De kwaliteit van Nederlandse hiphop holt achteruit. Hiphop verwierf ooit respect omdat het bewustzijn creëerde, sociale misstanden aankaartte en politiek was geëngageerd. Nu is het een middel om snel geld te verdienen. Toen ik zag dat vlogster Famke Louise zich tegenwoordig profileert als rapper, en daar ook nog succesvol mee is, moest ik even op de bank liggen met een nat washandje op mijn voorhoofd.

‘Waar is het misgegaan’, bonkte door mijn hoofd terwijl een sliertje kwijl langs mijn wang droop. Die vraag is makkelijk te beantwoorden: Veel (nieuwe) hiphopliefhebbers maken geen onderscheid meer in kwaliteit. Ze pareren kritiek op rappers met: ‘De ene rapper is niet slechter dan de ander, ze verschillen gewoon van stijl. Hiphop evolueert’. Of een andere dooddoener: ‘Dit is wat mensen anno 2018 leuk vinden, straks is het weer iets anders. Cultuur is constant in beweging.’

De Evolutie van Hiphop

Cultuur beweegt, hiphop evolueert, en tegelijkertijd kan het inboeten aan kwaliteit. Maar het één sluit het ander niet uit. Dat is een constatering die veel hiphopluisteraars liever in het verdomhoekje schuiven. Want iets waar zoveel mensen naar luisteren, dat kan toch niet slecht zijn? Dus besluiten we dat Boef niet ‘slechter’, maar ‘anders’ is dan Fresku. Met die logica kun je Famke Louise ook niet als slechter bestempelen dan Boef. Ze is anders. Voor je het weet creëren we een hiphopscène waar geen slechte rappers meer bestaan. Enkel verschillende stijlen.

Hiphop verdient meer dan dat. Het gros van de nieuwe generatie rappers, zoals Broederliefde, Lil Kleine en Boef, houdt zich tekstueel gezien op de vlakte. Hun doelgroep moet niet in de war raken van complexe rijmschema’s, maatschappijkritische onderwerpen of verhalen gespekt met metaforen. De nadruk ligt niet op een harde verse, maar een aanstekelijk refrein. Voeg daar autotune, wat onverstaanbaar gemompel en een groot aantal online volgers aan toe en het commercieel succes volgt. Daar is niets mis mee, maar hiphopliefhebbers die deze rappers op dezelfde hoop gooien als rappers die wel kwaliteit leveren, kan ik niet serieus nemen.

De Rol van Onafhankelijke Poortwachters

Het genre heeft een verkeerde afslag genomen. We kunnen wachten tot het zich te pletter rijdt, of proberen zoveel mogelijk bij te sturen. Er zijn onafhankelijke poortwachters nodig die rappers becommentariëren. Zoals recensenten boeken en gedichtenbundels beoordelen. En dan verwijs ik niet naar de Edisonjury, die de plaat ‘Rémi’ van Ronnie Flex een ‘modern meesterwerk’ noemde. Het ophemelen van beperkte rappers zette de deur op een kier voor Vlograppers als Famke Louise. Nu is het tijd die deur voor eens en altijd dicht te smijten.

Voorbeelden van Taalgebruik in Hiphop

Def B stoeit graag met zijn taal van de Amsterdamse straten, en hij doet het met humor, gevoel voor poëzie en met mate. Daar waar hip hop-fanaten samenscholen op schoolpleinen, in jongerencentra en op straat. Woorden als 'moederneuker' (motherfucker), 'bijters' (jatters), backstabben' (achterbaks doen), 'distip' (treiter-tour), 'rijms', 'wack' (wack is slecht), 'rof (rough) en 'halfstepper' (iemand die meer zegt te doen dan hij werkelijk doet) zul je nergens anders dan in de multomappen van Def B en zijn collega-rapschrijvers aantreffen, althans op papier. Je kunt ze wel horen.

Murth noemt zich in Zoete Inval de wackeflowfierljepper: ‘Fierljeppen’ is polsstokverspringen, en een ‘wacke flow’ is een slechte rap, niet van hemzelf natuurlijk, maar van anderen. (Vivien Waszink: Woord! De taal van nederhop.

De Opkomst van Rap in Amerika

In het begin van de jaren tachtig was er in Amerika sprake van een soort van rassenstrijd. De zwarte bevolking was weliswaar bevrijd van de slavernij, maar toch werden zij alles behalve geaccepteerd door de ‘normale’ blanke burgers. De zogenaamde ‘Niggers’ kregen de mindere baantjes en kwamen zo ook massaal in de armere wijken van de stad terecht, die ‘ghetto’s’ worden genoemd. Enkele zwarte muzikanten zochten via muziek een uitweg om ook van het rijke leven te proeven, geaccepteerd te worden door de maatschappij en om de boodschap van hun onrechtvaardige behandeling over te brengen op het grote publiek.

Ze hadden echter veelal niet de benodigde materialen en geld om volwaardig mee te draaien in de toenmalige blanke muziekwereld. Vandaar dat zij toen de stijl bedachten die wij nu kennen als de ‘Rap’ stroming. Om deze stijl te beoefenen had je alleen een simpele vierkwartsmaat als ‘beat’ nodig, die met gewoon huis-, tuin- en keukenmateriaal al tot leven kon worden geroepen. Voeg je eigen stem en dichttalent daaraan toe en je hebt alle middelen om een ‘Rap’ in elkaar te zetten.

Aanvankelijk ‘Rapten’ onze artiesten gewoon op de hoek van de straat in hun eigen ‘ghetto’ waar geen blanke zich ooit durfde te vertonen. De teksten van de ‘Raps’ waren dan ook vaak grof en bevatte veel kritiek met een racistische ondertoon tegen de heersende blanke bovenlaag. Juist door deze kritiek steeg de aandacht van de zwarte bevolking voor de ‘Rap’ en de stroming groeide. De bekendheid steeg echter alleen nog binnen de muren van de zwarte ‘ghetto’s’.

Commerciële Rap en de Blanke Rappers

Op deze manier ontstond de ‘commerciele-rap’. Er werden zwarte talenten gezocht die voor veel geld hun idealen om een boodschap over te brengen wilden laten vallen. Omdat de platenbazen naar verhouding veel geld hadden, hoefden ze niet ver te zoeken om zulke rappers, die nog steeds niet uit rijke families kwamen, te vinden. De commerciele-rap was minder grof, de teksten gingen over nutteloze onderwerpen en waren inhoudelijk gezien erg zwak, waardoor ze makkelijker te verteren waren door het grote publiek. Met de komst van de commerciele-rap zien we ook de eerste blanke rappers ten tonele verschijnen.

Aanvankelijk waren alle blanke rappers commercieel, omdat zij op hun beurt weer niet geaccepteerd werden in de underground. Een van de bekendste blanke rapformaties uit die tijd is de groep ‘Beastie Boys’ die ondanks hun positie en huidskleur wel enigszins respect wisten te vergaren bij het zwarte publiek met hun hit ‘Fight for your right to party!’. Sommige blanke rappers zagen echter dat de commerciele rap zijn betekenis had verloren en alleen maar gezwicht was voor het grote geld van de muziekindustrie.

labels: #Worst

Zie ook: