Fruit, een smaakvol geschenk van de natuur, blijft het langst vers en smakelijk wanneer je het op de juiste manier bewaart. Een fruitschaal vol verschillende soorten fruit uit het seizoen: staat er iets mooier in de keuken of op tafel? Fruit bewaren op de fruitschaal is in principe appeltje eitje, maar door één simpele fout kun je ervoor zorgen dat al je fruit binnen no time bederft.

Maar er zit ook een nadeel aan fruit samen bewaren: soms vormen ze geen goede match en rot het fruit sneller omdat het bij elkaar ligt. Hoe goed fruit het samen kan vinden, hangt af van het gas ethyleen.

Ethyleen: de sleutel tot rijping en bederf

Ethyleen komt van nature voor in planten en zorgt bij veel fruit- en ook groentesoorten voor de rijping. Een banaan kan bijvoorbeeld niet rijpen zonder ethyleen. Ethyleen stimuleert de productie van een aantal enzymen. En die enzymen zorgen ervoor dat de vruchten rijp worden.

Pectinase is bijvoorbeeld een enzym dat ethyleen nodig heeft. Pectinase knipt de lange suikerketens in de celwanden van vruchten korter waardoor de vrucht zachter en sappiger wordt. Een ander enzym waarbij ethyleen een rol speelt is amylase, dat het aanwezige zetmeel in de vruchten omzet in glucose en fructose. Dit maakt een vrucht zoeter.

Het bijzondere aan ethyleen: het is autokatalytisch. Dit betekent dat het gevormde ethyleen ervoor zorgt dat er nog meer ethyleen aangemaakt wordt. Niet alle vruchten maken ethyleen aan.

Climacterisch versus niet-climacterisch fruit

Vruchten die wel ethyleen maken, noemen we “climacterisch”. Een banaan, appel, peer, kiwi, tomaat, abrikoos, mango en perzik zijn climacterisch. Ze kunnen dus na de pluk nog narijpen. Deze vruchten zijn meestal ook nog niet helemaal rijp op het moment van plukken, zodat ze lang bewaard kunnen worden en bij jou thuis kunnen narijpen. Dat ze nog onrijp zijn is handig tijdens het transport, ze zijn wat minder gevoelig voor stoten. Handelaren bootsen het rijpingsproces ook regelmatig na.

Fruitsoorten die geen ethyleen produceren noemen we niet-climacterisch. Dit fruit rijpt aan de plant. Als je ze onrijp koopt, zullen ze na een tijdje dus ook niet vanzelf rijp worden.

Van de niet-climacterische fruitsoorten zijn sommige varianten toch gevoelig voor ethyleen en soorten niet. Bessen, kersen, druiven en ananas zijn niet gevoelig en kunnen prima met een appel of peer op de fruitschaal liggen. Ze trekken zich niets van ethyleen aan.

Er zijn echter fruitsoorten die zelf weinig of geen ethyleen produceren maar er wel gevoelig voor zijn, denk aan avocado.

Welk fruit kun je beter niet samen bewaren?

Fruitsoorten die veel ethyleen uitstoten of heel erg vatbaar ervoor zijn kun je dus beter niet naast elkaar bewaren - behalve als je dus wilt dat ze snel rijp worden - zijn: appels, abrikozen, bananen, kiwi's, pruimen, perziken, papaya's, passievruchten en mango's. Leg daarom de bananen alleen op de fruitschaal als je wil dat de rest van het fruit meerijpt. Wil je dit niet? Leg ze dan ernaast. Zo voorkom je dat de rest van je fruit snel bederft.

Tips voor het bewaren van fruit

  • Scheid ethyleenproducerende vruchten: Bewaar fruitsoorten die veel ethyleen produceren apart van ethyleengevoelige soorten.
  • Maak gebruik van ethyleen: Heb je een harde avocado liggen die je binnenkort wilt eten? Doe deze dan samen met een rijpe banaan in een plastic zak op kamertemperatuur. Ethyleen van de banaan zorgt ervoor dat de avocado sneller rijp is.
  • Vertraag het rijpingsproces: En wil je juist dat bananen minder snel geel worden of bruine vlekjes krijgen? Haal de bananen dan niet los van elkaar maar wikkel een stukje plastic, vershoudfolie of aluminiumfolie om de steel.

Bewaaradvies per fruitsoort

Niet alle fruit- en groentesoorten goed samengaan in een fruitschaal. Het beste kun je fruit en groente in aparte schalen bewaren, die je allebei op een koele, schaduwrijke plek zet.

Maar, hoe kun je fruit langer bewaren? Veel fruitsoorten blijven het langst vers in de koelkast met een temperatuur tussen de 2 en 4 graden Celsius en een luchtvochtigheid van 70% tot 90%. De groentelade in de koelkast is hiervoor de meest geschikte plek, omdat de temperatuur daar iets hoger is dan ergens anders in de koelkast.

Fruit dat langer goed blijft in de koelkast:

  • Appels en peren (2-4 weken)
  • Perziken en nectarines (3-7 dagen)
  • Kiwi (1-3 weken)
  • Druiven (7 dagen)
  • Aardbeien, aalbessen, bramen, bosbessen, cranberries, frambozen, kersen en kruisbessen (1-3 dagen)

Fruit dat je beter buiten de koelkast kunt bewaren:

  • Banaan en andere exotische fruitsoorten (in een koele voorraadkast)
  • Citrusfruit zoals sinaasappel, mandarijn, grapefruit, citroen en limoen (1-2 weken)
  • Tropische fruitsoorten zoals bananen, meloenen, avocado’s en mango’s

Let op: Bananen, appels, peren en perziken verspreiden een gas (ethyleen) als ze rijpen. En dat versnelt ook de rijping van ander fruit.

Handige tabel voor fruitcombinaties

Fruitsoort Ethyleenproductie Ethyleengevoeligheid Wel/niet samen bewaren
Appels Hoog Gemiddeld Niet samen met ethyleengevoelige vruchten
Bananen Hoog Hoog Niet samen met ethyleengevoelige vruchten
Avocado Laag Hoog Niet samen met ethyleenproducerende vruchten, tenzij je ze sneller wilt laten rijpen
Bessen Laag Laag Kunnen met de meeste vruchten samen

Overige tips

  • Fruitvliegjes tegengaan: Is je fruit rijp? Bewaar het dan in de koelkast, want zo verminder je het rijpingsproces.
  • Invriezen: Veel soorten fruit kunnen ingevroren worden. Een handige methode is het gebruik van ijsblokjesbakjes om vers geperst sap of kleine stukjes fruit in te vriezen, gemengd met water.
  • Luchten: Vergeet vooral je fruit niet uit te pakken nadat je het hebt gekocht. Fruit moet luchten en zijn condens kwijtraken.
  • Voelen, niet knijpen: Veel mensen knijpen in het fruit als zij willen controleren of de vrucht rijp is. Hoewel ruiken je soms ook al genoeg zegt, is voelen niet slecht voor de vruchten. Zorg er wel voor dat je dit niet met je blote handen doet en zorg ervoor dat je niet te hard knijpt. Dit slaat kwetsbare plekken uit op het fruit en versneld het rijpingsproces.

Dit artikel is geschreven door Christel Vondermans. Christel is diëtist.

labels:

Zie ook: