Kinderen en eten, het blijft een ding voor veel ouders. Toch sijpelt door de vele adviezen een duidelijke mening: autonomie is de key. Het kind zelf laten kiezen, binnen jouw kaders, blijkt veel te helpen bij kieskeurige eters. Kinderen krijgen daardoor plezier in eten en dat is een belangrijke factor bij proeven en eten. Zelfs als dat betekent dat je het toetje tijdens de maaltijd serveert, zodat je kind zelf kan kiezen wat het eet en hoe het eet.

De rol van het toetje

Eerst even een uitleg: het toetje was voorheen vaak een beloning aan kinderen die hun bord leeg aten. De tijd van straffen en belonen zijn we echter wel voorbij, dus wat doen we dan met het toetje? Want als je het na de maaltijd pas aanbiedt, is het alsnog ‘iets lekkers’ of ‘een verwennerij’ of kan het toch zelfs aanvoelen als beloning omdat het voelt als iets exclusiefs, wat je pas krijgt na het avondmaal.

Door het toetje juist gelijkwaardig te maken aan de maaltijd - door het dus gelijktijd met het avondeten te serveren - ligt er geen lading meer op. Maaske legt ons uit dat er verschillende redenen zijn om het toetje juist bij het avondeten te serveren in plaats van erna. Zo vertelt ze dat veel ouders ervoor kiezen om als toetje een schaaltje yoghurt te geven aan hun kind. Hier zitten eiwitten in en dat krijgen ze zo gemakkelijk binnen. Als je het zo bekijkt, is dat bakje yoghurt dus net zo belangrijk als de boontjes en een schep rijst en kun je het dus gemakkelijk tijdens de maaltijd serveren.

Bij veel gerechten past het er zelfs goed bij, denk aan rauwkost wat kinderen in de yoghurt kunnen dippen. Of misschien, legt Maaske uit, wil je kind wel wat kruiden door de yoghurt roeren zodat het een lekker sausje wordt. Door het idee van het toetje los te laten, kun je eens zien wat je kind met het schaaltje yoghurt doet. Als sausje over de aardappelen? Top toch, als je kind dan wel een paar hapjes aardappel binnenkrijgt.

Zelfs als je ijs of vla wil geven, kan dit. Maak het gelijkwaardig aan de maaltijd, zelfs als jij de combinatie van vla met boontjes niet te eten vindt. Als je kind het eet, is het een win-win. Er zijn ook kinderen die een hapje ijs nemen en dan een hapje pasta, dan weer een hapje ijs en dan een hapje groente. Ook geef je autonomie aan je kind door het zelf de volgorde van eten te laten kiezen.

Sommige kinderen, die graag een toetje willen, zijn eerder geneigd om te zeggen dat ze vol zitten. Want ze willen dat toetje nog zo graag. Terwijl ze misschien helemaal nog niet echt vol zitten van hun avondeten. Met het toetje naast de maaltijd, of zelfs op het bord erbij, weten ze zeker dat ze dat ook krijgen.

Maaske vertelt ook: “Verder weten we dat kinderen makkelijker iets nieuws accepteren als je het samen met iets bekends aanbiedt. Het toetje, zoals fruit of yoghurt, is meestal bekend. Dit kan dus helpen om je kind een warme maaltijd met nieuwe groente (is dus onbekend) te laten proeven, want er staat ook iets op tafel wat ze al kennen. Ten slotte legt ze uit dat het fijn is als je kind tenminste iets eet tijdens het avondmaal. “Als je kind alleen het toetje eet, maar wel samen met de rest van het gezin tijdens het avondmaal, dan doet het mee aan de maaltijd en ligt er ook geen druk op.

Het is dus helemaal niet erg om af te stappen van de gewoonte om het toetje pas na de maaltijd aan je kind te geven. Als jouw kind beter eet wanneer het schaaltje yoghurt of vla naast een portie groente staat, dan geeft dat voor zowel je kindje als voor jou als ouder veel meer rust. Je kind eet lekker mee met het gezin tijdens het avondmaal en er ligt voor niemand druk op om maar iets te moeten eten.

Gezonde toetjes voor je kind

Het beste is fruit van het seizoen, bijvoorbeeld in de zomer stukjes aardbei of blauwe bessen, en peer of appel in de winter. Een schaaltje halfvolle of magere yoghurt of magere kwark is gezond en lekker. Zo helpt het toetje ook mee om elke dag genoeg melkproducten binnen te krijgen. Een klein schaaltje (150 ml) is genoeg voor je kind. Maak om te variëren eens een bevroren yoghurt, oftewel frozen yoghurt. Zo draagt het toetje bij om de aanbevolen hoeveelheden aan fruit te halen. Het advies is 1,5 stuks fruit voor kinderen tot 9 jaar.

Fruit combineren met wat halfvolle of magere yoghurt of magere kwark, dat is gezond en lekker. Zo helpt het toetje ook mee om elke dag genoeg melkproducten binnen te krijgen. Een klein schaaltje (50 tot 100 milliliter) en wat fruit is genoeg voor je kind. Als je kind nog borstvoeding krijgt, dan heeft die minder melkproducten nodig zoals halfvolle melk en yoghurt. Is je kind allergisch voor koemelk of wil je om een andere reden geen producten met koemelk geven? Een volwaardig plantaardig alternatief voor je dreumes of peuter is sojayoghurt met voldoende eiwit, en toegevoegd calcium en vitamine B12.

Kindertoetjes uit de supermarkt

Je kent ze wel: die speciale kindertoetjes uit de supermarkt, kleurige kleine kuipjes met bijvoorbeeld tekenfilmfiguren of dieren erop. Af en toe kunnen ze wel, maar er kan ook veel suiker, calorieën en/of vet inzitten. De verschillen tussen de toetjes kunnen groot zijn. Vooral voor jonge kinderen is een toetje van 50 milliliter al genoeg. Het is beter om een toetje niet te gebruiken als beloning. Zeg liever niet “als je nu al je groente opeet, dan krijg je zo een toetje”.

Tips bij het kiezen van supermarkttoetjes:

  • Kies er een van maximaal 100 calorieën per portie.
  • Kies een toetje zonder snoepjes en waar het minste suiker in zit.
  • Magere kwark is een goede basis.

Eten als beloning of straf vermijden

Het is beter om een toetje niet te gebruiken als beloning. Zeg liever niet “als je nu al je groente opeet, dan krijg je zo een toetje”. Als je beloont met eten, dan zal je kind later zichzelf misschien ook gaan belonen met eten. Bovendien kan je kind gaan denken dat het normaal is dat groente niet lekker is, als die voor het eten van groente beloond wordt met ander lekkerder eten. Je mag natuurlijk je kind wel een compliment geven als die zijn groente heeft gegeten. Maar maak er niet een te grote prestatie van: groente eten is normaal. En ook al eet die niet al zijn groenten op, geef gewoon een toetje.

Gebruik het toetje niet als beloning. Dus niet “als je nu al je groente opeet, dan krijg je zo een toetje”. Als je beloont met eten, dan zal je kind later zichzelf misschien ook gaan belonen met eten. En dat kan leiden tot een verstoorde relatie met eten en bijvoorbeeld overgewicht. Je mag natuurlijk je kind wel prijzen als die zijn groente heeft gegeten. Maar maak er niet een te grote prestatie van: groente eten is normaal. En ook al eet die niet al zijn groenten op, geef gewoon een toetje.

Gezonde avondmaaltijden

Een goede warme maaltijd vult de maag met gezonde producten. Je dreumes of peuter eet lekker met jou mee. Hetzelfde dus, alleen wel wat minder natuurlijk. Na de maaltijd kun je een toetje geven. Eet je een avondmaaltijd volgens de Schijf van Vijf, dan varieer je volop. Met groente, maar ook met aardappelen, peulvruchten en volkorenproducten, zoals volkorenpasta en zilvervliesrijst. Ook wissel je af tussen verschillende soorten vis, peulvruchten, vlees en ei.

Maak je een warme maaltijd volgens de Schijf van Vijf, dan varieer je volop. Wissel af met aardappelen en volkorenproducten, zoals volkorenpasta, volkoren couscous, volkoren bulgur en zilvervliesrijst. Wissel af met vis, peulvruchten, vlees, ei en noten. Gebruik bak- en braadvet uit een knijpfles of olie.

Portiegroottes voor kinderen

Vergeleken met jouw bord ligt er behoorlijk wat minder op het bord van jouw kind. Kijk maar eens naar de gemiddelde porties hieronder. Let op: het bord hoeft niet leeg! Misschien geef jij je kind elke dag een toetje, of slechts af en toe.

Kinderen eten ook een stuk minder dan volwassen, vooral 4-8 jarigen. Probeer hier rekening mee te houden met het opscheppen van het eten. Eet een kind zijn of haar bord niet helemaal leeg? Dat is geen enkel probleem. Sommige kinderen eten meer dan andere. Vooral jonge kinderen voelen zelf goed aan hoeveel ze nodig hebben.

Samen eten en koken

Voor een gezonde eetopvoeding is samen koken een echte aanrader. Kinderen die helpen koken proeven sneller van het eten. Of je kind nou 4 jaar is of al aan het puberen: ieder kind kan wel iets doen in de keuken. Van simpel husselen tot het (bijna) helemaal zelf bereiden van een gerecht en alles daartussen. Voor je het weet heb je een sterkok in huis!

Je kunt als ouder wel bepalen wát, maar niet hoeveel een kind eet. Kinderen gaan uiteindelijk vanzelf vast voedsel eten. Ze apen hun omgeving na, ontdekken wat ze wel of niet lekker vinden. Elk kind is er op een andere leeftijd aan toe. Zorg dat er geen spanning is aan tafel en laat het een sociaal gebeuren zijn. Is het bord leeg: prima. Is het niet leeg: ook prima. Heb er vertrouwen in dat het goed komt.

Verschillende onderzoeken tonen het aan: samen aan tafel eten heeft veel voordelen. Er wordt gezonder gegeten, het is goed voor de taalontwikkeling van kleine kinderen en het zorgt voor een gevoel van saamhorigheid. Kortom, het is goed voor de algemene ontwikkeling en gezondheid van je kind.

Tips voor een positieve eetomgeving

  • Dring het eten niet op: Laat jouw kind zelf beslissen hoeveel het eet.
  • Serveer altijd een toetje: Gebruik het toetje niet als straf of beloning.
  • Eet aan tafel: Door aan tafel te zitten leert je kind dat het tijd is om te eten.
  • Zet de tv uit: Geef aandacht aan jouw kind en eet zelf met aandacht.
  • Geef zelf het goede voorbeeld: Als jij geniet van je groenten zal jouw kind het ook willen proeven.
  • Betrek je kind: Laat je kind helpen met boodschappen doen en het eten klaarmaken.

labels:

Zie ook: