Brood zit diep geworteld in ons voedingspatroon. In Nederland eten we veel verschillende soorten brood: volkorenbrood, bruinbrood of witbrood. Bij de soep of barbecue stokbrood, met kerst krentenbrood en na het sporten krentenbollen. Tegenwoordig worden zuurdesem- en speltbrood steeds populairder. Maar welk brood is nu eigenlijk het gezondst?

De Feiten over Brood

Wij houden ervan om de cijfers te laten spreken. Dat zijn namelijk de feiten. Hieronder een overzicht van de feiten over brood. Het geeft aan wat de voedingswaarde is van de verschillende broodsoorten.

Stap je over van witbrood naar bruinbrood, dan krijg je twee keer zoveel vitamines en mineralen binnen. Witbrood naar volkorenbrood geeft zelfs drie keer zoveel vitamines en mineralen!

Brood zorgt voor de broodnodige koolhydraten, vitamines, mineralen en vezels. Daarnaast is brood gemakkelijk mee te nemen naar het sporten of voor onderweg.

In een boterham zit het volgende: meel, water, gist, en zout. Soms is er nog een heel klein beetje van een vetstof of van een hulpgrondstof aan toegevoegd.

Voedingswaarde van verschillende soorten brood (per snee van ongeveer 35 gram):

Broodsoort Calorieën Koolhydraten (g) Vezels (g) Eiwitten (g)
Witbrood 85 16 0,8 2,7
Bruinbrood 82 15 1,5 3,0
Volkorenbrood 78 13 2,3 3,3
Meergranenbrood 89 14 2,5 3,5
Roggebrood 65 12 3,0 2,5
Speltbrood 80 15 2,0 3,2

Deze waarden zijn gemiddeld en kunnen daarom variëren per merk en recept.

Wat Maakt Brood Gezond?

Brood kan gezond zijn, maar niet alle soorten zijn even voedzaam. Volkoren-, rogge-, spelt- en meergranenbroden zijn vaak de betere keuze. Ze zijn rijk aan vezels, vitamines en mineralen, en helpen je bloedsuikerspiegel stabiel te houden.

  • Voedingsstoffen: Volkorenbrood is een bron van belangrijke voedingsstoffen zoals ijzer en zink.
  • Ondersteuning van de darmgezondheid: Volkorenbrood, meergranenbrood en roggebrood zijn rijk aan vezels die de darmwerking bevorderen.
  • Stabiele energievoorziening: Complexe koolhydraten in volkorenbrood zorgen voor een geleidelijke energieafgifte.
  • Hart- en vaatgezondheid: Regelmatige consumptie van volkorenproducten hangt samen met een betere hart- en vaatgezondheid.
  • Gewichtsbeheersing: Volkorenbrood kan helpen bij het behouden van een gezond gewicht door het hoge vezelgehalte.

De Kleur van Brood: Niet Altijd een Betrouwbare Indicator

De bruine kleur zegt niet altijd iets over de gezondheid van het brood. Soms wordt brood donkerder gemaakt met geroosterd moutmeel of gekarameliseerde suiker. Hierdoor kan brood dat is gebakken met witte bloem er donker uitzien, ook al ontbreken daarin de vezels en voedingstoffen die wel in volkorenbrood zitten. Dat brood donkerder is, betekent dus niet per se dat het ook gezonder is.

Volkorenbrood: De Beste Keuze

Volkoren- en bruinbrood bevatten veel goede voedingsstoffen. Voor volkorenmeel wordt de hele graankorrel vermalen. Daarin zitten de meeste voedingstoffen zoals B-vitamines en mineralen zoals ijzer. Maar ook vezels die zorgen voor een goede darmwerking. Bovendien verlagen volkorenproducten de kans op hartziekten, diabetes type 2 en darmkanker.

Volkorenbrood is de beste keuze. De voedingsvezels houden jouw spijsverteringsstelsel gezond en kunnen de kans op darmkanker verkleinen. Staat er op de verpakking dat het volkorenbrood is, dan weet je zeker dat er volkorenmeel is gebruikt. Je kunt dit ook zelf makkelijk checken op het etiket.

Meergranenbrood: Wat Betekent dat?

Meergranenbrood moet uit minimaal 3 verschillende graansoorten bestaan. Bestaat een brood uit 2 graansoorten, dan moeten zij allebei in de naam staan. En de graansoort die het meest wordt gebruikt, moet ook het eerst worden genoemd. Bijvoorbeeld: tarwe-maïsbrood. Op het ingrediëntenlijstje kun je zien hoeveel er van elke graansoort in zit. Meergranenbrood kan van volkorenmeel zijn gemaakt, maar dat hoeft niet. Koop je brood bij de bakker en wil je weten of het van volkorenmeel gemaakt is, dan kun je dat het beste even vragen.

Speltbrood: Gezonder dan Tarwebrood?

Speltbrood is net als tarwebrood te verkrijgen in wit, bruin of volkoren. Speltbrood is niet anders dan tarwebrood. Allebei granen uit dezelfde familie die voor een klein deel verschillen. Om de vraag te beantwoorden of speltbrood gezonder is dan normaal brood, moeten we de cijfers er weer bij pakken. Speltbrood bevat ongeveer evenveel energie (kcal) dan de andere broden. Ook bevat het ongeveer evenveel macronutriënten (koolhydraten, eiwit, vet) als zijn concurrenten. Conclusie? Speltbrood bevat minder voedingsstoffen dan volkorenbrood.

Spelt is dus niet direct gezonder als het speltbloem is. Extra checken is dus nooit verkeerd. Vergelijk gerust de broden in de supermarkt. Neem er eens de tijd voor en kies dan de gezondste optie.

Wanneer is Witbrood een Betere Keuze?

Wat niet veel mensen weten: witbrood kan in een aantal situaties juist beter zijn dan volkorenbrood.

Tip: neem twee sneetjes witbrood met jam tijdens een training of in de rust van je wedstrijd. Dat is een uitstekende manier om je suikers snel aan te vullen en de inspanning vol te houden. Vet en vezel vertragen opname van suikers. Dit zit in witbrood weinig.

Mogelijke Nadelen van Brood Eten

Dit zijn positieve kanten van brood, maar er kunnen ook negatieve kanten zitten aan het eten van brood. Dit is het geval in specifieke situaties. Het gaat om: gluten, suiker en dik worden van brood.

  • Zoutgehalte: Brood bevat weliswaar veel zout, maar voor sporters is dat geen probleem. Als sporter zweet je meer dan een niet-sporter. Met zweten verlies je ook veel zout. Je mag daardoor best wat extra zout innemen.
  • Gluten: Er zijn mensen die last hebben van glutenallergie of glutenintolerantie: dit is irritatie aan de darmwand door gluteneiwit. Dit komt bij minder dan 10% van de Nederlanders voor. Heb je geen last van je darmen na het eten van brood, zoals 90% van alle Nederlanders? Eet dan gerust brood. Je krijgt dan veel belangrijke voedingsstoffen binnen.
  • Suiker: Een boterham bestaat voor bijna de helft uit koolhydraten, maar slechts voor 2% uit suiker. Het is dus een fabel dat er in brood veel suiker zit.
  • Calorieën: We horen soms mensen die denken dat brood een dikmaker is, maar het belangrijkste om te vermelden hierin: één product kan er nooit voor zorgen dat je dik wordt. Dat heeft in alle gevallen te maken met energiebalans.

Brood en Sport

Voor een sporter is brood een uitstekende basis. Brood voorziet het lichaam van koolhydraten en eiwitten. Ook is brood laag in vet. Dit is belangrijk, want vet vertraagt de opname van koolhydraten. Omdat sporters veel kcal en veel koolhydraten nodig hebben, is brood voor sporters een goede keuze.

Tips voor een Gezonde Broodkeuze

  • Kies vezelrijk brood: ga voor volkoren-, rogge-, spelt- of meergranenbrood.
  • Let op porties: stem je broodinname af op je caloriebehoefte.
  • Varieer in broodsoorten: wissel af tussen verschillende soorten vezelrijk brood.
  • Wees bewust van je beleg: kies vaker voor voedzaam beleg.
  • Combineer met andere voedingsgroepen: maak je maaltijd compleet door brood te combineren met groenten, eiwitten en gezonde vetten.

labels: #Brood

Zie ook: