Als kippenhouder wil je het liefst eieren met een mooie sterke schaal. Maar wat gebeurt er als je ineens een slap, zacht ei vindt in het hok? Veel kippenhouders schrikken als ze ineens een slap, zacht ei vinden in het hok. Een kip die een ei zonder schaal legt, ook wel windei genoemd, komt vaker voor dan je denkt.
Een windei is een ei zonder harde kalkschaal of met een heel dun, zacht schilletje. Het voelt slap aan en kan snel scheuren. Het ei bestaat enkel uit de vruchtzak met inhoud en is niet levensvatbaar bij bevruchting. Een windei betekent dat de kip het ei te snel heeft gelegd, voordat de schaal volledig gevormd is.
Maar wat is een windei precies, waarom legt een kip een ei zonder kalkschaal en hoe kun je ervoor zorgen dat jouw kippen geen windeieren leggen?
Oorzaken van Windeieren bij Kippen
Er kunnen verschillende redenen zijn waarom een kip een windei legt. In de meeste gevallen kan redelijk eenvoudig een vermoedelijke veroorzaker vastgesteld worden. Enkele mogelijke oorzaken zijn:
Calciumtekort
Als de kippen niet genoeg kalk (calcium) binnenkrijgen, kunnen de eierschalen erg slap worden en kunnen er windeieren ontstaan. Wanneer een kip windeieren (eieren zonder eierschaal) legt, is er in enkele gevallen sprake van een kalk gebrek. Als een kip langdurig te weinig calcium binnenkrijgt, gaat het lijf calcium onttrekken uit het skelet. Als eerste kan je dit zien aan de eieren die de kippen leggen. Als deze minder hard zijn dan je gewend bent, hebben de kippen hoogstwaarschijnlijk een calciumtekort. In een drastischere vorm zou de eischaal compleet missen en kan je de binnenkant van het ei zien (windei). Ook kan je calciumtekort herkennen aan het gedrag van je kippen. Als je kippen regelmatig door hun poten heen zakken, kan dit een teken zijn dat ze een calciumtekort hebben.
Het toedienen van meer calcium maakt de kwaliteit van de eischaal beter. Tijdens de legperiode van kippen is het erg belangrijk dat ze extra calcium binnen krijgen. Dit is voor hen een belangrijke bron voor het maken van eierschalen. Kippen hebben netto ongeveer 2 gram calcium nodig. Dit kan je toedienen door je kippen calciumrijk voer te geven. Ook kippengrit is een goed middel om ervoor te zorgen dat je kippen meer kalk binnenkrijgen. Kippengrit bestaat uit gemalen schelpen die veel kalk bevatten. Dit kan je mengen met het voer, maar ook los strooien in de hen/het hok. Zelf zou je ook eierschalen kunnen malen en voeren aan de kippen, om het calciumtekort op te lossen.
Toch moet je niet te overmoedig je kippen op allerlei soorten manieren extra calcium toedienen, een haan kan namelijk een calciumoverschot krijgen. Een calciumoverschot bij een haan kan te herkennen zijn aan blauwe plekken op de kam (blauwe kam ziekte). De haan is dan vergiftigd door te veel eiwitrijk voedsel. Waar een hen calcium kan omzetten in eierschalen, kan de haan niks met overtollig calcium. Mocht dit bij jou het geval zijn, hou de haan dan uit de buurt van calciumrijk voer en andere extra calcium toevoegingen. Veel calcium is voor een hen ook niet goed. Het opnamemechanisme van de hen kan lui worden.
Jonge Kippen
Vooral jonge kippen die net aan de leg zijn of oudere hennen kunnen een ei zonder schaal leggen. Hennen die net beginnen met leggen hebben een onregelmatige hormooncyclus. Vaak is dit van een hen die nog niet zo lang aan het leggen is. Het lichaam moet nog leren om het proces van het leggen van een ei perfect te maken. Waarschijnlijk heeft ze het over 1 of 2 weken onder controle.
Stress
Stress kan verschillende oorzaken hebben: van een ren die te dicht bij een drukke straat staat tot bloedluizen en parasieten tot de dagelijkse aanwezigheid van huiskatten of andere roofdieren. Maar het kan ook een teken zijn van stress, zoals een verhuizing of schrik door roofdieren. Stress, maar ook ziekte kan de schaalklier beschadigen. De schaalklier is verantwoordelijk voor de kleur van het ei. Een stressvolle omgeving, zoals te weinig ruimte, plotselinge veranderingen in het dieet en slechte leefomstandigheden, kunnen bijdragen aan het leggen van eieren met dunne schalen en windeieren.
Infectieuze Bronchitis (IB)
Als dit soort eieren regelmatig voorkomen, dan heb je te maken met een defecte schaalklier, vaak veroorzaakt door infectieuze bronchitis. Dit is een coronavirus die de luchtwegen en de eierstokken kan aantasten. In de eileider ontstaan littekens waardoor de eieren er anders uit gaan zien. Infectieuze bronchitis kan niet genezen. Als een kip het eenmaal heeft, dan blijft ze het haar hele leven houden. Op momenten dat de weerstand verminderd, dan kan het virus weer toeslaan. Het is dus heel belangrijk om de weerstand goed te houden. Infectieuze bronchitis kan allerlei bacteriële infecties veroorzaken.
Egg Drop Syndrome (EDS)
Het laatstgenoemde syndroom wordt veroorzaakt doordat een virus overdraagbaar is van kip tot kip, of van ander gevogelte tot kippen. Het Egg Drop Syndrome is een virus dat verspreid wordt van kip naar kip, of van andere vogels naar kippen. Het virus begint in het neusslijmvlies te groeien, verspreidt zich vervolgens naar het bloed en vermeerdert zich in het lymfeklierstelsel. Vervolgens tast het de eileiders aan, vooral in de klieren waar de eierschaal wordt gemaakt.
Wanneer het windei veroorzaakt word door EDS, is het zaak om het besmette dier te isoleren en de volledige ren grondig te reinigen. Kippen kunnen gevaccineerd worden tegen EDS, maar niet genezen worden wanneer zij al besmet zijn.
Symptomen van EDS
- Eierproductie neemt af
- Windeieren
- Eieren met dunne schaal
- Eieren wisselen van gewicht
- Het eiwit is veel dunner en kan troebel zijn
- Blauwe kammen
- Waterige ontlasting
Overige Factoren
- Hitte en vochtbalans: Tijdens warme dagen verliezen kippen veel vocht en mineralen door hijgen. Dit kan de opname van calcium verstoren. Op warme dagen altijd vers drinkwater aanbieden.
- Ouderdom: Naarmate kippen ouder worden, neemt de eierproductie af en kan hun vermogen om eieren met stevige schalen te produceren afnemen.
Wat Te Doen Bij Windeieren?
Een enkel windei is geen ramp. Een enkele keer een windei leggen hoort erbij, vooral bij jonge kippen. Af en toe een windei hoort erbij, vooral bij jonge kippen of tijdens hitte. Zie je het vaak gebeuren, of leggen meerdere kippen windeieren? Dan is het belangrijk om actie te ondernemen. De behandeling hangt sterk af van de oorzaak van het probleem.
Maatregelen en Oplossingen
- Controleer de kip: Controleer de kip, vooral als ze perst of bol zit.
- Voeding: Zorg voor goede, volledige voeding voor je kippen. Als ze voedingstekorten hebben, zullen ze eerder windeieren leggen. Geef niet te veel vetrijke snacks zoals mais en zonnepitten.
- Calciumsupplementen: Wanneer een kip een kalkgebrek heeft is het verstandig om extra Calcium door het drinkwater te doen. Overweeg een vloeibaar calcium supplement!
- Kippengrit: Voer altijd grit met oesterschelpen zodat de kippen zelf hun calciumbehoefte kunnen voldoen.
- Mestonderzoek: Laat mestonderzoek doen bij aanhoudende problemen.
- Stress verminderen: Houd de toom stabiel en rustig.
- Vitamine D3: Een vitamine D3-gebrek kan doorgaans voorkomen worden door de kippen veel buiten te laten. Met goed legvoer, extra grit, vitamine D3, zonlicht en rust help je jouw kippen stevige, gezonde eieren leggen met een sterke kalkschaal.
- Isolatie: Wanneer het windei veroorzaakt word door EDS, is het zaak om het besmette dier te isoleren en de volledige ren grondig te reinigen.
Legnood
Het leggen van een ei is een bijzonder gecompliceerd proces, waar soms wel eens een foutje wordt gemaakt. Dit ei is zo´n geval van een ´foutje´. Het probleem zit altijd ergens in het proces van de leg. gelegd kan worden.
De gevolgen van legnood kunnen ernstig zijn voor de kip. van de kip kan beschadigd raken. Daarnaast zorgt legnood voor stress bij de kip. kip waggelt als een pinguïn door de aanwezigheid van het ei. met legnood verliezen hun eetlust en drinken weinig. actief en hebben vaak trillende vleugels. met legnood is waterig of in zijn geheel niet aanwezig. blokkeert namelijk (grotendeels) de ontlasting. uitstulpingen van de cloaca zichtbaar bij kippen met legnood. hangen in dat geval naar buiten.
Behandeling van Legnood
- een speciale behandeling kunnen krijgen.
- voorzichtig, zodat het ei niet inwendig kan breken.
- voorkeur tussen de 28 en 32 graden. Dit stimuleert de leg.
- water. De stoom die hier vanaf komt kan de leg bevorderen.
- komt.
- druppelen.
- om de leg te laten plaatsvinden. Lukt dit niet?
Preventie van Legnood
- risico op legnood bij kippen is altijd aanwezig.
- risico op legnood.
- mogelijk te voorkomen.
- van essentieel belang.
- gebalanceerde legkorrels te eten krijgen.
- schaal van het ei. In warme zomerweken eten kippen sowieso minder.
Afwijkende Eieren
Het kan ook zijn dat de eieren er opeens anders uit zien dan normaal, of dat er bloed aan een ei zit. Het kan ook zijn dat je een gek gevormd, wit/créme kleurig iets vind in het legnest. Dat noemen ze een eiconcrement. Het kan ook zijn dat er kleine beestjes op de eieren te zien zijn. Ziet de eieren van jouw kip er anders uit dan normaal of is je kip gestopt met leggen?
| Afwijking | Mogelijke Oorzaak | Oplossing |
|---|---|---|
| Dunne schaal | Calciumtekort, ouderdom, stress | Calciumrijk voer, stress verminderen |
| Bloed aan ei | Eerste eitjes, beschadiging cloaca | Meestal eenmalig, geen actie nodig |
| Pigmentvlekjes | Onschuldige pigmentafwijking | Geen actie nodig |
| Scheurtjes in schaal | Stress, infectieuze bronchitis | Stress verminderen, weerstand verhogen |
| Platte, gerimpelde kant | Stress, infectieuze bronchitis | Stress verminderen, weerstand verhogen |
| Groot ei met dubbele dooiers | Foutje in eileider | Geen actie nodig |
| Mini ei (hanenscheet) | Nog niet volgroeid, begin of einde legseizoen | Geen actie nodig |
| Vieze eieren | Vuile legnesten, vieze poten | Schone legnesten, schoon hok |
| Worm in ei | Flinke spoelwormbesmetting | Ontwormen |
| Rood stipje in dooier | Druppeltje bloed | Geen actie nodig |
| Bruin flubbertje in eiwit | Stukje eileider | Geen actie nodig |
Conclusie
Door de oorzaken van windeieren te begrijpen en de juiste maatregelen te nemen, kun je de eierproductie en de gezondheid van je kippen verbeteren. Let goed op de signalen van je kippen en pas je aanpak aan om een gezonde en productieve toom te garanderen.
Zie ook:
- Geen Zin in Eten? Ontdek De Verbazingwekkende Oorzaken en Effectieve Oplossingen!
- Wereldwijd Chiptekort Ontrafeld: Wat Zijn de Oorzaken en Hoe Wordt het Opgelost?
- Boeren Na Het Eten? Ontdek De Verbazingwekkende Oorzaken En Effectieve Oplossingen!
- Ontdek Hoeveel Cafeïne Echt in Jouw Kop Koffie Zit – Verbazingwekkende Feiten!
- Ontdek Het Ultieme Italiaanse Kruidenbrood Recept Voor Een Onweerstaanbare Smaak!




