruit, ananas, bessen, bramen, druiven, mandarijn, sinaasappel en gedroogd fruit
  • Rauwe groente en vezelige groentes zoals asperges, champignons, tuinbonen, maïs, taugé, aubergine, zuurkool en venkel
  • Moeilijker te verteren: de meeste koolsoorten
  • Vet of gepaneerd vlees
  • Hard gebakken vlees
  • Borstlappen, doorregen runderlappen, frikadellen, gehakt, gepaneerde schnitzel, halskarbonade, hamburger, hamschijf, klapstuk, krabbetjes, nasivlees, ribkarbonade, riblappen, schouderkarbonade, slavink, spek, sukadelappen, worst

Wel geschikt:

  • Bloemkool, broccoli, prei, worteltjes, spinazie, boerenkool, courgette, bieten en rode kool
  • Gekookte aardappelen, puree, witte rijst, pasta en mie
  • Bouillon of dunne, ongebonden soep
  • Zacht, rijp fruit of fruitconserven zonder pitjes, vezels of schil
  • Soep met stukjes vlees, vermicelli en/of soepballetjes (geen groenten)
  • Glad gepureerde soep
  • Aardappelen, witte rijst, pasta, macaroni, licht gebraden mager vlees, vis of kip (zonder vel), quorn, tofu

Voorbereiding op een Darmonderzoek (Coloscopie)

Als u een darmonderzoek (coloscopie) krijgt, is het belangrijk om u goed voor te bereiden. Dit omvat een bepaald dieet en het innemen van laxeermiddelen zoals Pleinvue.

Dieet voor de Coloscopie

Enkele dagen voor het onderzoek moet u zich houden aan een bepaald dieet. Op de dag voor het onderzoek zijn er specifieke richtlijnen:

  • Tussen 12.00 en 13.00 uur uw laatste lichte maaltijd gebruiken. Hierna mag u niets meer eten tot na het onderzoek.
  • Wel heldere vloeistoffen drinken.

Inname van Pleinvue

Pleinvue is een laxeermiddel dat in twee doses wordt ingenomen:

  • Dosis 1: Los één groot sachet op in 500 ml water. Drink deze oplossing langzaam, afgewisseld met 500ml heldere dranken, in ongeveer een uur op. Drink hierna nog 500 ml heldere dranken.
  • Dosis 2: Los beide sachets (A&B) op in 500ml water. Drink deze oplossing langzaam, afgewisseld met 500ml heldere dranken, in ongeveer een uur op. Drink hierna aansluitend nog minimaal 500ml heldere drank.

Belangrijk: Gebruik geen medicijnen tijdens het laxeren en drink alleen heldere dranken. Bij het innemen van laxeermiddelen voor darmreiniging met relatief lage volumes hebben patiënten vaak de neiging om deze zo snel mogelijk te drinken, wat kan leiden tot een vol gevoel, misselijkheid of zelfs braken.

Schema voor de Dag Voor het Onderzoek

  • 18.00-19.00: Neem Dosis 1 Pleinvue (500 ml) en heldere vloeistof (500 ml). Drink de oplossing langzaam en om en om met de heldere vloeistof. Neem hiervoor samen minimaal 1 uur de tijd. Drink hierna nog 500 ml heldere dranken.

Schema voor de Dag van het Onderzoek

  • 04.30-05.30: Start met een kopje warme thee. Neem Dosis 2 Pleinvue (500 ml) en heldere vloeistof (500 ml). Drink de oplossing langzaam en om en om met de heldere vloeistof. Neem hiervoor samen minimaal 1 uur de tijd. Drink hierna nog 500 ml heldere dranken.
  • Tot 2 uur voor het onderzoek mag u helderde dranken blijven drinken.

labels:

Zie ook: