Koffie is een van de meest geliefde dranken ter wereld, met een rijke geschiedenis en een complexe productieketen. De verspreiding van de drank ging samen met een enorme groei van de koffieteelt. Laten we dieper ingaan op de oorsprong, productie, effecten en enkele interessante weetjes over koffie.

De Geschiedenis van Koffie

Er zijn verschillende verhalen over het ontstaan van koffie. Al in 900 v.C. werd door Rhazes, een Arabische arts, de werking van koffie vermeld. Een van de bekendste en oudste verhalen is die van geitenboer Khaldi uit Jemen. Hij merkte dat zijn geiten na het eten van dieprode bessen energiek rond huppelden. Monniken in de buurt proefden de bessen en vonden de smaak heel smerig, daarom gooiden ze de bessen in het vuur. Na een tijdje steeg er een heerlijke geur op uit het vuur. Uit nieuwsgierigheid maakten ze van de geroosterde bessen een warme drank, koffie! Dit was een goede ontdekking voor de monniken om de nachtdienst vol te houden.

Al in de elfde eeuw begon in Jemen de koffieteelt. Zeevaarders en pelgrims uit andere landen waren verbaasd over de drank en namen de bonen mee naar huis. In 1614 is het de Oost-Indische Compagnie gelukt om een koffieplantje mee te nemen naar Amsterdam. Aan het eind van de zeventiende begin zestiende eeuw werd Amsterdam het wereldcentrum van de koffie. In 1699 begonnen de Nederlanders met een koffieplantage op Java. Eind zeventiende eeuw lukte het mensen al om koffiebomen in kassen te kweken. Een van deze planten werd in 1714 als geschenk naar Lodewijk XIV in Parijs verstuurd. In 1740 was Frankrijk de grootste koffieproducent ter wereld, dankzij een stekje dat afkomstig was uit de Amsterdamse Hortus Botanicus. Frankrijk was ook de grootste verbruiker, met alleen al in Parijs meer dan 380 koffiehuizen. In 1780 werd koffie drinken verboden in Nederland. In het begin van 1900 was Brazilië de grootste koffieproducent ter wereld.

Tegenwoordig wordt veel koffie geteeld in Midden-Amerika, Brazilië en de tropische delen van Zuid-Amerika. De wereldproductie koffie haalt ongeveer 150 miljoen zakken per jaar, waarbij Brazilië ongeveer 1/3 van produceert. Het thuis koffie branden veranderde definitief door het kant-en-klare product. In 1901 bood de Japanner dr. Sartori Kato het eerst oplosbare koffiepoeder aan. In 1938 legde Nestlé de rond voor de commerciële verkoop van oploskoffie.

De Werking van Cafeïne

Je blijft wakker van koffie vanwege het stofje cafeïne dat erin zit. Dit stofje komt snel in je bloed terecht, waar het op allerlei plekken in je lijf de boel wakker schudt bijvoorbeeld in je hersenen, nieren, maag en darmen. Je wordt er eigenlijk super hyper en druk van. Dit gebeurt bij kinderen sneller dan bij volwassenen. Je kunt je onrustig en naar voelen als je er te veel van binnenkrijgt. Maar niet bij elk persoon is het zo dat ze wakker blijven van koffie, zij kunnen dan juist beter slapen door koffie.

Zo valt na het drinken van koffie iemand die dagelijks koffie drinkt makkelijker in slaap dan iemand die af en toe koffie drinkt. Hoe vaker en hoe meer koffie je drinkt, hoe meer je ervan zult moeten drinken om hetzelfde effect te krijgen. Van de mensen die wel wakker blijven van koffie verschilt het ook weer per persoon hoe snel het lichaam de cafeïne afbreekt. Uit onderzoek blijkt dat wanneer je om 8 uur begint met bijvoorbeeld 8 koppen koffie je zo'n 5 uur later nog steeds ongeveer 4 koppen koffie aan cafeïne in je bloed hebt. Bij rokers gaat het afbreken sneller en bij zwangere vrouwen juist langzamer. Bij regelmatige consumptie kan men verslaafd raken aan cafeïne.

Stel dat je op een doorsnee dag ongeveer 10 koppen koffie drinkt, en je de volgende dag geen koffie drinkt kan je ontwenningsverschijnselen krijgen. Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld het moeilijk kunnen concentreren, overmatig zweten, hoofdpijn en trillen. Uit onderzoek is gebleken dat cafeïne je meer alert maakt, wat heel handig kan zijn bijvoorbeeld bij het auto rijden, want dat vermindert de kans op ongelukken. Ook is het bewezen dat cafeïne op korte termijn ervoor zorgt dat je naar de wc moet. Dat komt doordat de cafeïne de samentrekkingen in je darmen verhoogt.

Gevolgen van het Drinken van Koffie

In koffie zit Cafeïne en antioxidant. Cafeïne zorgt ervoor dat je wakker blijft. Cafeïne lijkt op adrenaline: je hartslag, je ademhaling, je tempratuur en je waakzaamheid gaat omhoog. Je kan als je verslaafd bent aan koffie en als je dan een tijdje koffie hebt gehad je minder goed concentreren en je krijgt snel hoofdpijn. Ook kan je angstgevoelens krijgen en dan gaan beven. Koffie vermindert de doorbloeding, en dan voornamelijk die van de hersenen.

Een verminderede doorbloeding zou je niet willen, want dan worden er minder voedingsstoffen aangevoerd en ook minder afvalstoffen afgevoerd. Door koffie neemt de concentratie dan misschien wel toe, maar op de lange termijn kan het schade aan de hersenen aanrichten. Koffie bevat vaak kankerverwekkende aflatoxines. Aflatoxines zijn de afvalstoffen van schimmels, die we ook wel mycotoxines noemen. Tarwe, (koffie)bonen, rijst, soja, pinda’s en noten hebben hier regelmatig last van. Het Voedingscentrum noemt aflatoxines giftig en kankerverwekkend.

Ook vermindert koffie bij vrouwen, die behandeld worden met tamoxifen, het risico dat de borstkanker terugkomt. Errdere onderzoeken wezen er al op dat je dieet, waaronder het drinken van koffie, de ontwikkeling van borstkanker kan beïnvloeden. In deze studie keken de onderzoekers zowel naar proefpersoenen als naar borstkankercellen in het laboratorium. Zo verzamelden ze gegevens over 1090 vrouwen met bosrtkanker. Hieruit bleek dat patiënten die elke dag minstens twee koppen koffie dronken kleinere tumoren hadden. Bovendien hadden zij minder hormoongevoelige tumoren. 500 patiënten werden behandeld met het medicijn tamoxifen. Bij degenen die elke dag minstens twee koppen koffie dronk bleken tumoren minder vaak terug te komen.

Koffie is een soort van drug, cafeïne is namelijk verslavend. Als je zonder zit, kun je ontwenningsverschijnselen zoals hoofdpijn en vermoeidheid krijgen. Bovendien heb je ook steeds meer nodig voor hetzelfde effect. Bij kinderen kan het zorgen voor verstoring in de ontwikkeling, je kan moeilijker slapen en je word heel druk. Kinderen kunnen ook sneller verslaafd raken aan koffie. Het blijkt dat als je 3-4 kopjes koffie per dag drinkt dat je dan 25% minder kans hebt op diabetes type 2. Ook kunnen 3 koppen koffie per dag voor een langer leven zorgen.

Het is beter om tijdens je zwangerschap geen koffie te drinken, want dat kan de groei en ontwikkeling van je baby verstoren. Het kan ook leiden tot een miskraam.

Extra Weetjes Over Koffie

  • Wist je dat koffie bruin is doordat de suikers en de koolhydraten karameliseren tijdens het branden van de koffiebonen. De koffiebonen zijn namelijk eerst een soort van groen. Eigenlijk beige met een groene tint.
  • Nederland drinkt de meeste koppen koffie, gevolgd door Zweden en Finland. Namelijk gemiddeld 2,4 koppen koffie per dag per persoon. Nederland drinkt per dag 6,5 miljoen liter koffie.
  • De duurste koffie ter wereld is onsmakelijker dan je denkt. De koffiebes wordt verbouwd op plantages, die wordt opgegeten door de loewak. Het vruchtvlees wordt verteerd maar de pit blijft intact en gaat langs het maag-darmkanaal. De pitten worden later teruggevonden in de ontlasting van de loewak. Ze worden gewassen en gedroogd en vervolgens van hun schil verwijderd. Deze koffie kost wel (ongeveer) 300 euro per kilo.
  • Koffie drinken helpt bij het verbranden van vet. Door de cafeïne wordt het metabolisme met wel 10% verhoogd.
  • Lichte koffie bevat meer cafeïne dan donkere koffie. In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, bevat koffie mett een lichte branding meer cafeïne dan donker gebrande koffie. De reden daarvan is dat er meer cafeïne uit de boon wordt gebrand naarmate de koffie langer geroosterd wordt.
  • Koffie is de op één na meest verhandelde gronstof ter wereld, waarbij alleen olie hoger staat.
  • Robusta bonen zijn vaak bitterder en vlakker van smaak dan de arabica bonen, deze zijn echter zachter en voller van smaak.
  • Koffie is drie keer illegaal verklaart in verschillende culturen. Één van de drie was in de 16e eeuw in Mekka, na dertig jaar werd het verbod opgeheven.

Koffiebonen en Smaakprofielen

Iedereen heeft een eigen smaakvoorkeur, welke past het best bij jou? Rond, verfijnd, espresso of intens? Als je denkt aan koffiebonen, zie je waarschijnlijk donkerbruine bonen voor je. Deze koffiebonen zijn al gebrand. Wij zochten voor je uit wat de voor- én nadelen zijn van een eigen koffieplant.

  • Koffies uit een Verfijnd smaakprofiel komen uit een heerlijk zachte en harmonieuze melange.
  • Koffie met een rond smaakprofiel is een evenwichtig geheel waarin geen enkel element overheerst.
  • Houd jij van een sterke en krachtige melange? Dan past koffie uit een Intens smaakprofiel goed bij jou!
  • Koffies die in de categorie Espresso vallen, komen uit een krachtige en complexe melange.

Het Proces van Koffieproductie

De koffie bonen die D.E. gebruikt komen uit meerdere landen. Ze kopen ze o.a. in in Kenia, Oeganda, Zaïre, Brazilië en Mexico. D.E. koopt de bonen niet van grote handelaren maar van de koffieboeren zelf. Dit beperkt het aantal tussenpersonen en is economisch beter voor boer en D.E.. Hij groeit aan een plant, de koffieplant, die wel 10 tot 15 meter hoog kan worden. Op de plantages snoeien ze de planten en worden ze ongeveer 2 tot 3 meter hoog. De koffiebonen zitten in een rode bes die aan de plant hangt.

Het proces van koffieproductie bij D.E.:

  1. De milde en aromatische Arabica-bonen komen uit Midden- en Zuid-Amerika. Robusta-bonen met hun sterke en volle smaak komen uit Afrika en Azië. Elke boon heeft een eigen smaak die pas bij het branden volop tot uiting komt.
  2. Koffiebonen verschillen van land tot land en van oogst tot oogst. Om ideale melanges samen te stellen, beoordeelt de meester-brander alle groene bonen aan de hand van verschillende regels.
  3. Aankomst Koffiebonen reizen naar hun bestemming in jute zakken die opgeslagen liggen in containers. Bij aankomst worden de bonen schoongemaakt: stengels, bladeren en stukjes touw worden verwijderd.
  4. Tijdens het branden krijgen de koffiebonen hun aroma en smaak. De boontjes worden blootgesteld aan uiterst hete lucht (tot 250° C). Het exacte resultaat van het branden hangt af van de temperatuur, de brandtijd en de verhouding tussen de hoeveelheid lucht en koffie in de brander.
  5. Na het branden worden de bonen gespoeld met water en koelen ze met lucht. De stoom die daarbij ontstaat ontsnapt langs een schoorsteen.
  6. Na het branden en spoelen zijn de bonen heel wat lichter door het verlies aan vocht. Hierna worden de bonen even met rust gelaten en dan worden ze verpakt of vermalen.
  7. Het malen van koffie gebeurt met maalrollen. De bonen worden geplet tussen twee gegolfde rollen die in tegengestelde richting draaien. De afstand tussen de rollen bepaalt hoe fijn of hoe grof de koffie wordt.
  8. De gemalen koffie verpakken ze luchtdicht, om de waardevolle aroma's te beschermen. Koffie blijft ongeveer 8 maanden vers. Je kan de koffie op 2 manieren verpakken:
    1. In een harde verpakking, hierbij is de lucht uit het pak gezogen en is er een vacuüm.
    2. De pakken hebben een inhoud van 250 gr.

Koffieprijs op de Wereldmarkt

De koffieprijs op de wereldmarkt wordt bepaald door vraag en aanbod en veranderd dagelijks. Is de vraag groot en het aanbod klein, dan stijgt de prijs, en andersom. Er is ook niet één koffieprijs, maar verschillende prijzen voor verschillende koffie soorten. De koffieprijzen waren van 1990 tot ongeveer 2000 erg laag. - minder investeringen in koffieteelt en kwaliteit.

De prijzen op de wereldmarkt zijn onlangs flink gestegen. Van gemiddeld 0,48 $ per pond (453 gram) in 2002 tot 0,52 $ in 2003. In 2004 was de prijs ruim 0,62 $. Op 26 januari 2005 was de prijsstijging het grootst, van 0,62 $ naar 0,82 $. De totale wereldproductie in 2002-2003 was 122 miljoen balen (1 baal is 60kg. In 2004/2005 was die minder dan 114 miljoen balen. Op dit moment is de vraag naar koffie ongeveer 113 tot 114 miljoen balen. De waarschijnlijke oorzaak van de prijsstijging is het gevolg van een kleiner dan verwachte oogst in Brazilië.

Brazilië is overigens de grootste koffie producent van de wereld en is niet het enige land dat een kleinere opbrengst heeft. - Colombia -4,5% Op zich is dit heeft dit geen grote gevolgen voor de hoeveelheid koffie in de winkels.

Jaar Gemiddelde prijs per pond (USD) Wereldproductie (miljoen balen)
2002 0,48 122
2003 0,52 122
2004 0,62 Minder dan 114
2005 (26 januari) 0,82 Minder dan 114

labels:

Zie ook: