Weinig mensen zullen graag toegeven dat ze weleens last hebben van een opgeblazen gevoel of winderigheid. Maar maak je geen zorgen: iedereen heeft er weleens last van. Per dag laat je gemiddeld 5 tot 15 windjes. Toch kan je je door een opgeblazen gevoel of winderigheid erg ongemakkelijk voelen.

Wat is winderigheid?

Winderigheid wordt ook wel gasvorming of flatulentie genoemd. Bij iedereen is er altijd een bepaalde hoeveelheid gas in het spijsverteringskanaal aanwezig. En iedereen laat winden, dat is dus heel normaal. Gemiddeld zo'n 20 winden per dag. Je kunt spreken van winderigheid wanneer je veel meer winden laat of daar geen controle over hebt.

Een opgeblazen gevoel of winderigheid ontstaan doordat teveel gassen in het maag-darmkanaal geen natuurlijke uitweg kunnen vinden. Deze hopen zich op in je buik, met name na het eten.

Oorzaken van winderigheid

Er zijn verschillende oorzaken van winderigheid:

  • Lucht inslikken: Wanneer we eten of drinken, krijgen we lucht binnen, wat we meestal als een boer vrijlaten. Een wind kan veroorzaakt worden door snel te eten, wat leidt tot het happen van veel lucht, of bij het drinken van koolzuurhoudende dranken of eten tijdens stress. Ook mensen die snel praten, of snel eten of drinken, slikken ongemerkt lucht mee naar binnen. Teveel luchtslikken is ook een mogelijke oorzaak. Je kunt teveel lucht inslikken bij spanning en stress, roken, drinken door een rietje en kauwgom kauwen.
  • Voeding: Door het eten van bepaalde voedingsmiddelen zoals peulvruchten, uien, koolsoorten, fruit en lightproducten kun je last krijgen van winderigheid. Sommige koolhydraten uit onder andere peulvruchten, groenten en fruit worden niet volledig verteerd en komen onveranderd in de dikke darm terecht. In de dikke darm worden ze afgebroken door de bacteriën. Hierbij komt gas vrij.
  • Vezels: Als je ineens meer vezels gaat eten, kan dit in het begin ook meer gasvorming veroorzaken. Omdat bepaalde vezels niet verteerd worden en in de dikke darm terecht komen waar ze afgebroken worden. Dit voorkom je door je vezelinname rustig op te bouwen.
  • Medicijnen: Het gebruik van bepaalde medicijnen met een laxerende werking kan zorgen voor winderigheid.
  • Lactose-intolerantie: Bij mensen die lactose niet verdragen, wordt het melksuiker (lactose) uit melk niet afgebroken en opgenomen in de dunne darm.
  • Darmflora: In je darmen huizen miljarden bacteriën, die samen met virussen, gisten en schimmels je microbioom vormen. Onverteerde voedingsresten, zoals vezels komen in de dikke darm terecht. Deze onverteerde voedingsresten worden door de bacteriën afgebroken en bij dit proces komen gassen vrij.
  • Andere aandoeningen: Heb je last van winderigheid dan kan dat het gevolg zijn van obstipatie of het prikkelbare darmsyndroom (PDS), darmziekten zoals onder andere gluten-intolerantie (coeliakie), de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Winderigheid kan ook worden veroorzaakt door een daling in de aanmaak van spijsverteringsenzymen.
  • Voedselintoleranties: Voedselintoleranties zijn een veelvoorkomende reden van het ontstaat van darmgassen. Een laatste factor om bij winderigheid rekening mee te houden, is dat je een specifieke intolerantie kunt hebben of allergieën.

Niet iedereen reageert hetzelfde op het voedsel of drinken, dat ze consumeren. Zuivelproducten: Als je hier last van hebt, kan dit ook duiden op lactose intolerantie.

De rol van gas in de darmen

Bij iedereen is er altijd een hoeveelheid gas in het maagdarmkanaal aanwezig. Dit gas komt daar door het inslikken van lucht bij het eten. Bij het verwerken van onverteerde voedselresten die in de dikke darm terechtkomen, komt ook nog eens veel gas vrij. Een klein deel van het gas is afkomstig van de bloedsomloop.

Het gas in je darmen bestaat uit de reukloze gassen, zuurstof, stikstof, koolzuurgas, waterstof en methaan. De nare geur van winden heeft te maken met een geringe hoeveelheid stinkende gassen. Dit zijn bijvoorbeeld zwavelverbindingen die vrijkomen bij de afbraak van bepaalde eiwitten die je misschien wel te veel eet. Een meer zurige geur is het resultaat van gisting in je darmen. Die zurige geur treedt voornamelijk op wanneer je te veel suikers en zetmeel gegeten hebt. De samenstelling en de geur van het darmgas heeft te maken met de voeding en je darmflora.

Wat te doen tegen winderigheid?

Het verschilt per persoon wat goed werkt om winderigheid te verhelpen. Hier zijn enkele tips:

  • Aanpassen van je voedingspatroon: Verminder (indien nodig) de hoeveelheid peulvruchten, koolsoorten, uien en prei die je eet. Probeer ze af en toe te eten. Probeer te achterhalen welke voeding de winderigheid veroorzaakt, dit kan namelijk van persoon tot persoon verschillen. Door te experimenteren met eten en het weglaten van geraffineerde suikers, zuivel en granen (gluten) is het mogelijk om zelf een oplossing op termijn te vinden.
  • Eet rustig en kauw goed: Neem voldoende tijd voor je maaltijd. Als je snel eet, is de kans groter dat je lucht inslikt. Tijdens het kauwen produceert de tong speeksel. Dit helpt bij de vertering van voedsel. In het speeksel bevindt zich ook het enzym amylase.
  • Vezelrijke voeding: Probeer dit te voorkomen met gezonde, gevarieerde en vezelrijke voeding. Vezelrijke voeding zoals volkorengraanproducten, groente en fruit, of aardappelen, noten en zaden. Maar pas op: ga je in één keer van witbrood en witte rijst naar alleen maar zilvervlies en volkorengranen? Dan kan de hoeveelheid ‘gas in je darmen’ tijdelijk toenemen. Rustig opbouwen is dus het advies.
  • Vermijd bepaalde dranken: Dit zijn producten zoals koolzuurhoudende frisdranken en bier. Ook lightproducten met zoetstoffen als sorbitol, xylitol en maltitol kunnen leiden tot winderigheid. Vermijd voedingsmiddelen die lucht bevatten, zoals frisdrank, bier en slagroom.
  • Ontspan tijdens en na de maaltijd: Tijdens en na de maaltijd gaat de spijsvertering aan het werk. Zorg voor voldoende ontspanning tijdens dit proces.
  • Probiotica: Probiotica bevatten natuurlijke micro-organismen die de spijsvertering ondersteunen.
  • Beweging: Probeer ten minste 20 minuten per dag actief bezig te zijn. Het liefst nog wat langer eigenlijk. Een goede tip is om na het avondeten een korte wandeling te maken buiten. Je onderbuik krijgt dan eigenlijk een soort massage, wat de spijsvertering en stoelgang bevordert.

Wanneer naar de dokter?

Extra gasvorming is meestal onschuldig, maar het kan wel erg vervelend zijn. Vooral als je geen controle hebt over het laten van winden. Mensen schamen zich er vaak voor. Winden laten is niet gevaarlijk en een bezoek aan de huisarts is meestal niet noodzakelijk. Wanneer extreme winderigheid veel last veroorzaakt of gepaard gaat met andere klachten, is het verstandig dit te bespreken met je huisarts.

Heb je ook andere klachten zoals diarree met slijm en/of bloed, een veranderd ontlastingspatroon, aanhoudende buikpijn of gewichtsverlies?

Wanneer je veel last hebt van winderigheid is het verstandig om naar je huisarts te gaan. Om achter de oorzaak van de klachten te komen krijg je vragen over die klachten en over je voeding. Als de winderigheid het gevolg is van een andere aandoening dan moet deze achterliggende ziekte behandeld worden. Soms is niet duidelijk wat de oorzaak is van de extra gasvorming. Het aanpassen van leef- en voedingspatroon kan dan helpen om de klachten te verminderen. Blijf je last houden van winderigheid, een opgeblazen gevoel, rommelige darmen of ontlastingsproblemen?

Om het darmgas kwijt te raken, wordt er per dag gemiddeld vijftien keer een scheet gelaten. Zit je daar ver boven dan wordt het een vervelend probleem. Je bent extreem winderig en mensen schamen zich er vaak voor.

Tests bij aanhoudende winderigheid

Bij aanhoudende winderigheid, kan ontlastingsonderzoek via Darmklachten.nl helpen met het zoeken naar de oorzaak. Een daling van gezonde bacteriën in de darm gaat vaak samen met een toename van gisten, wat een opgezette buik als gevolg kan hebben.

Hieronder een overzicht van mogelijke testen:

  • Verteringsparameters (pH, vet, zetmeel, kleur en consistentie van de ontlasting)
  • Helicobacter pylori (Maagzweer veroorzakende bacterie)
  • Bacteriële infectie (Salmonella, Campylobacter, Shigella, Yersinia en Clostridioides difficile)
  • Darmparasieten
  • Antigliadine en anti-ht-Transglutaminase (Markers voor glutenintolerantie)
  • Calprotectine (Ontstekingsmarker voor Ziekte van Crohn en colitis ulcerosa)
  • Darmflora analyse (Onderzoek naar een deel van de darmmicrobiota)
Test Beschrijving
Verteringsparameters Analyse van pH, vet, zetmeel, kleur en consistentie van de ontlasting
Helicobacter pylori Detectie van de maagzweer-veroorzakende bacterie
Bacteriële infectie Onderzoek naar Salmonella, Campylobacter, Shigella, Yersinia en Clostridioides difficile
Darmparasieten Detectie van infecties met darmparasieten
Antigliadine en anti-ht-Transglutaminase Markers voor glutenintolerantie
Calprotectine Ontstekingsmarker voor Ziekte van Crohn en colitis ulcerosa
Darmflora analyse Onderzoek naar een deel van de darmmicrobiota

labels: #Ei

Zie ook: