Narcisten zijn overal, of het nou je partner, een van je gezinsleden, een vriend, een buur of een collega is, of gewoon een wildvreemde die je op straat tegenkomt. Er zijn verschillende gradaties, van mild en lichtelijk irritant tot de wat kwaadaardige en zelfs gevaarlijke variant. Er zijn dus ook een hoop gelegenheden waarbij je in een felle discussie kunt belanden met een narcist. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat je het niet kan proberen. Soms kunnen narcisten ook in een chronische staat van slachtofferschap verkeren, of nors, wrokkig, kleinzielig, tegendraads of gekrenkt zijn.

Vooropgesteld is er niks mis met ruziemaken: als je het goed uitvoert is het net zo waardevol als een respectvol gesprek, en een gelegenheid waarbij je het weliswaar met elkaar oneens bent en je eigen standpunt of gevoel verkondigt, maar wel het doel hebt om samen tot een oplossing of op z’n minst een compromis te komen. Normaal gesproken althans.

Wat is Word Salad?

Word salad is in essentie een uitstoot van lege, inhoudsloze nonsensreacties op zaken die jij in een gesprek met de narcist probeert aan te geven of vraagt. Officieel wordt de term in de psychiatrie gedefinieerd als “een wirwar van onsamenhangende spraak zoals die wel wordt waargenomen bij schizofrenie” en ook bij patiënten die lijden aan vormen van dementie. Een narcist echter zet de word salad-techniek volledig bewust in.

Herkenbare Vormen van Word Salad

  • Nonsens en Onlogica
  • Tegenstrijdigheid en Ontkenning

Word salad kenmerkt zich ook door 180 graden tegenstrijdige uitspraken. Dit gebeurt in fracties van seconden. Geen weldenkend, logisch mens weet hoe hiermee om te gaan. Het primaire doel is jou van het daadwerkelijke onderwerp af te leiden en te verstrikken in zijn onlogische web. Al jouw energie gaat zitten in het gesprek weer recht proberen te trekken en hem nog beter uit te leggen wat je bedoelt.

Waarom Gebruikt de Narcist Word Salad?

  • Sabotage van een Integer Gesprek
  • Narcisten Willen Geen Gelijkwaardigheid
  • De Waarheid en Logica Overboord Gooien

Narcisten willen winnen, ze zijn continu in competitie. Gesprekken met narcisten gaan altijd (onderhuids) over winnen. Wie ‘wint’ het gesprek? Zij voeren nooit een integer, open, gelijkwaardig gesprek. Tenzij er voor hen met ‘openheid’ iets te behalen of te winnen valt. Het doel van word salad is dat jij uit frustratie of vermoeidheid uiteindelijk maar toegeeft aan zijn bizarre ‘realiteit’.

Hoe Word Salad Je Beïnvloedt

  • Shockeren en Provoceren
  • De Word Salad Puzzel Neemt Beslag van Al Je Denken
  • Isolatie en Vervreemding

Een andere word salad-techniek is: een ‘out of the blue’ uitspatting van shockerende woorden die jou écht van je stuk brengen. Het gesprek speelt zich daarna nog in eindeloze loops in jouw hoofd af. Je kunt het niet of lastig loslaten. De narcist daarentegen heeft bereikt wat hij wilde en maakt zich nergens meer druk over.

Doen Narcisten Dit Bewust?

Mijn ervaring met verschillende typen narcisten (mannelijk en vrouwelijk) is dat ze deze techniek zowel bewust als onbewust inzetten. Onbewust: Deze manipulatietechnieken, zoals word salad, gebruiken ze al hun leven lang en het is een ingeslepen gewoonte geworden - zoals een ervaren automobilist automatisch schakelt zonder er bewust bij na te denken.

Overzicht van Manipulatietechnieken in Word Salad

  1. Compleet Gebrek aan Logica
  2. Oneindig Herhalende ‘Gesprek-Loops’
  3. Generalisaties
  4. Projectie en Blameshifting
  5. Vervreemding van Je Omgeving

Doel: Jou uitputten, verwarren, machteloos maken, jou dwingen je ‘over te geven’.

Omgaan Met een Narcist Tijdens Een Ruzie

Een belangrijke reden daarvoor is het feit dat narcisten zich vaak schuldig maken aan ‘gaslighting’, een vorm van psychologische manipulatie waarbij ze andere mensen aan hun eigen gezonde verstand laten twijfelen. Ze zeggen dan dingen als: “Dat is nooit gebeurd hoor, hoezo?” of “Maak hier nou niet zoiets groots van” of “Je hebt het recht helemaal niet om je zo te voelen”. Een normale, gezonde ruzie wordt idealiter beëindigd doordat iemand de verantwoordelijkheid neemt voor zijn of haar rol in de situatie. Narcisten kunnen dat over het algemeen niet.

Narcisten kunnen geobsedeerd zijn door succes, wat zich kan uiten in wraakzucht, bedrog, manipulatie en een plezierig gevoel wanneer de ander verliest.

Praktische Tips

  • Wees selectief in welke confrontatie je überhaupt aangaat: De meeste ruzies met narcisten zijn pure tijdverspilling, omdat je ze toch niet van gedachten kunt laten veranderen. Als de reden eigenlijk niet zo belangrijk is, kun je er misschien beter niet eens aan beginnen. Weet in ieder geval waarom je het doet. Als het vanwege het welzijn van je kinderen is, of uit professionele of financiële overwegingen, dan is het begrijpelijk dat je het probeert.
  • Blijf kalm en verhef je stem niet: Als de narcist in kwestie boos wordt en gaat schreeuwen, ga daar dan niet in mee en probeer kalm te blijven.
  • Zeg geen dingen waar ze toch niet naar luisteren: Je standpunt toelichten of verdedigen heeft tijdens een ruzie met een narcist geen enkele zin. Ze luisteren namelijk niet, en willen gewoon hun punt maken en passen de werkelijkheid daarop aan. Het voelt vaak alsof narcisten het persoonlijk op je gemunt hebben, maar ze maken meestal met iedereen even makkelijk ruzie.
  • Weet wat jouw doel is als je de confrontatie opzoekt: Want sommige doelen zijn onmogelijk. Je overtuigt ze er niet zomaar van om het met je eens te zijn, om verantwoordelijkheid te nemen of om ze überhaupt iets te laten doen.
  • Laat je eigen realiteit niet los: Gaslighting werkt alleen als je twijfelt aan je eigen realiteit. Houd het stevig vast en twijfel niet aan jezelf. Als ze zeggen dat je “te gevoelig bent” of iets “niet is gebeurd”, probeer ze dan niet meteen te corrigeren.
  • Blijf op het oorspronkelijke onderwerp terugkomen: Afleidingen en word salads zijn manieren voor narcisten om het oorspronkelijke discussiepunt te vermijden. Bij dat eerste beginnen ze tijdens de ruzie over iets anders, dat eigenlijk amper nog relevant is, maar waarmee ze wel ineens jóu de schuld kunnen geven in plaats van zichzelf.
  • Haal geen oude koeien uit de sloot (ook als zij dat wel doen): Narcisten zijn er een meester in om oud wrok opnieuw tot leven te wekken, en halen maar wat graag dingen terug die je jaren geleden terug hebt gedaan of gezegd. Als ze dat doen is het verleidelijk om ook zelf in het verleden te grasduinen, maar doe dat vooral niet - dan ga je namelijk mee in hun verwarrende en totaal irrelevante narratief.
  • Het is oké om even een stapje terug te doen (maar loop niet boos weg): Als de situatie uit de klauwen loopt en er geschreeuwd wordt, valse beschuldigingen worden gedaan, en er sprake is van gaslighting of word salads, dan mag je best even jezelf terugtrekken. Zeg gewoon dat je het voor geen van beiden helemaal productief vindt om nu verder te bakkeleien, en je even wat ruimte nodig hebt.
  • Word gewoon een saai persoon en maak geen ruzie met ze: Narcisten houden van ruzie maken. Ze zullen je porren, uitlokken en provoceren. Als je niet hapt vinden ze dat frustrerend, omdat hun behoefte niet bevredigd wordt. Na een tijdje zullen ze boos worden, dan verveeld raken en uiteindelijk laten ze het los (in ieder geval met jou).
  • Zorg wel voor een zachte landing: Als je er een punt achter wilt zetten, kun je je het best geleidelijk aan terugtrekken. Probeer de bovenstaande tips uit en laat het dan gewoon gaan. Zeg hooguit dat je er niets anders over te zeggen hebt en hou er dan mee op.

Je ervaart langzaam dat logica van jouw kant geen enkel nut heeft.

Je wilt iets begrijpen, je wilt hem begrijpen en je wilt dat hij jou begrijpt. Er zit helaas geen logische verklaring achter, behalve dat hij de boel bewust saboteert en jou bewust frustreert. Word salad-gesprekken, samen met andere manipulatietechnieken, halen je focus en aandacht voor normale dingen weg.

Het feit dat de narcist in de buitenwereld met anderen direct weer ‘normale’ conversaties voert, maakt ook nog dat niemand jouw ervaring zal geloven of begrijpen.

Hoewel de techniek vooral wordt geassocieerd met narcistische persoonlijkheidsstoornis, kunnen ook mensen met andere persoonlijkheidsstoornissen zoals borderline of antisociale persoonlijkheidsstoornis vergelijkbare communicatiepatronen vertonen. Bij aandoeningen zoals schizofrenie of dementie is word salad het gevolg van cognitieve problemen en geen bewuste manipulatietechniek.

Nee, het manipulatieve gedrag is een kerneigenschap van narcisme. Een narcist heeft geen interesse in eerlijke communicatie, maar wil winnen, domineren en controle behouden. Therapie kan soms helpen, maar alleen als de narcist zelf gemotiveerd is om te veranderen (wat zeldzaam is). Bij normale verwarring of miscommunicatie zijn beide partijen bereid om te verduidelijken en naar begrip te streven.

labels:

Zie ook: