Grappige en gevatte woorden leren die Noren gebruiken is zowel leuk als nuttig als je Noorwegen rondreist. Noren zeggen dingen als: 'Ik heb zo'n fysen, laten we iets te knabbelen halen'. Eh, wat zeg je?

Typisch Noorse Woorden en Hun Betekenis

  • Fysen - Noren gebruiken dit woord als ze ergens trek in hebben maar niet precies weten in wat.
  • Utepils - Een biertje dat je op een zonnige dag buiten drinkt.
  • Lønningspils - Het maandelijks loon is binnen, en je weet wat dat betekent! Tenminste, Noren weten dat maar al te best.
  • Lillelørdag - Volgens de Noren moeten we vieren dat we over de helft van de werkweek zijn, dus op woensdag nemen we vast een voorschotje op het weekend.
  • Døgnvill - Stel je voor dat je niet kunt zeggen of het dag of nacht is. Dat is een toestand die we døgnvill noemen.
  • Døgne - Een nachtje doorhalen en dus minstens 24 uur wakker zijn.
  • Matpakke - Een Noors lunchpakketje met eten dat we meenemen van thuis.
  • Pålegg - Alles wat je maar op brood kunt doen.
  • Eventyrlysten - Avontuurlijk! Mensen die eventyrlystne zijn, zijn niet vies van een uitdagend avontuur.
  • Friluftsliv - 'Buitenleven'. Het concept is net zo Noors als langlaufski's en wollen truien.
  • Janteloven - Denk je dat je beter bent dan een ander? Vergis je niet!
  • Dugnad - Vrijwilligerswerk in ieder opzicht.
  • Russ - In de lente trekken de laatstejaars van het MBO rode, blauwe of zwarte overalls aan en doen op straat mee aan allerlei wilde en rare uitdagingen waaraan iedereen een hoop plezier beleeft.
  • Attpåklatt - Zijn je broers en zussen allemaal een stuk ouder dan jij? Gefeliciteerd, dan ben je een attpåklatt!
  • Tropenatt - Omdat het zo weinig voorkomt, hebben we in Noorwegen een apart woord voor nachten boven de 20°C.
  • Svaberg - Dit kunnen we het beste omschrijven als massieve, gladde rotsen die meestal schuin aflopen in zee.
  • Fellesferie - Een Noorse term voor de zomervakantiemaand juli.
  • Kos - Het geluksgevoel dat op komt borrelen als je je op je gemak voelt, warm bent en het samen met anderen gezellig hebt.
  • Forelsket - Verliefd zijn.
  • Ildsjel - Iemand die zich hartstochtelijk, 100% en helemaal vrijwillig inzet voor een bepaald doel, bijvoorbeeld voor een plaatselijke sportclub.
  • Ventepølse - 'Wachtend worstje'. Een hot dog als snel tussendoortje om de honger te stillen Bijvoorbeeld als je op de trein of de veerboot staat te wachten.
  • Kulturminne - Een fysiek overblijfsel uit het verleden zoals een archeologisch(e) en historisch(e) monument of plaats.
  • Hyttekontor - Thuiswerken, behalve als je in je hytte(chalet) bent.
  • Selvplukk - Je eigen fruit, bessen en andere dingen plukken.
  • Folkefest - Een volksfeest dat in de hele stad of in het hele land wordt gevierd.
  • Koldtbord - Een buffet met een aantal koude gerechten zoals vleeswaren, vis, kaas, salades, etc.
  • Hobbymosjonist - Mensen die in hun vrije tijd maar matig bezig zijn met lichaamsbeweging.
  • Dørstokkmil - Die lastige eerste stap. Dørstokkmil ('10 kilometer tot de drempel') is ergens tegenop zien als je niet gemotiveerd bent.

Voorbeelden van Folkefest

17. mai (De Dag van de Grondwet), het Pride festival en de Olympische Winterspelen van 1994 zijn allemaal voorbeelden van een folkefest.

De oorsprong van het gezegde "We hebben er een mooi jaar van gebakken"

Ken je het gezegde met de gebakken peren zitten? Eigenlijk betekent het dat iemand anders jou opzadelt met een probleem. Laatst merkte ik op dat het soms verkeerd wordt gebruikt, dat men het refereert aan een probleem dat men zelf heeft geregeerd of wat is ontstaan door omstandigheden en niet zozeer door een ander persoon. Dat is niet juist, als het schuld betreft door eigen schuld dan kan je op je eigen blaren zitten.

De figuurlijke vorm: het gezegde zelf

Na een grondige studie, gedaan door mij in hoogst eigen persoon ben ik te weten gekomen waar de oorsprong vandaan komt. Gebakken peren waren vroeger al een bekende lekkernij. Met de gebakken peren zitten gaat terug op de situatie dat je heerlijk gekookt hebt, maar dat je gasten niet komen opdagen. Ze laten je dus zomaar zitten met je heerlijke gerecht.

Maar als het iets is wat lekker is, hoe kan het dan toch een probleem zijn?

Hier wringt de schoen bij mij. Daarom heb ik besloten om het gezegde te veranderen, en heb ik gekozen voor eten wat wel degelijk een probleem vormt als je het bakt dus vanaf nu gaat het worden met de gebakken sla zitten, mensen!

Dan nu verder:

Mocht het zo zijn dat je hierdoor in de problemen bent gekomen en met een hele hoop gebakken peren zit opgescheept. Dan staat hieronder een link voor 97 recepten met gebakken peren erin, heel handig voor de komende feestdagen als tussendoortje, ontbijt toetje of lunch! Klik hier voor de recepten Nu heb ik dus je letterlijke en figuurlijke probleem van de gebakken peren opgelost. Mocht je geen peren lusten?! Stuur mij een berichtje, want ik vind ze heerlijk.

10001 nieuwe ideeën:

Door dit bericht kwamen mijn coach en ik op 10001 nieuwe ideeën voor het gebruik ervan. Ieder jaar wordt er een presentje gegeven aan alle medewerkers van Amarant, waaraan medewerkers van een dagverblijf hebben meegewerkt, volgend jaar zal dat waarschijnlijk een receptenboekje worden. Wij gaan ons daarvoor aanmelden en het gebakken peren verhaal erin zetten, lukt dat niet, dan doen we zelf een boekje uitbrengen met peer recepten.

Klachten commissie dierenmishandeling in gezegdes:

Ik bedacht dat er veel gezegdes zijn waar dieren in voorkomen. Zo ontstond het idee om vanaf volgend jaar een blog onderdeel te maken waarin ik als klachten commissie fungeer tegen dierenmishandeling in gezegdes; (zoals de arme apen die met gouden ringen worden opgescheept, of honden die in vele te kleien potten worden gestopt etc.)

Suggesties en/of ideeën etc.

Ideeën en suggesties voor gezegdes die we kunnen behandelen zijn welkom uiteraard, net zoals klachten namens dieren die misbruikt worden in gezegdes.

De betekenis van 'Poets'

Poets betekent ‘grap, streek’. Waar dit woord vandaan komt, is niet zeker. Mogelijk is het een afleiding van het werkwoord poetsen in de betekenis ‘slaan, botsen’, dat als een klanknabootsing is gevormd. Als dat klopt, is een poets eigenlijk een ‘uitgedeelde klap’. Deze ‘klap’ werd later figuurlijk opgevat als ‘iets wat je geestelijk uit je evenwicht brengt’. Een andere verklaring is dat poets (in het Middelnederlands ook pots) een variant is van het al lang verdwenen woord bootse/boetse. Dat betekende ‘bult’.

Het was ook de benaming voor een versiering op bouwwerken, die je nog steeds weleens ziet, bijvoorbeeld een grappig gezichtje op een raamlijst. Die versieringen staken namelijk een beetje uit - net als een bult. Mogelijk is bootse/boetse door de invloed van het Duitse woord Posse (‘poets, klucht’) veranderd in poets/pots. Bakken in iemand een poets bakken betekent ‘bereiden, klaarmaken’. Dit is ironisch bedoeld. Als je iemand een poets bakt, ‘bereid’ je die persoon immers een verrassing waar die helemaal niet om heeft gevraagd. Het woord potsierlijk (‘lachwekkend’) heeft ook te maken met dat Duitse woord Posse.

Van Posse werd in het Duits het werkwoord possieren (‘grappen maken’) afgeleid, en daarbij ontstond weer het bijvoeglijk naamwoord possierlich.

Andere uitdrukkingen met 'gebakken'

  • Zijn broodje is gebakken.
  • Voor hem is gezorgd.
  • De een zijn dood is de ander zijn brood.
  • Brood met brood er tussen.
  • Een uitdrukking om armoede aan te geven.
  • Daar heeft de bakker zijn wijf doorgejaagd.
  • De bakker heeft teveel gist gebruikt, dus grote gaten.
  • Hij zit gebakken is hij zit er goed voor, zijn brood is gebakken.

labels: #Bakken #Gebakken #Gebak

Zie ook: