Je arts heeft je wellicht geadviseerd om je neus te spoelen. Neusspoelingen zijn tegenwoordig populair als een natuurlijke manier om de neus schoon te houden en verlichting te bieden bij vervelende neusklachten. Ook vandaag de dag wordt neusspoelen nog steeds gebruikt als een natuurlijke en effectieve manier om je neus schoon te maken. Maar wat zijn de voordelen en nadelen van deze praktijk?

Waarom je neus spoelen?

Trilhaartjes in je neusslijmvlies zorgen er normaal voor dat het slijmvlies vuildeeltjes opvangt. Deze vuildeeltjes worden samen met het slijm naar de achterkant van je keel gebracht, je slikt het door en het wordt vernietigd door de zuren in je maag. Door regelmatig te spoelen verwijdert u slijm, korsten en pus, reinigt u het slijmvlies en verkleint u de kans op infecties. Het spoelen van uw neus met zout water is belangrijk na een neusoperatie. Dit is ook het geval bij neuspoliepen, bij een luchtwegallergie (allergische rhinitis), bij een (ernstige) verkoudheid, bij hyperreactieve slijmvliezen en/of bij chronische ontstekingen in de neus(-bijholten). Bacteriën kunnen zich makkelijk ophopen in slijm en korsten, wat tot infecties kan leiden. Het spoelen zorgt er ook voor dat u vrijer kunt ademhalen en bovendien hebben medicijnen die in de neus gesprayd of gedruppeld worden op een schoon slijmvlies meer effect. Het is dus belangrijk om de neus(bijholten) goed te reinigen.

De ontregelde slijmvliezen houden het slijm (korsten en/of pus) langer vast in de neus, met als gevolg dat het zich gaat ophopen. Uw neus spoelen met zout water is nodig om op een voorzichtige manier oud bloed te verwijderen, eventuele vorming van korsten tegen te gaan en de neus goed schoon te maken. Het overtollige slijm (korsten en/of pus) wordt afgevoerd.

Voordelen van neusspoelingen

  • Verlichting bij neusklachten: Een neusspoeling biedt verlichting bij verschillende aandoeningen zoals hooikoorts, verkoudheid, bijholteontsteking of na een operatie.
  • Preventief gebruik: Daarnaast kan de neusdouche ook preventief worden gebruikt om allergenen te verwijderen en de algehele gezondheid van de neus te bevorderen, zelfs als je geen symptomen hebt.
  • Reinigt en hydrateert: Je spoelt een zoutoplossing door je neusgaten met behulp van een neusspoeler, zoals de Rhino Horn, om overtollig slijm, allergenen en andere viezigheid te verwijderen.
  • Opent verstopte neus: Wanneer je neus verstopt zit, kan een neusspoeling je neus weer openen.
  • Helpt het afweersysteem: Tijdens een neusverkoudheid ontstaat slijm in de neus en soms ook in het oor. Door regelmatig bacteriën uit de neus te verwijderen, kunt u het afweersysteem van het lichaam helpen om de verkoudheid te bestrijden.
  • Effectievere medicatie: Bovendien hebben medicijnen die in de neus gesprayd of gedruppeld worden op een schoon slijmvlies meer effect.

Nadelen en misverstanden

En hoewel mensen al eeuwenlang hun neus spoelen, bestaan er nog steeds mythes en misverstanden over neusspoeling. Wat hoor jij wel eens over neusspoelingen dat niet klopt?

  • Pijnlijk: Een veelvoorkomende misvatting is dat neusspoelen pijnlijk is. Maar een neusspoeling hoort geen pijn te doen. Dit komt doordat de zoutoplossing een vergelijkbaar zoutgehalte heeft als je lichaam, waardoor het neusslijmvlies niet geïrriteerd raakt.
  • Verslavend: Neusspoelingen zijn niet verslavend. De reden dat mensen dit soms denken, is omdat ze de natuurlijke neusspoeling verwarren met neusspray. Neussprays kunnen inderdaad verslavend zijn vanwege de toevoeging van stoffen zoals xylometazoline, die het neusslijmvlies tijdelijk vernauwen en na herhaaldelijk gebruik tot afhankelijkheid kunnen leiden.
  • Alleen voor volwassenen: Neusspoelen is zeker niet alleen voor volwassenen. Het is juist erg geschikt voor kinderen, omdat het een volledig natuurlijke methode is. Door gebruik te maken van de juiste verhouding water en zout is de oplossing zacht voor de kinderneus en veroorzaakt geen prikkelend gevoel.
  • Onjuiste techniek: Bij onjuiste uitvoering, zoals het niet goed voorover buigen van het hoofd, kan het spoelwater de hoger gelegen (bij-)holten niet bereiken.
  • Korsten, slijm en/of pus in de keel: Bij sommige methoden, zoals spoelen uit de hand of kommetje, kunnen korsten, slijm en/of pus in uw keel terechtkomen.

Hoe spoel je je neus op de juiste manier?

Goed spoelen lukt alleen als u op een juiste manier te werk gaat.

  1. Spoel met voldoende volume: Gebruik per keer 150 tot 250 ml zoutwateroplossing.
  2. Spoel met lichte druk: Breng de zoutoplossing met wat kracht in de neus. Door deze lichte, positieve druk spoelt u beter loszittend slijm weg en bereikt u ook de hoger gelegen bijholten.
  3. Neem de juiste houding aan: Buig uw hoofd zover mogelijk voorover, met uw kin richting borst.

Er zijn verschillende manieren om uw neus te spoelen:

  • Spoelen uit de hand of kommetje: Maak van uw hand een kommetje of gebruik een schaaltje, doe hier wat zoutoplossing in en snuif dit voorzichtig op. De oplossing komt via uw keel naar buiten, en u spuugt dit uit. Nadelen: U heeft weinig volume, moet vaak herhalen en bereikt niet alle bijholten.
  • Spoelen met een spuitje: Een andere mogelijkheid is om de zoutwater oplossing middels een (injectie-)spuit - uiteraard zonder naald- in uw neus te spuiten.
  • Spoelen met de Nasofree neusdouche: De Nasofree neusdouche (250 ml inhoud) is een soort van “knijpfles”, die speciaal ontwikkeld is om de neus(bijholten) snel en efficiënt te reinigen. Bijkomend voordeel is dat de korsten, slijm en/of pus niet in de keel terecht komen, maar door het andere neusgat naar buiten worden afgevoerd.
  • Overige spoelinstrumenten: Er zijn ook nog andere spoelinstrumenten verkrijgbaar, zoals een schenkkannetje (Rhino Horn). Nadelen: Het is lastig uw hoofd goed te buigen en u kunt geen druk opbouwen.

Vaak krijgen we de vraag: waar kan ik speciaal zout kopen om mijn neus te spoelen? Het antwoord is eenvoudiger dan je zou denken: in elke supermarkt! Een effectieve zoutoplossing kun je gewoon maken met keukenzout. Je kunt verschillende soorten zout gebruiken die je in je keukenkastje vindt, zoals fijn keukenzout zonder jodium, fijn zeezout of Himalaya zout.

Hoe maak je zelf een zoutoplossing?

Het advies is om met een zogenaamd fysiologische zoutoplossing uw neus te spoelen. Het is voor het gevoelige slijmvlies belangrijk dat u met de juiste hoeveelheid zout uw neus spoelt. Te veel of te weinig zout kan pijnlijk aanvoelen. U kunt zelf zoutoplossing maken door een afgestreken theelepel jodiumvrij zout op te lossen in een glas met 200 ml lauwwarm water. Het is erg belangrijk om jodiumvrij zout te gebruiken. Jodium kan het gevoelige en/of ontstoken slijmvlies namelijk irriteren.

Als het zout voor uw gevoel te sterk is en pijn doet, kunt u het zachter maken door een derde deel jodiumvrij zout te vervangen voor maagzout (natriumcarbonaat, ook wel baking soda genoemd). Dat komt dus neer op zes gram jodiumvrij zout en drie gram maagzout opgelost in een liter lauwwarm water. Er zijn ook zakjes zout verkrijgbaar die u op kunt lossen in 250 ml water. Deze kunt u kopen via de apotheek.

Mensen die hun neus moeten spoelen hebben vaak te maken met ontstoken en/of beschadigd neusslijmvlies. Het is voor het gevoelige neusslijmvlies van belang dat u met de juiste hoeveelheid (concentratie) zout uw neus spoelt. Het advies is om met een zogenaamd fysiologische zoutoplossing uw neus te spoelen. 1 afgestreken theel. Het is van belang om hiervoor jodiumvrij zout te gebruiken, omdat jodium het gevoelige en/of ontstoken slijmvlies kan irriteren. Deze zouten hebben grote verschillen in samenstelling, zuiverheid en kwaliteit.

Dos Medical nasaal spoelzout is - in samenwerking met KNO artsen - speciaal samengesteld om de neus en neusbijholten goed te reinigen. Het bestaat uit een combinatie van natriumchloride met natriumbicarbonaat. Deze combinatie is zeer effectief én mild voor het gevoelige, ontstoken neusslijmvlies. Hierdoor blijft de inhoud altijd droog waardoor deze niet klontert. Dos Medical nasaal spoelzout is homogeen van samenstelling en één sachet bevat precies de juiste hoeveelheid voor een neusspoeling van 200 - 250 ml.

Hoe vaak moet je spoelen?

Hoe lang en hoe vaak uw neus spoelt is afhankelijk van de diagnose en de ernst van uw klachten. Onderstaand overzicht is een handige richtlijn.

  • Elke dag.
  • Minimaal twee tot drie weken na de operatie.

Let op! Gebruikt u ook een neusspray of -druppels? Spoel dan eerst uw neus. Als uw neus nog erg nat is na het spoelen, wacht dan 10 minuten en gebruik daarna de neusspray of neusdruppels. Het is beter om uw neus op te halen of te spoelen dan te snuiten.

Neus spoelen bij kinderen

Het spoelen van de neus met zout water is niet alleen de beste manier om de neus schoon te maken, het zorgt er ook voor dat uw kind weer vrijer kan ademhalen. Bovendien blijkt een oorontsteking door regelmatig bet slijm uit de neus te spoelen beter te genezen.

Bereiding van de zoutoplossing

U lost een afgestreken theelepel keukenzout op in 200 ml gekookt water. U kunt dit zelf afwegen of u kunt hiervoor speciale zouttabletten gebruiken (te koop bij de apotheek). Zorg ervoor dat de zoutoplossing op lichaamstemperatuur is. De zoutoplossing is 2 dagen houdbaar.

Gebruik van de zoutoplossing

Het spoelen van de neus gebeurt door de zoutoplossing in de neus te spuiten met een injectiespuitje. Zo’n spuitje zonder naald is bij de apotheek verkrijgbaar. Op het spuitje staat een verdeling in millimeters (ml). De hoeveelheid zoutoplossing die u per keer gebruikt om de neus te spoelen, staat in onderstaande tabel.

Leeftijd Hoeveelheid zoutoplossing
0 - 2 jaar 2 ml per neusgat per keer
2 jaar en ouder 5 ml per neusgat per keer

Wij raden u aan om het spoelen van de neus met zout water eerst bij u zelf uit te proberen voordat u dit bij uw kind doet: U vult het spuitje met de benodigde hoeveelheid zoutoplossing U spuit de vloeistof snel, maar voorzichtig in de neus. De zoutoplossing loopt via de neus naar de keel. Uw kind kan de vloeistof die in de mond komt doorslikken. U herhaalt de handeling net zo lang tot de neus schoon is en uw kind weer vrij kan ademhalen.

Alternatieven voor neusspoelingen

Neussprays en neusdruppels zijn er in verschillende soorten. De meest bekende zijn neussprays met zoutoplossing, met xylometazoline en met corticosteroïden (ontstekingsremmers). De eerste twee zijn zonder recept te koop bij de apotheek of de drogist.

‘Een neusspray met xylometazoline is zeer effectief, maar kan ook snel verslavend zijn. Het is daarom ook van belang dat je de neusspray niet langer dan een week gebruikt.’ vertelt Marjolein van Looij, KNO-arts. ‘Wanneer je deze neusspray namelijk langer dan een week gebruikt, raakt je neus hieraan gewend. De werkingsduur van de spray wordt dan steeds korter en de slijmvliezen zwellen na kortdurende verlichting juist extra op. Om te voorkomen dat je neus verslaafd raakt aan neusspray is het slim om af te wisselen met andere technieken en producten om een verstopte neus tegen te gaan.

Houd je, ondanks het vaak en langdurig gebruiken van neusspray, last van een verstopte neus? Dan ben je mogelijk verslaafd aan neusspray. Vermoed je dat je verslaafd bent aan neusspray en lukt het niet om zelf te stoppen?

labels:

Zie ook: