Word je ziek van schimmel op brood? Informatie en tips

Een van de meest irritante dingen in de keuken is beschimmeld eten. Je wilt een boterham smeren, maar op het brood zit een lelijk groen jasje. Balen! Waarschijnlijk vraag je je af of je het had kunnen voorkomen en of het aangetaste eten nog te redden is. Beschimmelde producten moeten direct weggegooid worden.

Wat zijn schimmels?

Schimmels, ook wel fungi genoemd, zijn micro-organismen die bestaan uit rijen van cellen. Schimmels zijn micro-organismen die bestaan uit vele draadjes die bij elkaar een wollige structuur hebben. Vaak zijn ze wit, rood of groen. Schimmels vermeerderen zich door sporen die door de lucht bewegen.

Eten beschimmelt wanneer het in contact komt met een schimmelspoor en deze zich gaat vermeerderen; dat kan behoorlijk hard gaan. Wanneer je het eten te lang of onjuist bewaart, is de kans op schimmelgroei het grootst. Schimmels zien er vaak wollig uit en hebben een groene, witte of rode kleur. Gisten en paddenstoelen maken ook deel uit van de familie schimmels.

Hoe ontstaan schimmels?

De meeste schimmels maken hyfen, dat zijn schimmeldraden. Die draden vormen samen een netwerk (het mycelium). Door sporen kunnen schimmels zich voortplanten. Hun sporen kunnen door luchtstromen worden meegevoerd, en zo -via de lucht- op andere plekken in je koelkast komen. Die sporen zie je niet met het blote oog!

Is beschimmeld eten gevaarlijk?

Schimmelgroei op voedsel is meestal ongewenst. Als het optreedt is er sprake van bederf. Sommige schimmels maken gifstoffen aan. Deze gevaarlijke stoffen noemen wij mycotoxines. Als je veel mycotoxines binnenkrijgt, kan het schadelijk zijn voor je gezondheid. Sommige gifstoffen kunnen zelfs tot een acute voedselvergiftiging leiden, kankerverwekkend zijn of ernstige leverschade veroorzaken.

Toch hoef je je niet direct zorgen te maken. In de voedingsindustrie worden de hoeveelheden schimmels nauwkeurig gemeten om er zeker van te zijn dat de producten veilig zijn. Maar als je bepaalde producten zoals brood, kaas, groenten of zuivel onjuist of te lang bewaart, kunnen ze alsnog beschimmelen.

Schimmels zijn niet allemaal giftig, maar van sommige schimmels is bekend dat ze in staat zijn gifstoffen (mycotoxines) aan te maken. Het eten van deze gifstoffen kan leiden tot een voedselvergiftiging. Dat kan gepaard gaan met misselijkheid en diarree.

Kun je schimmel weghalen?

Sommige mensen zijn geneigd om de zichtbare schimmel weg te halen en de rest gewoon op te eten. Maar is de appelmoes of jam waar je de schimmel van hebt weggeschraapt nog veilig om te eten? Het antwoord is simpel: nee. Hoewel schimmel pas gevaarlijk wordt als je het in grote hoeveelheden binnenkrijgt, kun je beter geen risico’s nemen. Verwijder dus niet alleen de schimmel, maar gooi het hele product weg.

Zacht fruit, brood, een stuk komkommer, roomkaas of een potje compote: je kunt ze allemaal beter weggooien als je schimmel ziet. De enige uitzondering hierop is harde kaas aan één stuk. Hierbij groeit de schimmel alleen op het oppervlakte. Als je de schimmel eraf haalt, kun je de kaas nog veilig eten. Beschimmelde geraspte kaas of kaasplakken kun je wel beter weggooien.

Meestal is het niet mogelijk om schimmels goed weg te halen. Schep dus geen schimmel van bijvoorbeeld jam of appelmoes, maar gooi het hele potje weg. Een uitzondering hierop is harde kaas. De schimmel die hierop vaak groeit, groeit alleen aan de buitenkant. Door de schimmel ruim weg te snijden (1 cm) kan de rest van de kaas nog gebruikt worden.

Beschimmeld brood voorkomen

Van alle voedingsmiddelen wordt brood het vaakst aangetast door schimmel. Maar door het op de juiste manier en niet te lang te bewaren, kun je in de meeste gevallen schimmel voorkomen. Bewaar brood en andere bakkerijproducten op een droge, koele en donkere plaats buiten de koelkast. De vochtige omgeving van de koelkast verhoogt namelijk de kans op schimmelgroei. Maar ook warmte en licht zijn niet goed voor je brood.

Bewaar brood het beste in een broodtrommel of papieren zak en niet langer dan 2-3 dagen na aankoop. Wil je het brood langer bewaren? Je kunt brood luchtdicht verpakt tot 4 weken in de vriezer bewaren. Is het brood niet beschimmeld, maar wel een beetje oud en taai geworden? Lees onze tips wat te doen met oud brood.

Meer tips om beschimmeld eten te voorkomen

• Bewaar verse groenten, kaas, zuivel en vlees(producten) in de koelkast.
• Gedroogde kruiden, noten, peulvruchten, koekjes, crackers en andere producten met een laag vochtgehalte bewaar je het beste op een droge, koele plek buiten de koelkast.
• Dek kliekjes en andere verse producten altijd goed af en bewaar ze in de koelkast.
• Beschimmeld eten voorkom je ook door een goed overzicht in je koelkast en voorraadkast te houden en producten op tijd op te eten.

Eetbare schimmels

Sommige soorten schimmel zijn eetbaar en kunnen geen kwaad. Neem een champignon - dat is de vrucht van een eetbare schimmel. Maar ook kazen zoals gorgonzola bevatten eetbare schimmels. Bij de productie van de kaas worden er speciale schimmelculturen aan toegevoegd. Hierdoor ontstaat de scherpe smaak van de kaas, de specifieke geur en verkleuring in de kaas.

Niet iedereen is fan van deze sterk ruikende kaasjes, maar de consumptie is in ieder geval veilig. Maar let op: ook schimmelkaas kan niet-eetbare schimmels ontwikkelen die je beter niet kunt eten omdat ze giftige stoffen kunnen bevatten. Hoe herken je of blauwschimmelkaas nog goed is? Het beste gaat dat als je weet hoe de kaas er normaal gesproken uitziet, ruikt en smaakt. Zie je een gekke verkleuring, is de geur veranderd of smaakt de kaas anders dan normaal? Dan kun je hem beter laten liggen.

Wat te doen als je per ongeluk schimmel hebt gegeten?

Het is niet precies te zeggen of en hoe ziek je wordt. Dat hangt ervan af: welke gifstof heeft de schimmel gemaakt en hoeveel? Als je elke dag schimmelgifstoffen eet, zullen er -op de lange termijn- schadelijke effecten te merken zijn.

Maar krijg je een keertje wat gifstoffen (lees: een beetje schimmel) binnen? Dan is er niet per se reden voor paniek. Het is vooral vies, en je kunt buikpijn krijgen of overgeven. Meestal wordt het niet veel erger, als het een schimmel uit je eigen keuken of koelkast betreft.

Schimmelgifstoffen (mycotoxines)

Bepaalde schimmels maken schimmelgifstoffen (mycotoxines) aan. Deze kunnen in grote hoeveelheden schadelijk zijn voor je gezondheid. Producten worden goed gecontroleerd op schimmelgifstoffen. Het risico voor de gezondheid is daarom erg klein. Schimmelgifstoffen (mycotoxines) zijn natuurlijke gifstoffen. Het zijn afvalproducten van bodemschimmels. Deze komen van nature wereldwijd voor op granen, noten en andere gewassen.

Schimmelgifstoffen kunnen voorkomen in diverse levensmiddelen zoals granen, noten, koffie- en cacaobonen, specerijen, peulvruchten en fruit. Ze kunnen terecht komen in producten die gemaakt zijn van beschimmelde grondstoffen, zoals brood, bier, wijn en pindakaas. Verschillende soorten bodemschimmels kunnen gifstoffen aanmaken. Schimmels van de soort Fusarium produceren voornamelijk gifstoffen tijdens de groei van het gewas. Bodemschimmels krijgen de kans zich snel te vermeerderen bij natte weersomstandigheden.

Er is nog weinig bekend over de giftige werking van de meeste schimmelgifstoffen. Van sommige schimmelgifstoffen is het wel duidelijk dat ze zeer giftig zijn. Als je in één keer een te grote hoeveelheid van een schimmelgifstof binnenkrijgt, dan krijg je een acute voedselvergiftiging. De verschijnselen zijn per type schimmelgifstof verschillend.

De meeste schimmelgifstoffen leiden alleen tot blijvende schade als het voedsel een heel hoog gehalte schimmelgifstof bevat. In Nederland krijg je via de voeding normaal gesproken veel minder schimmelgifstoffen binnen dan de hoeveelheid die schadelijk is. Het risico van schimmelgifstoffen voor de gezondheid is daardoor klein. Schimmelgifstoffen kunnen goed tegen hitte. De giftige werking wordt zelfs bij verhitting tot 300°C niet minder. Bakken of koken helpt dus niet.

Tabel: Wat te doen bij schimmel op verschillende etenswaren

labels: #Brood

Zie ook:

• Cryptogram Oplossing: Van Dat Dier Wordt Brood Gebakken? 🧩
• Zeewier in Japanse Salades: Soorten, Voordelen & Recepten
• Crypto "In het Vet Gebakken": Wat Betekent Dat & Is het Slim?
• Verse Zalm Sushi Kwaliteit Onthuld: Alles Wat Je Moet Weten Voor De Beste Smaak!
• Soep in Koelkast: Hoe Lang Veilig? Bewaar Gids