Uw arts heeft u geadviseerd om uw neus te spoelen. Spoelen met zout water reinigt het slijmvlies en voert overtollig slijm, korsten en/of pus af. Door regelmatig de neus schoon te maken, verkleint u de kans op een infectie. Het spoelen zorgt er voor dat u vrijer kunt ademhalen. Bovendien hebben medicijnen die in de neus gesprayd of gedruppeld moeten worden, meer effect als de neus schoon is.

Waarom je neus spoelen met zout water?

Trilhaartjes in uw neusslijmvlies zorgen er normaal voor dat het slijmvlies vuildeeltjes opvangt. Deze vuildeeltjes worden samen met het slijm naar de achterkant van uw keel gebracht, u slikt het door en het wordt vernietigd door de zuren in uw maag. Echter, dit systeem kan verstoord raken, bijvoorbeeld bij:

  • Neuspoliepen
  • Een luchtwegallergie (allergische rhinitis)
  • Een (ernstige) verkoudheid
  • Hyperreactieve slijmvliezen
  • Chronische ontstekingen in de neus(-bijholten)

De ontregelde slijmvliezen houden het slijm (korsten en/of pus) langer vast in de neus, met als gevolg dat het zich gaat ophopen. Uw neus spoelen met zout water is nodig om op een voorzichtige manier oud bloed te verwijderen, eventuele vorming van korsten tegen te gaan en de neus goed schoon te maken. Het overtollige slijm (korsten en/of pus) wordt afgevoerd.

Hoe maak je zelf een zoutoplossing?

U kunt zelf zoutoplossing maken door een afgestreken theelepel jodiumvrij zout op te lossen in een glas met 200 ml lauwwarm water. Het is erg belangrijk om jodiumvrij zout te gebruiken. Jodium kan het gevoelige en/of ontstoken slijmvlies namelijk irriteren. Als het zout voor uw gevoel te sterk is en pijn doet, kunt u het zachter maken door een derde deel jodiumvrij zout te vervangen voor maagzout (natriumcarbonaat, ook wel baking soda genoemd). Dat komt dus neer op zes gram jodiumvrij zout en drie gram maagzout opgelost in een liter lauwwarm water. Er zijn ook zakjes zout verkrijgbaar die u op kunt lossen in 250 ml water. Deze kunt u kopen via de apotheek.

De juiste mengverhouding voor zoutwateroplossing is:

  • 9 gram (jodiumvrij) zout op 1 liter lauwwarm kraanwater
  • 1 afgestreken theelepel zout op 200 ml (=1 mok) lauwwarm kraanwater

Spoelen met alleen (lauw) water kan irriteren en pijnlijk zijn. Als u uw neus spoelt heeft u vaak te maken met een ontstoken en/of beschadigd neusslijmvlies door verkoudheid, allergie, neusbijholtenontsteking of door een neusoperatie. Het is voor het gevoelige slijmvlies belangrijk dat u met de juiste hoeveelheid zout uw neus spoelt. Te veel of te weinig zout kan pijnlijk aanvoelen.

Hoe spoel je je neus?

Er zijn veel manieren om de zoutwateroplossing in de neus te brengen. U kunt het zoute water simpelweg opsnuiven vanaf een grote lepel of uit uw hand. Ook kunt u spuitjes, flessen met hoge druk, spoelflessen en elektrische apparatuur gebruiken. Welke manier u ook kiest, let er vooral op dat u aan bovengenoemde voorwaarden voldoet. Als u de vloeistof in de mond voelt of proeft, gebruikt u de zoutoplossing goed. U herhaalt de spoelhandeling tot de neus schoon is en u weer vrij kunt ademhalen. Slik het spoelzout niet door, zo voorkomt u dat u eventueel misselijk wordt.

Gebruik een grote hoeveelheid spoelwater, ongeveer 150 tot 300 ml zoutwateroplossing per keer. Dit is nodig om overtollig slijm, korsten en/of pus goed uit de neus te krijgen. Een té kleine hoeveelheid spoelwater is niet effectief. Spoel met een lichte ‘positieve druk’. Het spoelwater moet met enige kracht door de neus gaan om korsten en/of overtollig slijm en pus los te maken. Bovendien bereikt u zo ook de hoger gelegen neusbijholten. Zorg voor de juiste houding bij het spoelen. Door uw kin naar de borst te brengen komt het spoelwater hoog in de neus.

Gebruik bij voorkeur een plastic spoelkannetje of neusdouche (verkrijgbaar bij de apotheek/drogist of via www.kno-winkel.nl/nl/neus/producten/neusdouches, www.rhinicur.com of www.nasomed.eu).

Neus spoelen met een neusdouche:

In het kannetje/neusdouche kunt u de zoutoplossing doen. Verder zit er een tuitje aan waarmee u het water in uw neus kunt laten lopen. Ook zijn er apparaatjes te koop, waarmee u het water als het ware in uw neus kunt spuiten. Deze zijn makkelijker in gebruik, maar duurder dan een kannetje. Hoe u de neusdouche moet gebruiken, hangt af van het soort neusdouche dat u heeft. Lees voor gebruik altijd de gebruiksaanwijzing. Laat het vocht in het bovenliggende neusgat lopen (of spuit het er zachtjes in) terwijl u een 'K'-klank zegt. Hierdoor sluit het zachte gehemelte uw neus af en komt de zoutoplossing zo min mogelijk achter in uw keel. Als het water toch in uw keel komt, smaakt het flauw en niet echt zout. Meestal loopt het water via het onderliggende neusgat weer naar buiten. Spoel altijd met ruim water (200 ml). Komt er wat water in uw mond, spuug dit dan uit in de wasbak. Draai daarna uw hoofd en herhaal de handeling bij het andere neusgat.

Neus spoelen met een spuitje:

Voor het neusspoelen heb je een fysiologische zoutoplossing (NaCl 0,9%) nodig en een spuitje (zonder naald!). Dit is te koop bij de drogist of de apotheek. Kook het water en voeg het zout hieraan toe. Laat het water afkoelen en giet het in een schone fles (uitgekookt of gereinigd in de vaatwasser) om te bewaren. Bewaar de zoutoplossing niet in de koelkast. Maak elke 24 uur een nieuwe zoutoplossing. Op het spuitje staat een verdeling in milliliters (ml). Breng het spuitje net in de opening van één neusgat. Spuit de oplossing krachtig naar binnen. De zoutoplossing wordt doorgeslikt of kan wat teruglopen uit de neus. Het kan ook via de mond terugkomen. Het neusspoelen met de zoutoplossing mag zo vaak als nodig is. Draai je baby erna op de andere zij. Is je baby erg verkouden? Doe het neusspoelen dan voor de voeding, dan kan het vaak beter drinken. Spoel de neus ook voor het slapen gaan.

Wanneer en hoe vaak spoelen?

Hoe lang en hoe vaak uw neus spoelt is afhankelijk van de diagnose en de ernst van uw klachten. Onderstaand overzicht is een handige richtlijn:

  • Elke dag.
  • Minimaal twee tot drie weken na de operatie.

Uw arts zal aangeven hoe vaak per dag u dit moet doen. Meestal is dit 2-3 keer per dag. Bij veel snot of korsten in de neus is het goed om vaker te spoelen. U kunt niet te veel spoelen. Het spoelen is, ook bij jarenlange toepassing, volstrekt gevaarloos.

Het is beter om uw neus op te halen of te spoelen dan te snuiten.

Belangrijke aandachtspunten

  • Gebruik jodiumvrij zout, want jodium kan irritatie geven aan gevoelig of ontstoken neusslijmvlies.
  • Spoelen met een oplossing die té veel of té weinig zout bevat, kan pijnlijk aanvoelen.
  • Het water moet lauwwarm zijn, op lichaamstemperatuur (37 graden Celsius). U hoeft dit niet eerst te koken, omdat het Nederlandse kraanwater voldoende schoon is. Kookt u het water toch, laat het dan eerst voldoende afkoelen voordat u het gebruikt.
  • De zoutoplossing is 2 dagen houdbaar.
  • Let op: gebruikt u ook een neusspray of -druppels? U spoelt eerst uw neus. Als uw neus nog erg nat is na het spoelen, wacht u eerst 10 minuten. Pas daarna kunt u de neusspray of neusdruppels gebruiken.
  • Als u medicijnen direct in de neus gebruikt (bijv. neusspray) is het goed vóór het gebruik van de medicijnen de neus te spoelen. Op die manier kunnen de medicijnen uw neusslijmvlies goed bereiken.

labels:

Zie ook: