Steeds meer mensen kiezen ervoor om vegetarisch te eten, wat inhoudt dat je geen vlees, vis of schaaldieren eet. Mensen worden vegetariër om uiteenlopende redenen, zoals dierenleed, gezondheid, milieu of geloof.

Daarom bestaan er ook variaties op volledig vegetarisch eten, zoals semi-vegetarisch, flexitarisch of veganistisch. Eerst geven we uitleg over de vormen, daarna 10 redenen waarom te beginnen met minder vlees eten, of vegetarisch te worden.

Verschillende vormen van vegetarisch eten

Vegetarisch

Vegetarisch eten houdt in dat je geen vlees, vis of schaaldieren eet. Zeker 4,5% van de Nederlandse bevolking eet vegetarisch. Vegetariërs eten wel dierlijke producten zoals zuivel of eieren. De voedingstoffen uit vlees worden vervangen door vleesvervangers, groenten, fruit en peulvruchten.

Semi-vegetarisch

Er bestaan veel varianten op een vegetarisch dieet. Het bekendste voorbeeld is pescotarisme. Pescotarisch eten houdt in dat je geen vlees eet, maar wel vis en schaaldieren.

Flexitarisch

Flexitarisch eten houdt in dat je wel alles eet, maar er bewust voor kiest niet iedere dag vlees te eten. Vlees wordt dan een paar keer per week vervangen door bijvoorbeeld vis of vleesvervangers. Ongeveer 35 procent van de Nederlanders is flexitariër.

Veganistisch

Je kunt er ook voor kiezen om helemaal geen dierlijke producten te eten, dat heet veganisme. Veganisten gebruiken niets van een dier; niet alleen geen vlees en zuivel, maar bijvoorbeeld ook geen honing of leer. Zij hebben een volledig plantaardige levensstijl. Bijna één procent van de Nederlanders is veganist.

Waarom vegetarisch eten?

Een vegetarisch, semi-vegetarisch, flexitarisch of veganistisch dieet: allemaal dragen ze bij aan een betere wereld. Er zitten namelijk nogal wat nadelen aan vlees eten. Door te kiezen voor een vegetarisch dieet worden minder dieren in de vee-industrie gehouden, worden minder broeikasgassen uitgestoten, en het is goed voor je gezondheid.

10 Redenen om minder of geen vlees te eten

  1. Dierenleed

    Nederlanders eten elke dag zo’n 400.000 dieren. Als vegetariër bespaar je dierenlevens, en daarmee dierenleed. Een vegetariër bespaart gemiddeld 727 dieren in zijn hele leven. 727 dieren die niet de rit naar het slachthuis hoeven te maken en veelal in beroerde omstandigheden hun leven slijten!

  2. Klimaatverandering

    De veehouderij draagt wereldwijd voor 18% bij aan de uitstoot van broeikasgassen als CO2, methaan en lachgas - evenveel als de transportsector. Eén koe stoot jaarlijks net zoveel broeikasgassen uit als 4,5 auto’s, ofwel het rijden van 70.000 km.

  3. Boskap

    Voor het veevoer van onze kippen, koeien en varkens worden kilometers tropisch oerwoud gekapt om plaats te maken voor sojaplantages. Met het verdwijnen van apen- en andere diersoorten tot gevolg. Het land wordt voorgoed verpest door erosie.

  4. Water

    Je bespaart veel water. De productie van vlees kost veel meer water dan plantaardige voeding. Zo vereist de productie van een kilo rundvlees in totaal 15.000 liter, een kilo varkensvlees 6.000 liter en een kilo kip 4.300 liter.

  5. Milieuvervuiling

    De 450 miljoen dieren die jaarlijks in Nederland worden gehouden, produceren grote hoeveelheden fijnstof en 70 miljard kilo mest. Deze mest - met stikstof, ammoniak en fosfaat - verzuurt het Nederlandse landschap en zorgt ervoor dat planten- en insectensoorten verdwijnen. En denk eens aan alle milieuvervuiling door de pesticiden bij de veevoerproductie in andere landen!

  6. Hart- en vaatziekten en kanker

    Een vegetarisch dieet bevat over het algemeen meer groenten en minder verzadigde vetten. Vegetariërs hebben daardoor gemiddeld genomen een gezonder gewicht. Ze hebben dan ook minder last van hart- en vaatziekten. Ook komt obesitas, diabetes en kanker minder voor onder vegetariërs.

  7. Overbevissing

    Er zitten niet alleen nadelen aan vlees eten, ook vis eten is niet altijd de beste keuze. Door te kiezen voor een vegetarisch menu draag je niet bij aan het leegvissen van de oceanen. 80% van de geconsumeerde vissoorten worden met uitsterven bedreigd.

  8. Enge ziektes

    Je hebt minder kans op vleesgerelateerde ziektes of problemen, zoals antibioticaresistentie, salmonellabesmetting, BSE, vogelgriep of MRSA-besmetting.

  9. Eerlijkere wereldvoedselverdeling

    Voor elke kilo vlees heeft het dier wel 2-7 kilo voer gegeten. We kunnen veel meer mensen voeden als we direct het graan en de soja eten. Bovendien wordt veevoer vaak verbouwd op plaatsen waar de mensen zelf niet veel te eten hebben. Dat laatste geldt ook voor vis: lokale bevolking vist vaak achter het net omdat de vis is weggevist voor Westerse consumptie.

  10. Je bent sexy!

    Je laat zien dat je een intelligent mens bent met compassie voor de wereld om je heen. Je eet niet klakkeloos wat je wordt voorgezet, maar staat stil bij de gevolgen van wat je op jouw bord legt: voor de dieren en de wereld. Je zit niet vastgeroest in je eetgewoontes maar gaat met de tijd mee. Veggies are hot!

Hoe kan ik makkelijk zelf beginnen met vegetarisch eten of minder vlees eten?

Nu je weet waarom vegetarisch eten beter is, rest de vraag: hoe dan? Zorg dat je op een makkelijke manier recepten ter beschikking hebt waarmee je je vegetarisch kan koken.

Of probeer een maandje een vega box, daarna kan je het gewoon weer opzeggen. Op die manier kun je op een makkelijke manier wennen aan lekkere vega gerechten. We hebben hier een vergelijking gemaakt van de vega maaltijdboxen.

Wat zijn de beste Vega kookboeken om mee te beginnen?

Wij hebben de vega kookboeken die we eruit vinden springen voor jou op een rij gezet. Met deze kookboeken kan je makkelijk zelf beginnen met een goed vegetarisch dieet.

  • Gewoon vegan

    In Gewoon vegan deelt Alexandra ruim 80 vegan recepten voor het hele gezin. Gewoon vegan is een toegankelijk, relaxed, vermakelijk en uitnodigend kookboek. Van een kidsproof pasta pesto met verstopte groente, tot de ultieme wortel-pompoensoep. En van een snelle camping-curry tot een geweldig bananenbrood, in één kom te maken.

  • 500 vegan gerechten

    Dit boek helpt je op weg met een grote verzameling nieuwe recepten, van het ontbijt tot een complete diner en van bijzondere hapjes voor een feest tot zuivelvrije desserts. Sommige recepten zijn aangepaste vega versies van bekende gerechten, terwijl andere speciaal zijn bedacht om het unieke karakter vega eten goed tot zijn recht te laten komen. Van Europese klassiekers tot Mexicaanse, Amerikaanse en Aziatische keuken.

  • Vegan soul food

    In dit mooi vormgegeven kookboek deelt Jason (bekend van The Indigo Kitchen) zijn allerbeste veganistische recepten. “Vegan soul food overtuigt zelfs de rascarnivoor of kaasverslaafde vaker voor vegan eten te kiezen (en anders zijn ze gek!)”. Denk aan een kruidige cassavesoep of een troostrijke rijstbowl in Japanse stijl. En wat dacht je van een broodje pikante sticky tempeh of een kom verwarmende havermout met blauwe bessen en bakbanaan? Allemaal vegan, gezond en superlekker!

De nadelen van vegetarisch eten

Overweeg jij om vegetarisch te eten? Dan ben je natuurlijk benieuwd naar de nadelen van vegetarisch eten. Voordat we beginnen: naast nadelen, heeft vegetarisch eten natuurlijk ook voordelen.

Mensen die vegetarisch eten lopen een hoger risico op bepaalde voedingsstof tekorten. Vitamine B12, bijvoorbeeld, is een voedingsstof dat voornamelijk voorkomt in dierlijke producten. Eiwitten zijn voedingsstoffen die zowel uit dierlijke als plantaardige producten te putten zijn. Over het algemeen is dit wel makkelijker voor iemand die vlees eet. Het is als vegetariër dus wel zaak om hierop te letten.

IJzer (de voedingsstof ;)) dat we uit plantaardige producten halen, wordt minder efficiënt door het lichaam opgenomen dan ijzer afkomstig uit dierlijke producten. Belangrijke voedingsstoffen die je nog weleens mis kunt lopen door jouw vegetarische eetpatroon, kun je altijd compenseren met de juiste supplementen.

Mensen die vegetarisch eten lopen tevens het risico dat ze niet alle essentiële aminozuren binnenkrijgen. Maar ook dit valt goed te compenseren.

Ten slotte willen we nog een misverstand tackelen met betrekking tot vleesvervangers. Sommige mensen zijn in de veronderstelling dat vleesvervangers altijd gezonder zijn dan vlees. Tegenwoordig zijn er veel vleesvervangers op de markt die vol zitten met zout en suiker.

Tips om minder vlees te eten

Minder vlees eten wordt steeds gewoner. Zo’n 40% van de Nederlanders noemt zichzelf inmiddels flexitariër en laat vlees dus vaker staan. Ook eten we met z’n allen minder rood en bewerkt vlees: in de periode 2019-2021 ging het om een daling van ruim 20% ten opzichte van 2007-2010.

Door minder vlees te eten kun je de klimaatimpact van jouw voedingspatroon dus flink verlagen. Stel je eet nu volgens de Schijf van Vijf-adviezen het maximum van 500 gram vlees per week. Voor je gezondheid hoef je niet per se vlees te eten.

Wil je wel vlees eten maar ook letten op dierenwelzijn? gezondheid en voor het klimaat. Wil je vlees eten? Ga dan voor mager onbewerkt vlees, dat staat in de Schijf van Vijf. Denk aan kipfilet (wit vlees), rundertartaar of varkensfiletlapje (rood vlees).

Weet jij hoeveel vlees je ongeveer eet in de week? Wil je meer doen voor het klimaat? Dat kan: door minder dan die 500 gram vlees per week te eten.

Vlees kun je goed vervangen door ei, peulvruchten (bonen zoals bruine, witte en kidneybonen, linzen, kikkererwten), tofu en tempé en ongezouten noten. Wissel af tussen die producten om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen. Als je eet volgens de adviezen van de Schijf van Vijf zonder vlees en dit vervangt door peulvruchten, noten en ei en 1 keer per week vis eet, dan verlaag je de klimaatimpact van jouw eten met ongeveer één derde.

Vind je het lastig om minder vlees te eten? Misschien werkt het voor jou om vlees op bepaalde dagen te laten staan of eet je liever een kleinere portie vlees. Zo kun je stap voor stap opschuiven naar een eetpatroon met minder vlees.

  1. Wil je vlees in je maaltijd niet helemaal missen? Probeer dan eens minder vlees te gebruiken in een gerecht en vul dat aan met een plantaardig product. Denk aan: een pastasaus met mager gehakt en linzen, rijst met minder kip en een handje cashewnoten, nasi met minder vlees maar wel pinda’s (of ei), een wrap met minder vlees en meer bonen.
  2. Als je nu vaak rood vlees eet, zoals biefstuk of runderlappen, kies dan eens vaker voor kip. Dit helpt om de milieu-impact te verlagen. Van alle vleessoorten heeft kip het minste invloed op het klimaat, rundvlees het meest. Varken zit daar tussenin, maar dichterbij kip. Ook voor je gezondheid is het beter om niet te veel rood vlees te eten. Wil je ook op dierenwelzijn letten? De Topkeurmerken Biologisch, EKO, Demeter en Beter Leven 2 en 3 sterren stellen hogere eisen voor het welzijn van dieren.

Een weekplanning kan je helpen om minder vlees te eten. Maak een concreet plan. Hoeveel dagen per week wil je minder of geen vlees eten? Op welke dagen? En wat eet je op die dagen? Schrijf het op voor jezelf.

Peulvruchten, ongezouten noten, tofu, tempé en ei kun je eten in plaats van vlees. Denk bij peulvruchten aan bruine bonen, kidneybonen, kikkererwten, linzen en kapucijners. En bij noten aan walnoten, hazelnoten en pinda’s.

Je kunt ook af en toe kiezen voor kant-en-klare vleesvervangers, zoals vegetarisch gehakt of vegetarische wokstukjes.

Vegetarisch eten en gezondheid

Een opvallend voordeel van vegetarisch eten, is dat het kan zorgen voor minder risico op een hoge bloeddruk. Vegetariërs hebben namelijk gemiddeld gezien een bloeddruk die lager ligt dan mensen die niet vegetarisch eten.

Een ander voordeel van vegetarisch eten is dat het erop lijkt dat het de kans op overgewicht verlaagt. Gemiddeld gezien hebben vegetariërs namelijk een lager lichaamsgewicht dan niet-vegetariërs. Mensen die wel vlees eten, eten over het algemeen meer, is uit een onderzoek gebleken. Vegetariërs krijgen relatief veel vezels binnen. Vezels zorgen voor een vol gevoel dat langer aanhoudt.

Over het algemeen hebben mensen die een vegetarisch dieet volgen minder vaak last van hart- en vaatziekten. Vegetariërs komen ook minder vaak te overlijden door deze ziekten, vergeleken met mensen die vlees eten. Tevens komt een hoog cholesterol minder vaak voor bij vegetariërs.

Vegetarisch eten en milieu

Vegetarisch eten is goed voor het milieu. De veeteelt is verantwoordelijk voor een significant deel van de broeikassen die jaarlijks uitgestoten worden. Daarnaast is voor veeteelt ook veel water en voer nodig. De productie van dit voer leidt op sommige plekken in de wereld tot ontbossing.

Bij de productie van vegetarisch voedsel vindt natuurlijk ook uitstoot plaats, maar gemiddeld gezien minder dan bij de productie van vlees.

De impact van minder vlees eten op je lichaam

  • Minder kans op diabetes type 2

    Mensen die bewerkt of rood vlees eten hebben een verhoogde kans op diabetes type 2. Het risico op diabetes type 2 neemt met 32 procent toe als je per dag 50 gram (of meer) vlees eet. Een vegetarische (of vegan) levensstijl verbetert de stofwisseling bij diabetes patiënten.

  • Je darmbacteriën veranderen

    Mensen die geen vlees eten hebben veel meer beschermende bacteriën dan mensen die wel vlees eten. Een leven zonder vlees zorgt dus dat je lichaam makkelijker voedingsstoffen kan opnemen, dat toiletbezoeken een stuk prettiger zullen zijn en dat je minder dagen ziek en snotterend op de bank zult zitten.

  • Tekort aan proteïne en vitamine B12

    Een tekort aan proteïne kan makkelijk worden opgelost door meer noten, bonen, peulvruchten en andere proteïnerijke producten te eten. Een vitamine B12-tekort kun je voorkomen door het eten van eieren en andere zuivelproducten.

  • Minder slechte cholesterol

    Door geen vlees meer te eten, en niet elke dag de koektrommel te plunderen, kun je het gehalte aan slecht cholesterol laag houden.

  • Vermoeidheid

    Wanneer je geen vlees meer eet, kun je makkelijk een tekort aan ijzer krijgen. Vervang je vlees niet met ander ijzerrijk eten, dan kun je last krijgen van vermoeidheid, spierzwakte en duizeligheid.

Op het moment dat je rood en bewerkt vlees achterwege laat, zien we dat er veel voordelen optreden met betrekking tot de gezondheid. Het zou onder andere bijdragen aan een gezondere bloeddruk en de kans op darmkanker verkleinen. Een gezondere darm heeft veel gezondheidsvoordelen, zoals een beter immuunsysteem, een gezondere hormoonhuishouding, een betere huid en nog zoveel meer.

Berekening: Besparing door minder vlees te eten

Milieuwinst p/j CO2 Besparing Terugverdientijd Gemak
24,1 bomen 530 kilo n.v.t Haalbaar met motivatie

Volgens milieucentraal kan je 530 kilo CO2 besparen als je van 6x per week vlees naar 1 x per week vlees gaat. Vegetarische eiwitproducten hebben over het algemeen een minder grote impact op het milieu dan vlees. Milieu Centraal vergelijkt de milieu-impact van verschillende eiwitbronnen en concludeert dat een vegetarische vleesvervanger een 3x lagere impact heeft vergeleken met een stukje vlees.

labels: #Vlees

Zie ook: